Υψηλή ποιότητα, αναμένεται μέση απόδοση από την Ελλάδα
Οι πρώτες εκτιμήσεις προβλέπουν μέση παραγωγή ελληνικού ελαιολάδου εξαιρετικής ποιότητας.
Ο Παναγιώτης Καραντώνης, διευθυντής της ΕΣΒΙΤΕ (Ελληνική Ένωση Επεξεργαστών και Συσκευαστών Ελαιολάδου) και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΔΟΕ, δήλωσε ότι αναμένει φέτος παραγωγή ελληνικού ελαιολάδου της τάξης των 275.000 έως 300.000 τόνων.
Υπάρχουν περιορισμένες ποσότητες εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου πρώιμης συγκομιδής, επειδή οι πράσινες ελιές (επιτραπέζιες ελιές) είχαν καλή τιμή στην αγορά.
Ο Νίκος Μιχελάκης, επιστημονικός σύμβουλος της SEDIK, της Ένωσης Κρητικών Ελαιοπαραγωγών Δήμων, δήλωσε ότι εκτιμά η παραγωγή θα κυμανθεί γύρω στις 260.000 τόνους.
Ο Σωτήρης Πλεμμένος, Ταμίας της SEVITEL, της Ελληνικής Ένωσης Βιομηχανιών και Μεταποιητών Ελαιολάδου, και διευθυντής αγορών και παραγωγής στην Estiextra virgin olive oil και τη Lelia Olives, προέβλεψε «μέση ποσότητα» ελαιολάδου φέτος.
Με πολύ περιορισμένα αποθέματα ελαιολάδου που απέμειναν από πέρυσι (μόλις 100-150 τόνοι στην Κρήτη, σύμφωνα με τον Μιχελάκη), η πρόωρη συγκομιδή των άγουρων ελιών έχει ολοκληρωθεί. Η κανονική συγκομιδή έχει ξεκινήσει σε ορισμένες περιοχές της Κρήτης και της Πελοποννήσου, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της κύριας ελληνικής συγκομιδής θα ξεκινήσει από τώρα μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου.
Ο Καραντώνης δήλωσε στην Olive Oil Times ότι η ποιότητα του ελαιολάδου θα είναι «εξαιρετική» φέτος, καθώς ο καιρός στην Ελλάδα ήταν γενικά πολύ καλός για τις ελιές. «Υπήρξε πολλή βροχή όταν χρειάστηκε, και λογικές θερμοκρασίες», είπε ο Καραντώνης, και δεν υπήρξε σχεδόν κανένα πρόβλημα με τη μύγα της ελιάς, εκτός από την Κρήτη, όπου βρίσκεται υπό έλεγχο. Οι ελιές στην Πελοπόννησο είναι ιδιαίτερα καλές φέτος.
«Το μεγάλο ερώτημα», σύμφωνα με τον Καραντώνη, είναι ποιες τιμές να περιμένουμε, καθώς η πρόσφατη πτώση του κόστους του φρέσκου ιταλικού ελαιολάδου είναι πιθανό να επηρεάσει την κατάσταση στην Ελλάδα, «δεδομένου ότι η ελληνική αγορά εξαρτάται πλήρως από το τι συμβαίνει στην Ιταλία».
Εάν οι Ιταλοί παραγωγοί είναι έτοιμοι να πουλήσουν σε αυτές τις χαμηλότερες τιμές, αυτό είναι καλή είδηση για τους εμπόρους, οι οποίοι μπορούν να πιέσουν τις τιμές ακόμη πιο κάτω. Αλλά εάν οι Ιταλοί παραγωγοί δεν πουλήσουν σε αυτές τις τιμές και οι τιμές ανέβουν στην Ιταλία, αυτό θα ωθήσει προς τα πάνω τις τιμές στην Ελλάδα και την Ισπανία.
Από την άλλη πλευρά, πρόσθεσε ο Καραντώνης, αν η Ιταλία και η Ισπανία έχουν τις βελτιωμένες αποδόσεις που αναμένουν φέτος, αυτό θα επηρεάσει επίσης τις τιμές στην Ελλάδα: μια καλύτερη προσφορά ελαιολάδου φέτος θα «ωθήσει αναπόφευκτα τις τιμές προς τα κάτω».
Ο Πλεμμένος συμφώνησε ότι οι μέσες τιμές στην Ελλάδα ενδέχεται να είναι χαμηλότερες από πέρυσι, δεδομένης της βελτιωμένης πρόβλεψης της Ισπανίας για τη σοδειά ελιάς της. Ο ιστότοπος της SEDIK δείχνει ότι οι τιμές παραγωγού στην Ελλάδα για τη συνήθη σοδειά διατηρήθηκαν γενικά στα 3,30 έως 3,50 ευρώ ανά κιλό μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου, και στη συνέχεια έπεσαν στα 3,00 έως 3,20 ευρώ ανά κιλό τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Όπως είπε ο Καραντώνης, «είναι πολύ δύσκολο να πούμε τώρα ποια θα είναι η κατάσταση αύριο. Βρισκόμαστε σε κατάσταση αναμονής», όσον αφορά τις τιμές.
Ο Καραντώνης επισήμανε ότι ορισμένες περιοχές, όπως η δυτική Πελοπόννησος, έχουν πολύ καλή σοδειά φέτος, αν και η Μεσσηνία στο σύνολό της (στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο) έχει λίγο λιγότερη από πέρυσι, όπως και η Λακωνία. Αντίθετα, υπάρχουν ιδιαίτερα μεγάλες σοδειές στο νομό Ηλείας (στη βορειοδυτική Πελοπόννησο).
Στη Λέσβο, ο Στράτης Καμάτσος, ιδρυτής της Evo3, δήλωσε: «Η ποιότητα αυτή τη στιγμή είναι πραγματικά εξαιρετική. Επιτυγχάνουμε τη χαμηλή οξύτητα που επιδιώκουμε. Ωστόσο, η ποσότητα έχει μειωθεί ελαφρώς σε σχέση με πέρυσι, κατά περίπου 10%, λόγω της ζέστης και της έλλειψης νερού. Οι ελαιώνες μας στα βουνά παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα φέτος από ό,τι οι ελαιώνες μας στο επίπεδο της θάλασσας».
Στην Κεντρική Ελλάδα, «είναι μια πολύ κακή χρονιά», σύμφωνα με τον Σταμάτη Αλαμανιώτη, σύμβουλο επιχειρηματικής ανάπτυξης με οικογενειακές ρίζες στον κλάδο του ελαιολάδου, ο οποίος μίλησε με έμπειρους εμπόρους ελιάς και ελαιολάδου και μοιράστηκε τα ευρήματά του με την Olive Oil Times.
Στην Κεντρική Ελλάδα, μεγάλο μέρος της σοδειάς χάθηκε κατά τη διάρκεια της φάσης ανάπτυξης τον Μάιο. «Οι μεταβολές της θερμοκρασίας επηρέασαν την άνθηση, και υπήρξαν πολλές απώλειες κατά τη διάρκεια και μετά την άνθηση», διαπίστωσε ο Αλαμανιώτης. Αυτό προκάλεσε «τεράστια έλλειψη» τόσο σε ελαιόλαδο όσο και σε επιτραπέζιες ελιές, ειδικά στις ελιές Αμφίσα (Αμφίσις) της περιοχής. Η ποιότητα είναι υψηλή, αλλά η ποσότητα είναι χαμηλή. Από την άλλη πλευρά, οι ελιές Καλαμάτας τα πάνε πολύ καλύτερα από την ποικιλία Αμφίσα, ενώ στο βορρά, οι ελιές Θρούμπα του νησιού Θάσου έχουν καλή απόδοση.
Στη Χαλκιδική, στη βόρεια Ελλάδα, ο Αργύρης Μπούρας, ιδιοκτήτης της Eleones Hellenic Olive Products, μίλησε με αγρότες και άλλους φορείς του κλάδου του ελαιολάδου, οι οποίοι συμφώνησαν ότι θα υπάρξει περίπου 20% λιγότερο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πρώιμης συγκομιδής από τη Χαλκιδική σε σύγκριση με πέρυσι.
Επεσήμανε ότι η ποσότητα και η τιμή του ελαιολάδου που παράγεται στη Χαλκιδική επηρεάζονται όχι μόνο από τον αριθμό των ελιών ή την απόδοση σε ελαιόλαδο, αλλά και από την τιμή που προσφέρουν οι ελαιοτριβείς στους αγρότες για τις επιτραπέζιες ελιές. «Αν πληρώσουν υψηλή τιμή, οι αγρότες θα πουλήσουν τις ελιές τους για (επιτραπέζιες ελιές). Αν όχι, θα πουλήσουν περισσότερες για ελαιόλαδο».
Ελαιοτριβείο στο χωριό Αστρίκας, Κρήτη (Φωτογραφία: Λίζα Ραντινόφσκι)
Η Εύη Ψουνού Προδρόμου από το Yanni’s Olive Groves στη Χαλκιδική συμφώνησε ότι «φέτος υπάρχουν περιορισμένες ποσότητες εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου πρώιμης συγκομιδής, επειδή οι πράσινες (επιτραπέζιες) ελιές είχαν καλή τιμή στην αγορά».
Αν και ο Μπούρας περίμενε «πολύ καλό» λάδι από την κανονική συγκομιδή φέτος, πρόσφατα άρχισε να φοβάται ότι η επερχόμενη κανονική συγκομιδή στη Χαλκιδική ενδέχεται να παρουσιάσει μια απροσδόκητη, σημαντική πτώση στην ποσότητα.
Στην Κρήτη, ο Μιχελάκης ανέφερε «σχετικά καλές» αποδόσεις μέχρι στιγμής (για παράδειγμα, μέση απόδοση καρπών σε λάδι μεταξύ 4,5 προς 1 και 6 προς 1, με οξύτητα 0,3 τοις εκατό σε σπάνιες περιπτώσεις, 0,4 έως 0,6 τοις εκατό πιο συχνά, από ελαιοτριβεία στους Αστρίκες, το Κολυμπάρι και τους Αγίους Πάντες).
Ο Μιχελάκης σημείωσε ότι τα προβλήματα με τη μύγα της ελιάς βρίσκονται σε αποδεκτά επίπεδα παρά την καθυστερημένη ψεκαστική εφαρμογή, «χάρη στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και στις ατομικές παρεμβάσεις των παραγωγών».
Ωστόσο, η Κίκη Βαρίκου, εντομολόγος στο Ινστιτούτο Ελαιόδενδρου, Υποτροπικών Φυτών και Αμπελουργίας στα Χανιά της Κρήτης, έχει διαπιστώσει «υψηλότερους πληθυσμούς» της ελαιοσκώληκας (Prays oleae) από το συνηθισμένο φέτος σε ορισμένους ελαιώνες στην περιοχή του Κολυμπάρι (αλλά όχι σε όλους). Αναμένει ότι ο σκώρος της ελιάς θα επηρεάσει κυρίως τις ελιές τραπεζιού, μειώνοντας σε μεγάλο βαθμό την ποσότητα των ελιών λόγω πρόωρης πτώσης των καρπών, αλλά πιθανότατα δεν θα επηρεάσει την ποιότητα του ελαιολάδου.
Με βάση πληροφορίες από τοπικές υπηρεσίες, παραγωγούς και εμπορικούς αντιπροσώπους, η Μιχελάκη εκτιμά ότι θα παραχθούν περίπου 85.000 τόνοι ελαιολάδου από τη φετινή συγκομιδή στην Κρήτη, με αξιοσημείωτες διακυμάνσεις στην ποσότητα που παράγεται σε διάφορα μέρη του νησιού.
Ωστόσο, οι ευνοϊκές συνθήκες — οι πρώιμες βροχές στη νότια Ελλάδα και την Κρήτη που ακολουθήθηκαν από ηλιόλουστες ημέρες — θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερη παραγωγή και μεγαλύτερη απόδοση ελαιολάδου.