Οι Έλληνες παραγωγοί αξιολογούν τις προοπτικές μετά τη νίκη του Τσίπρα
Οι Έλληνες παραγωγοί ελαιολάδου εξετάζουν την επικείμενη συγκομιδή και τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική και οικονομική κατάσταση ενδέχεται να επηρεάσει τον κλάδο τους μετά τις πρόσφατες εκλογές στη χώρα.
Την Κυριακή, οι Έλληνες ψηφοφόροι επανέφεραν στην εξουσία τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ) με ένα εκπληκτικό ποσοστό 35,5%, πολύ μπροστά από το 28,1% της συντηρητικής κεντρώας Νέας Δημοκρατίας (ΝΔ), σε μια αναμέτρηση που αναμενόταν να είναι πιο ισορροπημένη. Κερδίζοντας σχεδόν τόσες έδρες στο κοινοβούλιο όσες και στην πρώτη του νίκη τον Ιανουάριο, ο ΣΥΡΙΖΑ σχημάτισε και πάλι συνασπισμό με το δεξιό εθνικιστικό κόμμα Ανεξάρτητοι Έλληνες (ΑΝΕΛ) για να αντισταθμίσει την έλλειψη απόλυτης πλειοψηφίας.
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει πλέον το δύσκολο έργο της εφαρμογής των αντιλαϊκών μέτρων λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την τελευταία δανειακή συμφωνία της Ελλάδας, της διαχείρισης της συνεχιζόμενης προσφυγικής κρίσης, της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και της άρσης των εναπομενόντων ελέγχων κεφαλαίων που έχουν αφήσει τις επιχειρήσεις να αγωνίζονται με περιορισμένη ρευστότητα από τα τέλη Ιουνίου.
Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την επιστροφή στο Κοινοβούλιο του ΣΥΡΙΖΑ, της ΝΔ και άλλων φιλοευρωπαϊκών κομμάτων που υποστηρίζουν τη συμφωνία (ή το μνημόνιο) με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Σταθερότητας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για δάνεια ύψους 86 δισ. ευρώ σε αντάλλαγμα για επιπλέον περικοπές στον προϋπολογισμό, αυξήσεις φόρων, ιδιωτικοποιήσεις και εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις.
Αυτό σίγουρα θα πλήξει σοβαρά τον κλάδο του ελαιολάδου.
Η κυβέρνηση συνασπισμού θα ελέγχει 155 από τις 300 έδρες και δύο από τα οκτώ πολιτικά κόμματα στο Κοινοβούλιο. Οι δανειστές της Ελλάδας ελπίζουν ότι η ΝΔ και αρκετά μικρότερα πολιτικά κόμματα θα συνταχθούν με τον Τσίπρα στην έγκριση των νόμων που απαιτούνται από το μνημόνιο, όπως αυτός που διπλασιάζει τους φόρους επί των εισοδημάτων των αγροτών έως το 2017.
Εάν η αντιπολίτευση το πράξει αυτό, το μικρό μέγεθος της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας της νέας κυβέρνησης συνασπισμού ενδέχεται να μην είναι τόσο σημαντικό όσο το γεγονός ότι οι ακροαριστεροί πολιτικοί που αντιτίθενται στο πακέτο διάσωσης και εξεγέρθηκαν ενάντια στη νέα, διστακτική υποστήριξη του Τσίπρα για πρόσθετα μέτρα λιτότητας όχι μόνο αποχώρησαν από το ΣΥΡΙΖΑ για να σχηματίσουν το δικό τους κόμμα, τη Λαϊκή Ενότητα, αλλά παραμένουν απούσα από το Κοινοβούλιο μετά την αδύναμη επίδοση στις εκλογές της Κυριακής. Η αποχώρηση αυτών των πρώην μελών του ΣΥΡΙΖΑ τον Αύγουστο προκάλεσε αυτές τις πρόωρες εκλογές, καθώς άφησε τον Τσίπρα χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Έχοντας ανανεώσει την εντολή του, ο πρωθυπουργός Τσίπρας τονίζει ότι προτίθεται να καταπολεμήσει τη διαφθορά και τα κατεστημένα συμφέροντα, αναζωογονώντας παράλληλα την ελληνική οικονομία, εργάζοντας για μια πιο δίκαιη κατανομή των μέτρων λιτότητας και επιδιώκοντας την ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να εγκριθεί ένα μακρύτερο χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής και ένα όριο στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ.
Ωστόσο, το Bloomberg αναφέρει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα αντιμετωπίσει σοβαρούς περιορισμούς: «Σχεδόν όλες οι βασικές οικονομικές αποφάσεις έχουν ουσιαστικά ληφθεί από τους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών και τους κεντρικούς τραπεζίτες, και οποιαδήποτε απόκλιση ενέχει τον κίνδυνο διακοπής των πληρωμών της βοήθειας». Η Χλόη Δημητριάδη, που παράγει ελαιόλαδο Biolea στην Κρήτη, δήλωσε στην Olive Oil Times ότι θεωρεί ότι η «δικτατορία του μνημονίου κάνει τους πολιτικούς μας να μοιάζουν με χαρακτήρες καρτούν», αναφέροντας τη ρεκόρ χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές για να τονίσει το αίσθημα ανημποριάς πολλών Ελλήνων πολιτών.
Κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού στο οποίο η Ελλάδα πλησίασε περισσότερο από ποτέ στην έξοδο από την Ευρωζώνη, έκλεισε τις τράπεζες για τρεις εβδομάδες και θέσπισε ελέγχους κεφαλαίων που επιβάρυναν περαιτέρω μια οικονομία που ήδη αντιμετώπιζε δυσκολίες, παραγωγοί ελαιολάδου όπως η Δημητριάδη και ο Γιώργος Τζιανούδακης της Cretanthos δήλωσαν ότι πολλοί από τους πελάτες τους ήταν απρόθυμοι να παραγγείλουν ελαιόλαδο. Η Cretanthos διατήρησε τις τιμές του περασμένου έτους για να ενθαρρύνει περισσότερες παραγγελίες, μειώνοντας τα κέρδη της. Η Biolea αντιμετώπισε επίσης προβλήματα στην εισαγωγή ανταλλακτικών για μηχανήματα και στη συντήρηση. Άλλοι, όπως ο Στρατίς Καματσός της Evo3, δεν μπόρεσαν προσωρινά να εξάγουν το ελαιόλαδό τους.
Από την άλλη πλευρά, ο Άρης Κεφαλογιάννης εξήγησε ότι η Gaea ένιωσε μεγαλύτερο αντίκτυπο από «τις χαμηλές τιμές της βενζίνης και την επακόλουθη υποτίμηση του ρωσικού ρουβλίου και της νορβηγικής κορόνας» παρά από την πολιτική αβεβαιότητα νωρίτερα φέτος. Η εταιρεία κατάφερε να αντισταθμίσει με το παραπάνω τις χαμηλότερες ευρωπαϊκές πωλήσεις αυξάνοντας τις πωλήσεις στις ΗΠΑ για ένα πολύ επιτυχημένο καλοκαίρι.
Ομοίως, ο Αργύρης Μπούρας της Eleones Hellenic Olive Products ανέφερε ότι είχε αποθηκεύσει ελαιόλαδο αντί να αφήσει χρήματα στην τράπεζα πριν από τους ελέγχους κεφαλαίων, επιτρέποντας μια νέα επέκταση των εξαγωγών του στη Γερμανία, μια συνολική αύξηση των πωλήσεων και σταθερές τιμές για το ελαιόλαδο της Eleones καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.
Όπως πολλοί άλλοι, ο Σταμάτης Αλαμανιώτης, σύμβουλος επιχειρηματικής ανάπτυξης με οικογενειακές ρίζες στον κλάδο του ελαιολάδου στην Κεντρική Ελλάδα, δήλωσε ότι προβλέπει δυσκολίες για τους ελαιοκαλλιεργητές εάν τεθούν σε εφαρμογή όλα τα σημεία του μνημονίου.
Ο Στράτης Καμάτσος δήλωσε στην Olive Oil Times ότι αναμένει «αύξηση των φόρων» για τους αγρότες και κατάργηση των επιδοτήσεων στο πετρέλαιο ντίζελ. «Αυτό σίγουρα θα πλήξει σοβαρά τον κλάδο του ελαιολάδου, καθώς η ανταγωνιστικότητα των τιμών είναι σημαντική σε αυτόν τον κλάδο, και αν τα κόστη μας αυξηθούν, δυστυχώς, αυτό θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές, αυξάνοντας την τελική μας τιμή».
Η κ. Δημητριάδη φοβάται ότι οι αγρότες μερικής απασχόλησης που εργάζονται σε μικρά οικογενειακά αγροτεμάχια που έχουν υποδιαιρεθεί κατά τη διάρκεια των γενεών — η μεγάλη πλειοψηφία των κρητών παραγωγών ελαιολάδου, πιστεύει — θα αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα μεγάλες δυσκολίες, δεδομένης της έλλειψης λογιστικών δεξιοτήτων και των νέων απαιτήσεων λογιστικής και φορολογίας. Υποστηρίζει ότι το σχέδιο φαίνεται να είναι η «μείωση του αριθμού των αγροτών στον ευρωπαϊκό μέσο όρο», ανοίγοντας το δρόμο για τις μεγάλες εταιρείες να αναλάβουν την παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα.
Ο Αργύρης Μπούρας συμφώνησε ότι τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα, δεδομένης της αύξησης της φορολογίας για τους αγρότες. Ωστόσο, ελπίζει σε «πολιτική σταθερότητα για μερικά χρόνια, η οποία θα βοηθήσει τον κλάδο του ελαιολάδου και τις ελληνικές εταιρείες γενικά να καταρτίσουν ρεαλιστικά μεσοπρόθεσμα σχέδια», κάτι που δεν μπόρεσαν να κάνουν πρόσφατα.
Όπως επισήμανε ο Κεφαλογιάννης, ο κλάδος του ελαιολάδου στην Ελλάδα πλήττεται από έλλειψη ρευστότητας, όπως και όλοι οι ελληνικοί κλάδοι. Δήλωσε στην Olive Oil Times: «Εκτός αν η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών προχωρήσει γρήγορα και οι έλεγχοι κεφαλαίων χαλαρώσουν περαιτέρω, δεν μπορούμε να περιμένουμε βελτίωση του οικονομικού κλίματος». Ο πρωθυπουργός Τσίπρας, ο οποίος ορκίστηκε αμέσως το νέο του υπουργικό συμβούλιο, έχει δεσμευτεί να βγάλει την Ελλάδα από την κρίση, και η χώρα περιμένει να δει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.
Οι Έλληνες παραγωγοί ελαιολάδου αναμένουν συνολικά μια μέτρια καλή σοδειά φέτος. Ο Κεφαλογιάννης συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που δεν αναμένουν τόσο καλή σοδειά όσο πέρυσι, προβλέποντας ότι θα είναι μέτρια. Ο Στράτης Καματσός συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που προβλέπουν υψηλότερες τιμές για το ελληνικό ελαιόλαδο, κυρίως λόγω των αυξήσεων των φόρων στη χώρα.
Ο Σταμάτης Αλαμανιώτης φοβάται ότι η ελαιοσυγκομιδή σε μεγάλο μέρος της Κεντρικής Ελλάδας δεν θα είναι καλή φέτος. Από την άλλη πλευρά, ο Αργύρης Μπούρας αναμένει μια συγκομιδή παρόμοια με την περσινή στην περιοχή της Χαλκιδικής, και ο Καμάτσος προβλέπει το ίδιο για τους ελαιώνες της οικογένειάς του στη Λέσβο.
Ο Εμμανουήλ Καρπαδάκης, διευθυντής μάρκετινγκ της Terra Creta, εκτιμά ότι φέτος θα παραχθεί 20 έως 25 τοις εκατό λιγότερο κρητικό ελαιόλαδο σε σύγκριση με πέρυσι. Η Χλόη Δημητριάδη αναμένει ότι η Κρήτη θα παράγει μια μέτρια ποσότητα ελαιολάδου πολύ υψηλής ποιότητας, δεδομένων των ασυνήθιστων βροχοπτώσεων τον Αύγουστο, ενώ και ο Γιώργος Τζιανούδακης βασίζεται περισσότερο στην ποιότητα παρά στην ποσότητα στην Κρήτη φέτος.
Ο Νίκος Μιχελάκης, επιστημονικός σύμβουλος της Ένωσης Κρητικών Ελαιοπαραγωγών Δήμων (SEDIK), έγραψε στην ιστοσελίδα της SEDIK ότι αναμένει η παραγωγή κρητικού ελαιολάδου να φτάσει περίπου τις 98.000 τόνους φέτος.
Ενώ οι απόψεις διίστανται σχετικά με το τι θα ακολουθήσει, οι πιο αισιόδοξοι Έλληνες ελπίζουν ότι οι πρόωρες βροχές του τρέχοντος έτους προμηνύουν πιο φωτεινό ουρανό και πιο καθαρές μέρες εν μέσω αυτών των αβέβαιων καιρών.