Η υπόθεση των ελληνικών ελαιολάδων που εξαφανίζονται

Πρόσφατα δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα μιας διετούς μελέτης σχετικά με την αποτελεσματικότητα της προώθησης του ελληνικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στο εξωτερικό. Ο Δημήτρης Καραβασίλης, σύμβουλος διεθνούς μάρκετινγκ και ιδρυτής της DK Consultants, παρουσίασε την έρευνα που χρηματοδότησε ο ίδιος στο συνέδριο «Food for Success» που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την 1η Ιουλίου 2014.

Ο συνολικός αριθμός των φιαλών με ετικέτα ελληνικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου καταμετρήθηκε μέσω επισκέψεων στις μεγαλύτερες εκθέσεις τροφίμων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μέσω αναλυτικών αναζητήσεων σε ηλεκτρονικά καταστήματα, καθώς και μέσω επισκέψεων σε μεγάλα δίκτυα λιανικής πώλησης και εξειδικευμένα καταστήματα στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Καταγράφηκαν και ερευνήθηκαν ακόμη και πηγές δεδομένων που συνδέονται άμεσα με τα πρότυπα παραγωγής, όπως γραφιστικές υπηρεσίες, εισαγωγείς, εμφιαλωτές, παρασκευαστές και ελαιοτριβεία.

Η ανάλυσή τους κατά το 2011 κατέγραψε 2.643 διαφορετικές ελληνικές ετικέτες εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου που διατίθενται παγκοσμίως.

Όταν επανεξέτασαν τις ίδιες πηγές το 2013, διαπίστωσαν ότι σχεδόν 2 στις 3 ελληνικές μάρκες που κυκλοφορούσαν στην αγορά το 2011 είχαν εξαφανιστεί. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η συγκομιδή του 2012-2013 ήταν μια εξαιρετικά παραγωγική χρονιά για την παραγωγή εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην Ελλάδα. Ήταν από τα καλύτερα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα που έχουν παραχθεί ποτέ, με εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα οξύτητας. Επομένως, η πτώση δεν οφειλόταν σε έλλειψη διαθεσιμότητας ελληνικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.

Ρώτησα τον κ. Καραβασίλη για τον λόγο αυτής της δραματικής πτώσης.

«Το να βάλεις την ετικέτα σου στο ράφι δεν είναι το τέλος της δουλειάς σου, αλλά η αρχή. Πρέπει να ακολουθείς μια συνεπή στρατηγική και να διαθέτεις την απαραίτητη χρηματοδότηση και τη βούληση να διατηρήσεις την παρουσία σου στην αγορά. Χρειάζεσαι επίσης μια συναρπαστική ιστορία που θα τραβήξει την προσοχή των καταναλωτών και θα δημιουργήσει αφοσίωση, προκειμένου να προωθηθεί η μάρκα μέσω της διαφήμισης από στόμα σε στόμα.»

Πρόκειται για μια σημαντική ερευνητική μελέτη που θα μπορούσε να επιφέρει αλλαγές στον τρόπο εμπορίας του ανεξάρτητου ελληνικού ελαιολάδου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ισχυρών εμπορικών σημάτων που να διακρίνονται από τους καταναλωτές. Αλλά, το πιο σημαντικό, μπορεί να ωθήσει την ελληνική κυβέρνηση να πράξει αυτό που έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή όλες οι άλλες μεγάλες χώρες παραγωγής εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.

Ο Καραβασίλης έχει υποστηρίξει ενεργά τα τελευταία χρόνια τη δημιουργία μιας εθνικής στρατηγικής μάρκετινγκ στο ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει συναντήσει κανένα ενδιαφέρον. «Είναι ντροπή που συσκευάζουμε τον ελληνικό εθνικό θησαυρό μας σε ιταλικές φιάλες Marasco, για τις οποίες πληρώνουμε σχεδόν τριπλάσια τιμή από ό,τι οι Ιταλοί.

Γιατί δεν διαθέτουμε το δικό μας μοναδικό σχέδιο φιάλης για το ελληνικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο θα ήταν ξεχωριστό και άμεσα αναγνωρίσιμο;», σχολίασε όταν του ζήτησα να μου δώσει ένα παράδειγμα του τι εννοεί με τον όρο «εθνική στρατηγική μάρκετινγκ». «Αυτό είναι μόνο ένα μικρό παράδειγμα του πώς μπορεί κανείς να αναπτύξει ένα νέο προϊόν, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να προσφέρει καλύτερη υποστήριξη μάρκετινγκ για την ελληνική βιομηχανία ελαιολάδου, όλα σε ένα. Χρειάζεται όμως πολιτική βούληση για να συγκεντρωθούν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.

Πολλοί ανεξάρτητοι διανομείς και παραγωγοί που κατάφεραν να αναπτύξουν τις δικές τους μοναδικές μάρκες ελληνικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου είναι είτε Ελληνες μετανάστες που επέστρεψαν στη χώρα και μπορούν να υποστηρίξουν τις προσπάθειες μάρκετινγκ χάρη στις επαφές και τη χρηματοδότησή τους, είτε ντόπιοι παραγωγοί που έχουν λάβει οικονομική και εμπορική βοήθεια από συγγενείς τους στο εξωτερικό.

«Οι περισσότεροι τοπικοί παραγωγοί διαθέτουν περιορισμένους πόρους και χρειάζονται επιπλέον χρηματοδότηση και εκπαίδευση για να διατηρήσουν μια μακροπρόθεσμη εκστρατεία μάρκετινγκ, και αυτός είναι ο λόγος της αποτυχίας τους», δήλωσε ο Καραβασίλης.

Οι πρόσφατες αυξήσεις των φόρων επί των αγροτικών εισοδημάτων και της γης δεν έκαναν παρά να επιδεινώσουν την κατάσταση για τους τοπικούς παραγωγούς.

Υπάρχουν όμως και κάποια καλά νέα.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Τσαφτάρης, αντικαταστάθηκε τον περασμένο μήνα από τον Γιώργο Καρασμάνη, έναν ανοιχτό υποστηρικτή της ελληνικής αγροτικής κοινότητας. Οι αγρότες ελπίζουν ότι θα συνεχίσει να τους υποστηρίζει, τώρα που έχει τη δύναμη να κάνει τη διαφορά.