Οι ακραίες καιρικές συνθήκες καταστρέφουν τους ελαιώνες σε όλη την Ελλάδα, θέτοντας σε κίνδυνο την παραγωγή του 2025
Χιονοθύελλες ασυνήθιστης έντασης έχουν καταστρέψει ελαιώνες σε όλη την Ελλάδα, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να αντιμετωπίζουν σοβαρές απώλειες σε μια χρονιά που ήδη σημαδεύεται από κλιματικές πιέσεις και επιθέσεις παρασίτων.
Τα προβλήματα του ελληνικού τομέα ελαιολάδου επιδεινώθηκαν φέτος, καθώς μια περίοδος ακραίων καιρικών φαινομένων ανέτρεψε τις ελπίδες για έστω και μέτρια παραγωγή σε αρκετές περιοχές παραγωγής, επιβαρύνοντας τις ήδη υπάρχουσες πιέσεις που σχετίζονται με το κλίμα και τα παράσιτα, οι οποίες είχαν αναφερθεί νωρίτερα στη σεζόν.
Η δουλειά των παραγωγών πήγε χαμένη.
Το καταιγιστικό σύστημα, που ονομάστηκε «Άντελ» από τους μετεωρολόγους, σάρωσε από δυτικά προς ανατολικά για δύο ημέρες, εξαπολύοντας καταρρακτώδεις βροχές, ριπές ανέμου και χαλαζοθύελλες που έπληξαν τις ελιές και άλλες καλλιέργειες με ασυνήθιστη δύναμη.
Ισχυρές χαλαζοθύελλες έπληξαν ελαιώνες σε μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου, προκαλώντας ζημιές στα κλαδιά και ρίχνοντας τις ελιές στο έδαφος.
Στον νομό Ηλείας της δυτικής Πελοποννήσου, η περιοχή της Πινιάς ήταν από τις πιο πληγείσες. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι αγρότες που δεν είχαν ακόμη συγκομίσει υπέστησαν σχεδόν ολική απώλεια καρπών.
Οι καλλιεργητές στην Ηλεία αντιμετώπισαν παρόμοιο πλήγμα το φθινόπωρο του 2023, όταν χαλαζοθύελλες διέκοψαν την παραγωγή ελαιολάδου στην περιοχή, η οποία αναμενόταν να είναι ισχυρή.
Στη Μεσσηνία, μία από τις σημαντικότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας, χαλάζι σε μέγεθος καστανιάς χτύπησε ελαιώνες σε απότομες πλαγιές, καλύπτοντας τους οπωρώνες με πεσμένες ελιές.
«Χρειάστηκαν 3–4 ώρες για να λιώσει το χαλάζι», είπε ο Πέτρος Αθανασόπουλος, ελαιοκαλλιεργητής από το Καλογερόραχι. «Φαινόταν σαν να είχε χιονίσει».
Ο Αθανασόπουλος είπε ότι είχε προστατεύσει με επιτυχία τις ελιές Κορωνέικης του από τα παράσιτα αυτή τη σεζόν, μόνο για να δει τη θύελλα να παρασύρει μεγάλο μέρος της σοδειάς του.
Κοντά εκεί, ο αγρότης Νίκος Γιαννόπουλος υπολόγισε ότι η απώλεια των επιτραπέζιων ελιών Καλαμών του, οι οποίες ήταν έτοιμες για συγκομιδή, ανέρχεται στο 20%. «Δεν περίμενα πλούσια συγκομιδή φέτος», είπε. «Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να τα βγάλουμε πέρα με ό,τι έχει απομείνει».
Το χαλάζι μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμη ζημιά, τραυματίζοντας τα κλαδιά και αφήνοντας πληγές που επιτρέπουν την είσοδο παθογόνων στο δέντρο, αυξάνοντας τον κίνδυνο ασθένειας.
Σημαντικές απώλειες αναφέρθηκαν επίσης στις μεσσηνιακές περιοχές Μανήσης, Τρικόρφου, Στέρνας και Αριστομένις.
Στη γειτονική Λακωνία, η καταιγίδα Άντελ προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στα ελαιόδεντρα στο νοτιοδυτικό τμήμα, ιδίως γύρω από τη Μονεμβασιά.
«Η δουλειά των παραγωγών πήγε χαμένη», δήλωσε η Νέλλυ Κουτσάνδρα, πρόεδρος της κοινότητας Νόμια, όπου η καταιγίδα είχε σοβαρές επιπτώσεις στους τοπικούς ελαιώνες.
Η Νομιά, μια περιοχή όπου κυριαρχεί η ελαιοκαλλιέργεια, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή ελαιολάδου για τη διαβίωση των κατοίκων της. «Το πλήγμα είναι οικονομικό, κοινωνικό και συναισθηματικό, όλα ταυτόχρονα», πρόσθεσε η Κουτσάνδρεα.
Οι αρχές προέτρεψαν τους αγρότες να υποβάλουν αιτήσεις αποζημίωσης στην ΕΛΓΑ, τον οργανισμό αγροτικής ασφάλισης της χώρας.
Σε όλο το Αιγαίο, η καταιγίδα έπληξε επίσης ελαιώνες στη Λέσβο και τη Σάμο. Οι παραγωγοί στο Καρλοβάσι της Σάμου δήλωσαν ότι το χαλάζι «κατέστρεψε εκατοντάδες ελαιόδεντρα», εξαφανίζοντας τη δουλειά ενός ολόκληρου έτους μέσα σε λίγα λεπτά.
Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει μια σειρά ακραίων καιρικών φαινομένων τα τελευταία χρόνια, τα οποία οι μετεωρολόγοι συνδέουν με την κλιματική αλλαγή.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, η καταιγίδα «Ντάνιελ» πλημμύρισε εκτεταμένες περιοχές της Κεντρικής Ελλάδας και προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε ελαιόδεντρα στην Πελοπόννησο και στη Εύβοια.
Πέρα από τις καταιγίδες, οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες και οι πυρκαγιές έχουν επιδεινώσει τις πιέσεις στους αγρότες, δημιουργώντας όλο και πιο επισφαλείς συνθήκες για την καλλιέργεια της ελιάς.
Σύμφωνα με επιστήμονες, η θερμοκρασία στη Μεσόγειο αυξάνεται κατά 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στη διάσκεψη για το κλίμα COP30 στη Βραζιλία τον περασμένο μήνα χαρακτήρισε τη Μεσόγειο ως παγκόσμιο κλιματικό σημείο καυτού ενδιαφέροντος. Τα ευρήματα της τελευταίας επιστημονικής αξιολόγησης δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες στην περιοχή έχουν αυξηθεί κατά περίπου 1,5 °C πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα και θα μπορούσαν να ανέβουν έως και 5,6 °C έως το 2100. Η προβλεπόμενη μείωση των βροχοπτώσεων κατά 10 έως 30 τοις εκατό μέχρι το τέλος του αιώνα αναμένεται να ασκήσει περαιτέρω πίεση στη γεωργία.