Η συνάντηση στο Μπάρι για την Xylella καθορίζει κοινό σχέδιο δράσης
Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου και το Διεθνές Κέντρο Προηγμένων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών διοργάνωσαν ένα σεμινάριο με στόχο την κατάρτιση ενός κοινού σχεδίου δράσης κατά του Xf.
Η ιταλική έδρα του Διεθνούς Κέντρου Προηγμένων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών (CIHEAM) φιλοξένησε τον περασμένο μήνα μια διεθνή συνάντηση με θέμα «Ολοκληρωμένες δράσεις κατά του Xylella fastidiosa (Xf) για την προστασία των ελαιόδεντρων και του διεθνούς εμπορίου».
Το Μπάρι υποδέχτηκε περίπου εκατό συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι από δεκαέξι χώρες μέλη και μη μέλη του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου
(IOC), συμπεριλαμβανομένων της Αλβανίας, της Αλγερίας, της Αιγύπτου, της Γαλλίας, της Ελλάδας, του Ιράν, της Ιταλίας, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Λιβύης, του Μαυροβουνίου, του Μαρόκου, της Παλαιστίνης, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Τυνησίας και της Τουρκίας.
Δείτε επίσης: Μπορεί να σταματήσει η Xylella;
Εμπειρογνώμονες από τους διεθνείς οργανισμούς FAO, IPPC (Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία των Φυτών), EPPO (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Προστασίας Φυτών), EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) και ερευνητές από το CNR και πανεπιστήμια έλαβαν μέρος στο σεμινάριο με στόχο τη δημιουργία «της βάσης για τον συντονισμό και τον σχεδιασμό συνεργασιών» κατά της Xylella fastidiosa, μέσω πρακτικών δράσεων που ευνοούνται από την «ανταλλαγή ανθρώπινου δυναμικού» μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.
Στην έναρξη της διάσκεψης, εμπειρογνώμονες του CIHEAM και του IOC επεσήμαναν ότι οι καλλιέργειες γίνονται όλο και πιο ευάλωτες σε παράσιτα και ασθένειες σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από την εντατικοποίηση του εμπορίου, την επιτάχυνση της κινητικότητας πληθυσμών και αγαθών, καθώς και την κλιματική αλλαγή.
Ως εκ τούτου, η πρόληψη και ο έλεγχος των φυτικών ασθενειών, η επιδημιολογική επιτήρηση και η ανταλλαγή πληροφοριών για τη φυτική υγεία πέρα από τα σύνορα κάθε χώρας καθίστανται πιο απαραίτητες από ποτέ για την εγχώρια παραγωγή, τις εξαγωγές και τις εισαγωγές.
Η παρουσίαση της τρέχουσας κατάστασης του βακτηρίου ακολουθήθηκε από εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών, τα αποτελέσματα ερευνητικών εργασιών που διεξήχθησαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Ορίζοντας 2020» της ΕΕ, POnTE και XF-Actors, καθώς και τις ανάγκες και τις συστάσεις που διατύπωσαν οι χώρες μέλη. Στη συνέχεια, διοργανώθηκε συνάντηση μεταξύ της EPPO, της FAO, του CIHEAM και του IOC με σκοπό τον καθορισμό στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των εν λόγω φορέων και τον προσδιορισμό του ρόλου του καθενός, συμπεριλαμβανομένου του IPPC. Η ομάδα συμφώνησε να καταρτίσει έναν οδικό χάρτη για ένα κοινό σχέδιο δράσης (PAC-XF), το πρώτο σχέδιο του οποίου θα υποβληθεί για γνωμοδότηση έως τις 15 Ιανουαρίου.
«Η συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα και τον ακαδημαϊκό κόσμο είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των καταστροφικών επιπτώσεων της Xylella fastidiosa», επιβεβαίωσε ο επικεφαλής της Τεχνικής και Περιβαλλοντικής Μονάδας της IOC, Abdelkrim Adi. «Ένας από τους στόχους μας μέσω της διοργάνωσης αυτής της εκδήλωσης είναι να βρούμε τον πρακτικό τρόπο για τη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου υγιών ελαιόδεντρων, απαλλαγμένων από οποιοδήποτε παθογόνο, συμπεριλαμβανομένων του Verticillium και του Xf.»
Ο εκτελεστικός διευθυντής του IOC, Abdellatif Ghedira, σημείωσε ότι η συμμετοχή πολλών οργανισμών ήταν έκφραση της δέσμευσής τους να βρουν λύσεις και ότι η κοινή συνεργασία τους θα οδηγήσει σίγουρα σε καρποφόρες δράσεις προς όφελος του ελαιοκομικού τομέα. «Υπάρχει μια πτυχή που δεν πρέπει να υποτιμήσουμε σε αυτή την προσπάθεια και αυτή είναι η διεθνής συνεργασία που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των διαφόρων διακυβερνητικών οργανισμών: του COI, του FAO, του CIHEAM, καθώς και των οργανισμών IPPC και EPPO», παρατήρησε ο Ghedira, προσθέτοντας ότι «πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας ώστε η ανταλλαγή πληροφοριών να είναι όσο το δυνατόν πιο πλούσια και πλήρης, προκειμένου να εδραιώσουμε το κλίμα θεσμικής συνεργασίας και να ενωθούμε για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος».
Μετά τις παρουσιάσεις των εμπειρογνωμόνων, οι συμμετέχουσες χώρες κλήθηκαν να εκφράσουν τις ανάγκες και τις προκλήσεις τους όσον αφορά την πρόληψη και την καταπολέμηση της εξάπλωσης του βακτηρίου.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τονίστηκε ότι απαιτείται πολιτική δέσμευση για τη διάσωση του τρόπου ζωής των ελαιοπαραγωγών. Επισημάνθηκε επίσης ότι η συμμετοχή των αγροτών είναι θεμελιώδης και ότι η κατάρτιση, η διάδοση πληροφοριών και η έρευνα είναι απαραίτητες για την κυκλοφορία των πληροφοριών.
Η ανάγκη εφαρμογής εναρμονισμένων προτύπων, ιδίως όσον αφορά την καραντίνα και την επιτήρηση, καθώς και την πιστοποίηση φυτών, μαζί με την ανάγκη ανάπτυξης ικανοτήτων, θεωρήθηκαν ως μείζονες ανησυχίες από τους συμμετέχοντες. Τόνισαν τη σημασία της εντατικοποίησης της έρευνας σχετικά με την ανθεκτικότητα των ποικιλιών και τον έλεγχο των φορέων, και συμφώνησαν όλοι ως προς τη χρησιμότητα της διατήρησης τραπεζών γενετικού υλικού ως πηγής ποικιλομορφίας της ελιάς και ερευνητικού υλικού σχετικά με την ανθεκτικότητα στα βακτήρια. Η διάδοση αγρονομικών τεχνικών για την πρόληψη της νόσου επισημάνθηκε επίσης ως μία από τις σημαντικότερες δραστηριότητες που πρέπει να αναπτυχθούν.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης σχετικά με το σχέδιο δράσης που θα αναπτυχθεί από την IOC, το CIHEAM, τη FAO, την EPPO και την IPPC, επισημάνθηκε η ανάγκη υιοθέτησης σαφώς καθορισμένων προτύπων ελέγχου, καθώς και η υλοποίηση δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανοτήτων για το προσωπικό των χωρών. Τονίστηκε ότι η ασφάλεια της παραγωγής φυτικού υλικού πρέπει να διασφαλίζεται μέσω της πιστοποίησης και της απολύμανσής του, και ότι το έργο που αναπτύσσεται σχετικά με την ανθεκτικότητα των ποικιλιών είναι θεμελιώδες. Επιπλέον, κρίθηκε απαραίτητη η ανάπτυξη πρακτικών οδηγών φυτοϋγειονομικής διαχείρισης.
Οι εμπειρογνώμονες επισήμαναν ότι είναι πρωταρχικής σημασίας η εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας και της πιστοποίησης του φυτικού υλικού, η ανάπτυξη προγραμμάτων επιτήρησης, καθώς και η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης στον ελαιοκομικό κλάδο μέσω της βελτίωσης της επικοινωνίας. Στη συνέχεια, συμφωνήθηκε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Φόρουμ Ελιάς που θα διοργανωθεί στο Μαρακές, από κοινού με τη σύνοδο των μελών του ΔΟΕ, για τον εορτασμό της 60ής επετείου του ΔΟΕ και την παρουσίαση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων τους στο πλαίσιο του κοινού σχεδίου δράσης.
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, η περιφερειακή φυτοϋγειονομική υπηρεσία της Τοσκάνης ανακοίνωσε ότι στο νότιο τμήμα της περιφέρειας, σαράντα ένα καλλωπιστικά φυτά, μεταξύ των οποίων αμυγδαλιές, σπάρτο, γαλατσίδα, καλικοτόμη, δενδρολίβανο, λεβάντα, κίστος και ελαεάγνος, πιθανώς εισαγόμενα από το εξωτερικό, βρέθηκαν θετικά στο υποείδος Multiplex του βακτηρίου.
Εφαρμόστηκαν αμέσως τα φυτοϋγειονομικά μέτρα εξάλειψης που προβλέπονται από την εθνική και την κοινοτική νομοθεσία. Επαναλαμβανόμενες αναλύσεις δεν έδειξαν καμία μόλυνση σε ελαιόδεντρα, καθώς αυτό το υποείδος, το οποίο είναι ήδη παρόν στην Ισπανία και τη Γαλλία, συνήθως δεν είναι επιβλαβές για αυτά τα φυτά ούτε για τα αμπέλια.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, το μόνο βακτηριακό στέλεχος που συνδέεται με το λεγόμενο σύνδρομο ταχείας παρακμής της ελιάς (OQDS) και το οποίο ανιχνεύθηκε στην Απουλία είναι αυτό που ανήκει στον τύπο αλληλουχίας ST53, γνωστό και ως στέλεχος CoDiRO, εντός του υποείδους Xf pauca.