Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη εξετάζει νέες στρατηγικές για τον ελληνικό τομέα των επιτραπέζιων ελιών
Σε μια συνάντηση για τον ελληνικό κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς παρουσιάστηκαν νέες στρατηγικές για τον τομέα και αποκαλύφθηκε μια σχεδόν άγνωστη και ανθεκτική ποικιλία με μοναδικές ιδιότητες.
Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη την περασμένη εβδομάδα εξετάστηκε η τρέχουσα κατάσταση και παρουσιάστηκαν οι τάσεις στον κλάδο των ελαιοκαρπών, με έμφαση κυρίως στον ελληνικό ελαιοκαλλιεργητικό τομέα.
Επιβεβαιώθηκε ότι οι ελληνικές ελιές τραπεζιού κατέχουν ηγετική θέση στις διεθνείς αγορές, αλλά απαιτούνται νέες προσεγγίσεις για να διατηρηθεί η δυναμική και να αντιμετωπιστεί ο ανταγωνισμός. Μια ανακοίνωση από ερευνητές που προσέλκυσε μεγάλη προσοχή αφορούσε μια όχι πολύ δημοφιλή ποικιλία ελιάς με ειδικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες.
Η διήμερη εκδήλωση διοργανώθηκε από το Κέντρο Ελιάς «Κρίνος» του Κολλεγίου Περότη και φιλοξενήθηκε στις εγκαταστάσεις της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής. Πάνω από 250 παραγωγοί, εξαγωγείς, επιστήμονες και άλλοι επαγγελματίες του κλάδου των επιτραπέζιων ελιών παρευρέθηκαν στο συνέδριο για να μοιραστούν τις απόψεις τους.
Ο Αλέξανδρος Γεωργιάδης, πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής και εισαγωγέας τροφίμων στην Αμερική και τον Καναδά, δήλωσε ότι οι αγορές παγκοσμίως επιθυμούν σταθερή προσφορά σε ποιότητα και ποσότητα και δεν υπάρχει περιθώριο για κερδοσκοπία στις τιμές των επιτραπέζιων ελιών, όπως συνέβη με το ελαιόλαδο. «Οι ελιές της Χαλκιδικής έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο, ακριβώς επειδή οι παραγωγοί αντέδρασαν σωστά στις απαιτήσεις των αγορών», σημείωσε.
Ο Χοσέ Μανουέλ Ρουίζ, διευθυντής πωλήσεων της Interoliva S.A., υπενθύμισε σε όλους ότι τα τελευταία 35 χρόνια η παγκόσμια παραγωγή επιτραπέζιων ελιών έχει τριπλασιαστεί σε όγκο, και αυτό αποτελεί απόδειξη της δυναμικής του προϊόντος. Η Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη στον κόσμο στις εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών, μετά την Ισπανία, την Αίγυπτο και το Μαρόκο, με περισσότερο από το 80% των 250.000 τόνων βρώσιμων ελιών που παράγονται κάθε χρόνο να εξάγονται στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, την Αυστραλία και αλλού.
Ένα άλλο θέμα της ημερήσιας διάταξης καλύφθηκε από τον Dan Flynn, εκτελεστικό διευθυντή του UC Davis Olive Center, ο οποίος παρουσίασε τις πιθανές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις επιτραπέζιες ελιές. Δήλωσε ότι αναμένεται αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,8°C έως 2,0°C στη λεκάνη της Μεσογείου τα επόμενα 20 έως 40 χρόνια, γεγονός που αποτελεί σημαντική πρόκληση για τους Έλληνες αγρότες.
Ο Flynn εξήγησε ότι τα μοντέλα πρόβλεψης έχουν δείξει ότι οι μεγάλες καλλιέργειες επιτραπέζιων ελιών πιθανότατα θα παραμείνουν ανέπαφες και ότι το 23% των μικρών καλλιεργειών στη χώρα θα επηρεαστεί, ιδίως εκείνες που δεν αρδεύονται. Συνέστησε ότι η άρδευση πρέπει να διαχειρίζεται σωστά για την επίτευξη καλύτερων αποδόσεων.
Η αξία των εξαγωγών ελαιοκράμβης από την Ελλάδα υπολογίζεται σε 450 εκατομμύρια ευρώ (περίπου 525 εκατομμύρια δολάρια), αλλά υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω αύξηση. Αρκετοί συμμετέχοντες επισήμαναν ότι μια αλλαγή στη νοοτροπία των παραγωγών, ώστε να παρουσιάζουν στους πελάτες τους όχι ένα απλό προϊόν αλλά κάτι που είναι ταυτόχρονα ελκυστικό και εύκολα προσβάσιμο, θα ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της ελληνικής ελαιοκράμβης και θα αυξήσει το μερίδιό της στις διεθνείς αγορές.
Για να καταδειχθεί αυτή η αλλαγή στη νοοτροπία, εξετάστηκε η αγορά των ΗΠΑ, όπου οι εισαγωγές επιτραπέζιων ελιών είναι σταθερές, αλλά η κατανάλωση μειώνεται. Η διείσδυση των ελιών στα νοικοκυριά είναι χαμηλή, ειδικά σε ορισμένες δημογραφικές ομάδες της χώρας.
Προτάθηκε οι ελιές να ενταχθούν στην ειδική κατηγορία τροφίμων που φέρουν ισχυρισμούς υγείας. Αρκετές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η κατανάλωση ελιών προσφέρει οφέλη λόγω των λειτουργικών τους συστατικών και, όπως επισήμαναν οι επιστήμονες στο συνέδριο, οι επιτραπέζιες ελιές είναι ένα από τα λίγα ζυμωμένα φυτικά προϊόντα που μπορούν να φέρουν προβιοτικά βακτήρια.
Αυτή η ταξινόμηση των ελιών θα προσελκύσει με τη σειρά της τη γενιά των Millennials, που αποτελεί τη μεγαλύτερη ομάδα καταναλωτών τροφίμων με ισχυρισμούς υγείας, ώστε να μπορούν να στοχευθούν ως πιθανοί αγοραστές επιτραπέζιων ελιών. Ένα άλλο βήμα είναι η διοχέτευση των ελιών μέσω διαδικτύου σε διαφορετικούς προορισμούς, ώστε να επιτευχθεί διείσδυση και να βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής για τους καταναλωτές.
Οι επιτραπέζιες ελιές Καλαμάτας αποτελούν ένα ισχυρό εμπορικό σήμα στον κλάδο και οι ελιές Χαλκιδικής κάνουν βήματα προόδου, αλλά μια άλλη ποικιλία, η Κοθρέικη, ήταν το επίκεντρο του συνεδρίου.
Τα δέντρα της Κοθρέικης, η οποία είναι επίσης γνωστή ως Μανάκη ή Κορινθιάκη, μπορούν να καλλιεργηθούν σε υψόμετρα έως 900 μέτρα και είναι ανθεκτικά σε ισχυρούς ανέμους και σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Οι καρποί τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βρώσιμες ελιές ή να μεταποιηθούν σε ελαιοτριβεία για την παραγωγή ελαίου.
Μια τριετής έρευνα που πραγματοποιήθηκε από δύο Έλληνες επιστήμονες ανέλυσε τις ελιές της ποικιλίας Κοθρέικη και διαπιστώθηκε ότι περιέχουν σημαντική ποσότητα φαινολικών ενώσεων και ασυνήθιστα υψηλή ποσότητα παλμιτολεϊκού οξέος, που ανέρχεται σε περισσότερα από 3,5 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια λιπαρών οξέων. Το παλμιτολεϊκό οξύ είναι ένα μονοακόρεστο λιπαρό οξύ που θεωρείται ευεργετικό για τους διαβητικούς λόγω της ρυθμιστικής του δράσης στη γλυκόζη και στην αποδοχή της πρόσληψης ινσουλίνης.
Προτάθηκε η ιδέα ότι η ποικιλία Κοθρέικη θα μπορούσε να φέρει έναν ισχυρισμό υγείας για τους διαβητικούς, εφόσον ολοκληρωθεί η έρευνα και επαληθευτούν τα αποτελέσματα.
Το Κέντρο Ελιάς «Κρίνος» ιδρύθηκε το 2013 με σκοπό την υποστήριξη της παραγωγής επιτραπέζιων ελιών και ελαιολάδου στην Ελλάδα. Έχει συνάψει συνεργασίες με ερευνητικά ιδρύματα και εταιρείες του κλάδου, μεταξύ των οποίων και το Davis Olive Center.
Αυτό ήταν το πρώτο συνέδριο που διοργάνωσε το Krinos σχετικά με τις καινοτομίες στον τομέα των επιτραπέζιων ελιών και οι συμμετέχοντες δεσμεύτηκαν να συναντηθούν ξανά στη Θεσσαλονίκη το 2020.