Νέος νόμος της ΕΕ σχετικά με την προέλευση των γεωργικών προϊόντων

Μια απόπειρα χιούμορ του Wall Street Journal που περιλαμβάνεται σε ένα άρθρο του 2009, με τίτλο «Αγγλικό χωριό προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη σύνδεσή του με το τυροκομικό του παρελθόν»(1), αποτελεί μια καλή ένδειξη του βαθμού παρανόησης και, ενδεχομένως, χλευασμού εκ μέρους των αμερικανών σχολιαστών σχετικά με το σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για την προστασία των «Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΠΓΕ) και των Ονομασιών Προέλευσης (ΟΠ) και των Εγγυημένων Παραδοσιακών Ειδικοτήτων (ΕΠΕ)».

Για να αποσαφηνίσει, να ενοποιήσει και να επικαιροποιήσει τη διακριτά ευρωπαϊκή μορφή πνευματικής ιδιοκτησίας (IP) που εξετάζεται στο άρθρο του WSJ, η ΕΕ δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της 14ης Δεκεμβρίου 2012 έναν νέο κανονισμό που θα τεθεί σε ισχύ στις αρχές Ιανουαρίου 2013(2). Ο κανονισμός έχει σημαντική σημασία όχι μόνο για τον τομέα του ελαιολάδου, αλλά και για ένα διευρυμένο φάσμα προϊόντων που πλέον δικαιούνται προστασία.(3)

Όπως η εισαγωγή της πρακτικής της κονσερβοποίησης και της εμφιάλωσης οδήγησε στη χρήση της επωνυμίας στα τέλη του 19ου αιώνα, έτσι και η ευκολία με την οποία μπορεί να εγγυηθεί η ακριβής προέλευση του ελαιολάδου μέσω προηγμένων επιστημονικών μεθόδων αποτελεί πλέον τη βάση ενός σημαντικού εργαλείου μάρκετινγκ.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ΕΕ, δεδομένης της αυξανόμενης ζήτησης για ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα υψηλής ποιότητας και ειδικά τρόφιμα, τουλάχιστον μεταξύ της ανώτερης τάξης ενός αυξανόμενου τμήματος των παγκόσμιων καταναλωτών που επιζητούν τεκμηριωμένες γεύσεις και το κύρος που συνοδεύει τη γνώση και την κατανάλωση ευρωπαϊκών ελαιολάδων. Επιπλέον, οι ΠΟΠ και οι ΠΓΕ διευκολύνουν την ιχνηλασιμότητα και συμβάλλουν στην προώθηση της ανάπτυξης του ευρωπαϊκού τουρισμού ελαιολάδου.

Ο νέος κανονισμός καταργεί προηγούμενους ξεχωριστούς κανονισμούς(4) και τους αντικαθιστά με μία ενιαία νομική πηγή. Εισάγει επίσης προστασία για νέους προαιρετικούς όρους ποιότητας, όπως «προϊόντα ορεινών περιοχών» και (σε μεταγενέστερη ημερομηνία) «προϊόντα νησιών». Θεσπίζει νέες απαιτήσεις επισήμανσης, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής επισήμανσης «ΕΕ», καθώς και νέες προστασίες για τους φυσικούς πόρους, τα τοπία και την ευημερία των ζώων εκτροφής που συνδέονται με τα προϊόντα που υπόκεινται στο καθεστώς.

Καθορίζει επίσης διαδικασίες επαλήθευσης, ελέγχου και ένστασης και ρυθμίζει τη συμμόρφωση με άλλους τομείς του δικαίου της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του δικαίου των τροφίμων και συγκεκριμένων τομέων της επισήμανσης, όπως τα εμπορικά σήματα, οι γενικοί όροι και οι ονομασίες φυτικών ποικιλιών. Καθορίζονται επίσης απαιτήσεις προδιαγραφών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της ονομασίας (η οποία προστατεύεται μόνο στις γλώσσες που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή του προϊόντος στην καθορισμένη γεωγραφική περιοχή), των φυσικών, χημικών, μικροβιολογικών ή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών, καθώς και των αποδεικτικών στοιχείων προέλευσης του προϊόντος. Ο κανονισμός προβλέπει την έναρξη νέων συστημάτων επισήμανσης τοπικής γεωργίας και απευθείας πώλησης τα επόμενα χρόνια.

Ο κανονισμός αποτελεί μέρος μιας νέας σειράς πολιτικών πρωτοβουλιών που ενσωματώνονται στην «Ευρώπη 2020: Μια στρατηγική για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη», η οποία έχει σχεδιαστεί για να «παρέχει στους παραγωγούς τα κατάλληλα εργαλεία για την καλύτερη αναγνώριση και προώθηση των προϊόντων τους που έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, προστατεύοντας παράλληλα τους παραγωγούς από αθέμιτες πρακτικές».

---

Πηγές:

1. John W. Miller, Wall Street Journal, 9 Δεκεμβρίου 2009.

2. Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, σχετικά με τα συστήματα ποιότητας για τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα, ΕΕ L 343/1, 14.12.2012.

3. Προϊόντα που δεν περιλαμβάνονταν στον αρχικό κατάλογο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, αλλά είναι πλέον επιλέξιμα για προστασία βάσει του παρόντος κανονισμού, περιλαμβάνουν τη μπύρα, τη σοκολάτα και τα παράγωγά της, το ψωμί, τα αρτοσκευάσματα, τα γλυκά, τα μπισκότα, τα ποτά από φυτικά εκχυλίσματα, τα ζυμαρικά, το αλάτι, τα φυσικά κόμμεα και ρητίνες, την πάστα μουστάρδας, το σανό, τα αιθέρια έλαια, τον φελλό, την κοχινίλη, τα λουλούδια και τα καλλωπιστικά φυτά, το βαμβάκι, το μαλλί, το λυγαράκι, το αποφλοιωμένο λινάρι, το δέρμα, τη γούνα και τα φτερά. Τα προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στον κανονισμό περιλαμβάνουν τα οινοπνευματώδη ποτά, τον αρωματισμένο οίνο ή τα προϊόντα αμπελιού, με εξαίρεση το ξίδι από οίνο.

4. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 509/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2006, σχετικά με τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα ως εγγυημένες παραδοσιακές ειδικότητες, και Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 510/2006 της 20ής Μαρτίου 2006 σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης για τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα.