Μελέτη για τον ελληνικό τομέα ελαιολάδου προτρέπει τους παραγωγούς να «τυποποιήσουν» τα προϊόντα τους
Μια νέα μελέτη εντοπίζει αδυναμίες στον ελληνικό κλάδο ελαιολάδου και προτείνει τρόπους για την αντιμετώπιση των προβλημάτων μέσω της επίτευξης οικονομιών κλίμακας.
Μια πρόσφατη μελέτη που ξεκίνησε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (PDF) σχετικά με το ελληνικό ελαιόλαδο παρουσίασε νέα ενδιαφέροντα ευρήματα και ανέδειξε εκ νέου κάποια παλαιότερα.
Το ελαιόλαδο διαδραματίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην ελληνική οικονομία, καθώς αντιπροσωπεύει το 11% της συνολικής αγροτικής παραγωγής σε όρους αξίας. Το 2009, ο συνολικός όγκος των 370.000 τόνων αντιπροσώπευε το 0,3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), ενώ στην Ισπανία ήταν 0,2% και στην Ιταλία 0,1%.
Η Ελλάδα υπερέχει σε όρους ποιότητας, καθώς περίπου το 75% του ελληνικού ελαιολάδου είναι εξαιρετικό παρθένο, σε αντίθεση με το 45% στην Ιταλία και το 30% στην Ισπανία (κυρίως λόγω της ιδιαίτερης μορφολογίας της χώρας).
Ωστόσο, οι παραγωγοί στην Ελλάδα δεν κατάφεραν να αξιοποιήσουν πλήρως την ευκαιρία και να ευημερήσουν. Αντίθετα, παρατηρείται μείωση της παραγωγής ελαιολάδου, η οποία αντιπροσώπευε το 16% της παγκόσμιας παραγωγής το 1990 και μειώθηκε στο 12% το 2009. Οι αιτίες για αυτό, όπως εξηγεί η έκθεση, βρίσκονται στις διαρθρωτικές αδυναμίες σε όλα τα στάδια της παραγωγής: επεξεργασία, τυποποίηση και προώθηση.
Ο κατακερματισμός της βιομηχανίας ελαιολάδου δυσχεραίνει κάθε προσπάθεια αύξησης της παραγωγής και υπονομεύει εξίσου τις προσπάθειες για μια δυναμική παγκόσμια προώθηση. Επιπλέον, η μείωση των επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχει επιπλέον αρνητικές επιπτώσεις. Τέλος, παρά τα οικονομικά κίνητρα που παρέχονται στους ελαιοτριβείους για την υιοθέτηση της τεχνολογίας διφασικής επεξεργασίας, η πλειοψηφία των ελαιοτριβείων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί το σύστημα τριφασικής παραγωγής, το οποίο συνεπάγεται υψηλότερο κόστος (0,19€/κιλό έναντι 0,16€/κιλό για το σύστημα διφασικής επεξεργασίας).
Η λύση; Πρώτον, μείωση των δαπανών μέσω της επίτευξης οικονομιών κλίμακας με συγχωνεύσεις και εστίαση σε περιοχές υψηλής παραγωγικότητας, όπως η Κρήτη και η Πελοπόννησος. Δεύτερον, η έκθεση προτρέπει στην τυποποίηση: ο ετήσιος κύκλος εργασιών των εταιρειών τυποποίησης ελαιολάδου στην Ελλάδα ανέρχεται σε μόλις 0,5 εκατ. ευρώ, ενώ στην Ιταλία φτάνει τα 1,5 εκατ. ευρώ και εκτοξεύεται στα 7,5 εκατ. ευρώ στην Ισπανία. Επομένως, αποφύγετε την πώληση ελαιολάδου χύμα και στραφείτε αποτελεσματικά σε μεγαλύτερες ποσότητες τυποποιημένου ελαιολάδου, κάτι που σημαίνει καλύτερους ελέγχους ποιότητας και τη δημιουργία μιας «κρίσιμης μάζας» για την κατάλληλη διαφήμιση, προώθηση και εξαγωγή ελαιολάδου.