Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα αμπέλια πρέπει να ανησυχούν τους παραγωγούς ελαιολάδου
Μια μελέτη προβλέπει ότι η κλιματική αλλαγή θα αλλάξει ριζικά τον παγκόσμιο χάρτη της οινοπαραγωγής, και όπου πηγαίνει το κρασί, ακολουθούν και οι ελιές.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, σε λιγότερο από σαράντα χρόνια, τα τρία τέταρτα των αμπελουργικών περιοχών του πλανήτη δεν θα είναι πλέον κατάλληλες για την καλλιέργεια αμπέλου λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Στην περιοχή της Μεσογείου, όπου η επίδραση της κλιματικής αλλαγής αναμένεται να είναι σοβαρή, οι αμπελουργικές εκτάσεις ενδέχεται να συρρικνωθούν έως και 68 τοις εκατό, ενώ παρόμοιες μειώσεις προβλέπονται για την Αυστραλία, τη Χιλή, τη Νότια Αφρική και την Καλιφόρνια.
Η μελέτη προβλέπει ότι σύντομα αυτοί οι αμπελώνες θα μεταφερθούν σε άλλες περιοχές που θα έχουν τις κατάλληλες συνθήκες για την καλλιέργεια σταφυλιών, όπως η Βόρεια Ευρώπη, η Βορειοδυτική Αμερική και περιοχές της Κεντρικής Κίνας.
Ομοίως, οι κλιματικές αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν σοβαρά τις περιοχές παραγωγής ελαιολάδου, ιδίως στη λεκάνη της Μεσογείου. Οι ελιές είναι πιο ανθεκτικές από τα αμπέλια και μπορούν να ευδοκιμήσουν σε πολλά διαφορετικά εδάφη και υπό διάφορες καιρικές συνθήκες. Παρέχουν ελαιόλαδο με ελάχιστη προσπάθεια και φροντίδα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, συχνά χωρίς ιδιαίτερη άρδευση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χώρες όπως η Ινδία, η Λιβύη και η Αυστραλία φυτεύουν περισσότερα ελαιόδεντρα· είναι σχετικά εύκολο να καλλιεργηθούν και μπορούν να αποφέρουν κέρδος. Στην Ινδία, για παράδειγμα, τα ελαιόδεντρα μπορούν να είναι τρεις φορές πιο κερδοφόρα από το σιτάρι.
Παρ' όλα αυτά, καθώς το κλίμα γίνεται όλο και θερμότερο, οι ελαιώνες σε ψηλούς λόφους ή πλαγιές πιθανότατα θα υποστούν λιγότερες επιπτώσεις, αλλά οι ελαιώνες που βρίσκονται σε περιοχές χαμηλού υψομέτρου ή σε πεδιάδες ενδέχεται να καταστούν εντελώς μη παραγωγικοί. Υπάρχουν ήδη ενδείξεις της επερχόμενης αλλαγής, με τη φετινή συγκομιδή στην Ισπανία να έχει πληγεί σοβαρά από την ξηρασία και τις τεράστιες κλιματικές διακυμάνσεις.
Έτσι, καθώς οι νότιες περιοχές της Ευρώπης γίνονται θερμότερες, θα μπορούν ακόμα να διατηρήσουν τις ελιές τους; Τα ελαιόλαδα που παράγονται εκεί θα έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά και την ίδια ποιότητα όπως σήμερα; Θα αναλάβουν οι βόρειες περιοχές τον ρόλο τους και θα γίνουν οι παραγωγοί ελαιολάδου του εγγύς μέλλοντος;
Όπως και να έχει, η παραγωγή ελαιολάδου υψηλής ποιότητας απαιτεί την ταυτόχρονη παρουσία πολλών διαφορετικών παραγόντων: καλών δέντρων, ήπιου κλίματος και σωστής καλλιέργειας. Επίσης, η μορφολογία του εδάφους και τα επίπεδα υγρασίας της περιοχής παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών του ελαιολάδου.
Ωστόσο, τα ευρωπαϊκά ελαιόλαδα σε πενήντα χρόνια από τώρα θα μπορούσαν να είναι πολύ διαφορετικά όσον αφορά την ποιότητα και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους, αλλά και τους τόπους προέλευσής τους. Αναδυόμενοι παράγοντες του κλάδου, όπως η Κίνα και η Ινδία, με τεράστιες εκτάσεις για την καλλιέργεια ελαιόδεντρων, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόκληση για τους ευρωπαίους παραγωγούς, πόσο μάλλον αν βρουν έναν απροσδόκητο σύμμαχο στο ραγδαία μεταβαλλόμενο κλίμα. Οι παραδοσιακές δυνάμεις του ελαιολάδου, όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα, ας λάβουν υπόψη τους ότι η αλλαγή είναι καθ' οδόν.