Αποτυπώνοντας τα αιωνόβια ελαιόδεντρα μέσα από εικόνες
Ο Αντώνης Διμάκος ακολουθεί τα λακωνικά μονοπάτια που περπάτησε ο μεσαιωνικός γεωγράφος Παυσανίας τον 2ο αιώνα, με σκοπό να αποτυπώσει σε εικόνες τις απειλούμενες ελιές και να «ευαισθητοποιήσει» τους ντόπιους αγρότες σχετικά με την εξάλειψή τους.
Ο γραφικός νομός της Λακωνίας, στο νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, φημίζεται για τις εντυπωσιακές ποικιλίες ελαιόδεντρων του — πέρα, βέβαια, από το γεγονός ότι φιλοξενεί τη θρυλική πόλη της Σπάρτης ως πρωτεύουσά του.
Στη Λακωνία, υπάρχουν ελαιόδεντρα που φέρουν ποικιλίες ελιάς όπως η Αθηνολί, η Κουτσουρόλι και η Κορωνέικη, παράλληλα με πολλές άλλες τοπικές ποικιλίες που χρονολογούνται από την αρχαιότητα, όπως παρατήρησε ο μεσαιωνικός Έλληνας γεωγράφος Παυσανίας τον 2ο αιώνα μ.Χ. στο βιβλίο του «Περιγραφή της Ελλάδος».
Αυτές είναι οι ίδιες ποικιλίες που ο Αντώνης Διμάκος, ένας επαναπατριζόμενος από τον Καναδά, συναντά καθημερινά στην προσπάθειά του να εξερευνήσει τις περιοχές που περιγράφονται στο βιβλίο του Παυσανία. Προς μεγάλη του έκπληξη, οι συσχετίσεις μεταξύ των αρχαίων ερειπίων και των τεράστιων κορμών ελαιόδεντρων είναι εκπληκτικές. Και δεν είναι μόνο αυτό.
Ο Διμάκος βρίσκεται σε αυτή την ιστορικά και φυσικά προνομιούχα περιοχή εδώ και ένα χρόνο, αλλά το πάθος του για τη φωτογραφία, το μοτοκρός, την ιστορία και τη φυσική ομορφιά τον έχει ήδη εμπνεύσει να ηγηθεί ενός φιλόδοξου έργου φωτογράφισης ιστορικών ελαιόδεντρων, όπως απεικονίζεται στον ιστότοπό του olivetree123.com.
Δυστυχώς, βρίσκει την Ελλάδα στο έβδομο έτος της ύφεσης. Δεκαετίες κακοδιαχείρισης σε όλα τα θέματα της γεωργίας έχουν επίσης δημιουργήσει μια άδικη κατάσταση για το εθνικό έμβλημα της ελιάς. «Ως αποτέλεσμα αυτού που αποκαλώ βιομηχανική γεωργία, αξιοπρεπή δέντρα που κάποτε στέκονταν ψηλά και περήφανα έχουν μειωθεί σε κούτσουρα ύψους ενός μέτρου, μια συνήθης πρακτική δεδομένου ότι απαιτείται μπουλντόζα για να ξεριζωθούν οι βαθιές ρίζες μιας ελιάς και δεν μπορούν πολλοί να αντέξουν οικονομικά να το κάνουν αυτό», αναφέρει ο Διμάκος από τη Λακωνία.
Οι αγρότες απλώς τα κόβουν με αλυσοπρίονο και αφήνουν πίσω τους ένα τρομακτικό υπόμνημα της παλιάς δόξας των δέντρων, και αυτό για καύση ξύλου ή για να κάνουν χώρο για τη φύτευση νέων καλλιεργειών. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των ετών που χορηγούνταν επιδοτήσεις στους αγρότες για να φυτέψουν πορτοκαλιές, πολλά αρχαία ελαιόδεντρα ξεριζώθηκαν από το έδαφος για να αντικατασταθούν με πορτοκαλιές», είπε ο Έλληνας φυσιολάτρης.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Διμάκος θέλει το olivetree123.com να γίνει ένας διαδικτυακός αλμανάκ. Θα λειτουργήσει ως αποθετήριο αρχαίων και σπάνιων δειγμάτων ελαιόδεντρων, είπε, και θα βοηθήσει να σωθούν από την εξαφάνιση τα εναπομείναντα αρχαία ελαιόδεντρα που είναι διάσπαρτα σε όλη την ελληνική ύπαιθρο. Ελπίζουμε ότι, με την αυξανόμενη δημοσιότητα που αποκτά — άνθρωποι από όλη την Ευρώπη έχουν ήδη αρχίσει να υποστηρίζουν τον σκοπό του, μοιράζοντας τις φωτογραφίες τους μαζί του για να τις δημοσιεύσει στον ιστότοπο — θα μπορέσει να παρακινήσει τις τοπικές αρχές να θεσπίσουν κάποια νομοθεσία για την προστασία των αρχαίων δέντρων.
Μια άλλη ελπίδα είναι ότι η πρωτοβουλία θα ευαισθητοποιήσει τους τοπικούς αγρότες, οι οποίοι, επηρεασμένοι από τις αντιξοότητες, πιθανώς αγνοούν τους εθνικούς θησαυρούς που τους περιβάλλουν. «Δεν κρατάω κακία στις τοπικές κοινότητες που δεν είναι δεκτικές στον σκοπό μου», απαντά ο Διμάκος. «Οι σύγχρονοι αγρότες έχουν οικογένειες να ταΐσουν, και αν μπορούν να αυξήσουν τη συγκομιδή τους φυτεύοντας τέσσερα ή πέντε δενδρύλλια ελιάς στη θέση ενός μεγαλοπρεπούς, αλλά πλέον μη καρποφόρου δέντρου, θα το κάνουν. Αλλά θα κάνω τα πάντα για να βοηθήσω στην ευαισθητοποίηση σχετικά με αυτή την επιδημία, να ενημερώσω το κοινό και να απαθανατίσω αυτά τα μεγαλοπρεπή ελαιόδεντρα μέσω της φωτογραφίας».
Από ό,τι φαίνεται, η Μητέρα Φύση έχει ήδη φροντίσει για τη «αθανασία» της ελιάς. Ένα ελληνικό ρητό λέει ότι η ελιά είναι αθάνατη. «Ακόμα και αν ένας κορμός βρίσκεται 30 εκατοστά πάνω από το έδαφος, θα βγάλει μπουμπούκια και θα αναπτυχθούν κλαδιά αμέσως», επιβεβαίωσε ο Διμάκος.
Μπορεί να περάσουν εκατοντάδες χρόνια πριν ο κορμός μεταμορφωθεί στο πρότυπο της τελειότητας που φέρει τον καρπό για το «Υγρό Χρυσάφι», αλλά η φύση έχει κάνει την ελιά ένα από τα πιο ανθεκτικά δέντρα στη Γη.
«Εκτός από τη βιολογική και ιστορική σημασία ενός τέτοιου γεγονότος, αυτό σημαίνει ότι το ελαιόλαδο και όλα τα γαστρονομικά και υγειονομικά οφέλη του θα συνεχίσουν να βρίσκουν το δρόμο τους προς τις κουζίνες και τα τραπέζια μας», κατέληξε με προγονική σοφία ο ενθουσιώδης Αντώνης Διμάκος.