Σε άνοδο: Γευσιγνωσίες ελαιολάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο

Πριν από δέκα χρόνια, πολλοί στο Ηνωμένο Βασίλειο θα είχαν χλευάσει την ιδέα να γεμίσουν τον ουρανίσκο τους με ελαιόλαδο. Η μπύρα, το κρασί, το ουίσκι και το τυρί εμπνέουν από καιρό τις γευστικές παλέτες των επικούρειων στη Βρετανία. Αλλά το να παρατάξει κανείς μια επιλογή από δέκα ποικιλίες ελαιολάδου φαινόταν υπερβολικό για μια γευσιγνωσία. Το λάδι, τελικά, ήταν για μαγείρεμα — όχι για να το καταναλώνει κανείς σκέτο. Όλα αυτά έχουν αλλάξει. Χάρη σε μια συνδυασμό μαγειρικών εκπομπών, του διαδικτύου και της αυξανόμενης διαθεσιμότητας ποιοτικού ελαιολάδου, οι Βρετανοί θέλουν πλέον να κατανοήσουν και να εκφράσουν τη μαγεία που κρύβεται πίσω από το προϊόν.

Θα μπορούσε κανείς να συγχωρήσει το Ηνωμένο Βασίλειο για την αργή του αντίδραση. Το κλίμα αυτού του εκτεθειμένου νησιωτικού έθνους δεν ευνοεί την καλλιέργεια ελιάς. Είναι αλήθεια ότι οι Ρωμαίοι εισήγαγαν το ελαιόλαδο στους Βρετανούς πριν από πολλούς αιώνες, αν και σύμφωνα με τον Stuart Jeffries στην εφημερίδα The Guardian, «αποδείχθηκε τόσο ελκυστικό για τον τοπικό πληθυσμό όσο το να φοράει τογές και σανδάλια με ανοιχτά δάχτυλα». Ιστορικά, το βούτυρο χρησιμοποιούνταν πάντα στο ψωμί, ενώ το φυτικό λάδι και τα κομμάτια λευκού λαρδιού χρησιμοποιούνταν για το μαγείρεμα. Η ιδέα του να ραντίζεις λάδι πάνω σε σαλάτες και ψωμί θα προκαλούσε έκπληξη.

Χρειάστηκε να φτάσουμε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 για να κάνει το ελαιόλαδο την πρώτη του ορατή επίδραση στις βρετανικές διατροφικές συνήθειες. Από εκείνη τη στιγμή, καταγράφεται μια σταθερή αύξηση στην κατανάλωσή του. Μεταξύ 1990 και 2009, το μερίδιο του Ηνωμένου Βασιλείου στην παγκόσμια κατανάλωση ελαιολάδου αυξήθηκε από 1,9% σε 2,9%, καθώς διάσημοι σεφ όπως ο Jamie Oliver, η Nigella Lawson και ο Gordon Ramsey ενέπνευσαν το Ηνωμένο Βασίλειο να στραφεί στο ελαιόλαδο. Το ίδιο ισχύει και για την εξάπλωση των καταστημάτων πώλησης ελαιολάδου, τόσο φυσικών όσο και διαδικτυακών. Σήμερα, σύμφωνα με το The Food and Drink Innovation Network, το Ηνωμένο Βασίλειο καταναλώνει 28 εκατομμύρια λίτρα ελαιολάδου ετησίως και τα μισά νοικοκυριά του Ηνωμένου Βασιλείου χρησιμοποιούν πλέον ελαιόλαδο.

Παρά τη σταθερή αύξηση της κατανάλωσης ελαιολάδου, μεγάλο μέρος του χρησιμοποιείται για μαγείρεμα ή για ανάμειξη με άλλα συστατικά. Ωστόσο, μερικοί πρωτοπόροι διδάσκουν στους Βρετανούς πώς να αξιολογούν ένα ελαιόλαδο και να εκτιμούν την προέλευση, τις ποικιλίες, τα σύνθετα αρώματα και τις γεύσεις του. Η Judy Ridgeway έχει γράψει τέσσερα βιβλία για το ελαιόλαδο, μεταξύ των οποίων το Judy Ridgway’s Best Olive Oil Buys Round The World. Πάντα ενθουσιώδης να διαδώσει τις γνώσεις της για το ελαιόλαδο, η Ridgway διοργανώνει τακτικά σεμινάρια γευσιγνωσίας και εκτίμησης στο Λονδίνο και το Μπράιτον. Ο Michael North, γνωστός και ως «The Olive Oil Man», είναι ένας άλλος υποστηρικτής. Τα μέλη του Seasonal Fresh Olive Oil Members Club του North απολαμβάνουν φρέσκα ελαιόλαδα, επιλεγμένα με μεγάλη προσοχή από τον ίδιο τον North.

Τα άρθρα για τις γευσιγνωσίες ελαιολάδου γίνονται πλέον συνηθισμένα και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εθνικές εκδόσεις όπως οι The Guardian και The Independent ανυπομονούν να παρουσιάσουν στους Βρετανούς αναγνώστες τα «Δέκα Καλύτερα Ελαιόλαδα» και το «Πώς να καταλάβετε αν το ελαιόλαδό σας είναι γνήσιο». Το Olive World Almanac – που περιέχει σημειώσεις γευσιγνωσίας, περιγραφές ποικιλιών ελιάς, συνταγές και άλλα – ενημερώνεται κάθε συγκομιδή και έχει γίνει κάτι σαν «βιβλίο αναφοράς» για τους Βρετανούς λάτρεις του ελαιολάδου.

Ο σημερινός Βρετανός λάτρης του φαγητού είναι πολύ λιγότερο πιθανό να εξαπατηθεί από ελαιόλαδο κατώτερης ποιότητας σε σύγκριση με ό,τι θα συνέβαινε πριν από λιγότερο από μια δεκαετία. Και οι Βρετανοί ήταν ιδιαίτερα φωνακλάδες κατά τη διάρκεια της δημόσιας κατακραυγής ενάντια στην βραχύβια απαγόρευση της ΕΕ για τις κανάτες ελαιολάδου χωρίς σήμανση στα τραπέζια των εστιατορίων. Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ισχυριστεί ότι τρέφει γνήσια αγάπη για το ποιοτικό ελαιόλαδο στην πιο αγνή του μορφή.