Η Ευρώπη επικαιροποιεί την εκτίμηση κινδύνου για τη Xylella
Μια επικαιροποίηση της αξιολόγησης της EFSA του 2015 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η φυτοπαθολογική νόσος δεν έχει εξαλειφθεί, αλλά τα μέτρα ελέγχου έχουν περιορίσει την εξάπλωσή της.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δημοσίευσε μια επικαιροποίηση της αξιολόγησης του 2015 σχετικά με τον κίνδυνο που ενέχει το βακτήριο Xylella fastidiosa στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).
Η επικαιροποίηση καταλήγει γενικά στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει γνωστός τρόπος για την εξάλειψη αυτής της φυτικής νόσου, η οποία μεταδίδεται από παράσιτα, όπως η μύγα της ελιάς, αλλά ότι τα μέτρα ελέγχου έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά για τον περιορισμό της εξάπλωσής της.
Πρόκειται για μια σύνθετη επιστημονική πρόκληση με πολλούς τομείς αβεβαιότητας, αλλά έχουμε συντάξει ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα που θα βοηθήσουν τους διαχειριστές κινδύνου, τους αξιολογητές κινδύνου και τους ερευνητές.
Οι εμπειρογνώμονες της ομάδας της EFSA για τη φυτοϋγεία εξέτασαν συγκεκριμένα ζητήματα, όπως η βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη εξάπλωση της Xylella fastidiosa και οι επιπτώσεις της, η χρονική περίοδος κατά την οποία η ασθένεια είναι ασυμπτωματική και ο τρόπος μείωσης του κινδύνου εξάπλωσης της λοίμωξης.
«Πρόκειται για μια σύνθετη επιστημονική πρόκληση με πολλά αβέβαια σημεία, αλλά καταλήξαμε σε ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα που θα βοηθήσουν τους διαχειριστές κινδύνου, τους αξιολογητές κινδύνου και τους ερευνητές», έγραψε ο Stephen Parnell, πρόεδρος της ομάδας εργασίας για το Xylella fastidiosa της επιτροπής, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο της EFSA.
Δείτε επίσης: Νέα για το Xylella fastidiosaΟι προσομοιώσεις που ανέπτυξαν οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής αποκάλυψαν ότι η νότια Ευρώπη διατρέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης από ορισμένα υποείδη του βακτηρίου, όπως το Xylella fastidiosa subsp. multiplex, το οποίο θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει μολύνσεις στη βόρεια Ευρώπη.
Μέσω αυτών των προσομοιώσεων, οι εμπειρογνώμονες μπόρεσαν επίσης να προσομοιώσουν τον τρόπο με τον οποίο η Xylella fastidiosa θα μπορούσε να εξαπλωθεί υπό διαφορετικές συνθήκες και σε μικρές καθώς και σε μεγάλες αποστάσεις, και να αποκαλύψουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων έκτακτης φυτοϋγειονομικής καταπολέμησης, εάν εφαρμοστούν γρήγορα.
«Οι προσομοιώσεις με υπολογιστή βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της επιστημονικής γνωμοδότησης», δήλωσε ο Parnell. «Τα μοντέλα που έχουμε αναπτύξει είναι αξιόπιστα και, κυρίως, ευέλικτα, ώστε να μπορούν να προσαρμοστούν για να διερευνήσουν ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών σεναρίων και να υποστηρίξουν τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης.»
Όσον αφορά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η νόσος είναι ασυμπτωματική, αυτό μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με το υποείδος του βακτηρίου και το είδος του φυτού που έχει προσβληθεί.
Για παράδειγμα, μελέτες που εξέτασαν οι εμπειρογνώμονες αποκάλυψαν ότι ένα ελαιόδεντρο που έχει μολυνθεί από το υποείδος Xylella fastidiosa subsp. pauca είναι ασυμπτωματικό για περίπου 10 μήνες και έχει 95% πιθανότητα να εμφανίσει συμπτώματα εντός τετραετούς περιόδου. Αυτή η μακρά περίοδος επώασης σημαίνει ότι οι οπτικές επιθεωρήσεις δεν είναι αποτελεσματικές για την ανίχνευση μολύνσεων και ότι απαιτούνται άλλες μέθοδοι, όπως η δειγματοληψία και οι διαγνωστικές δοκιμές.
Τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την πρόληψη περαιτέρω μόλυνσης περιλαμβάνουν τη δημιουργία ζωνών περιορισμού γύρω από τις μολυσμένες περιοχές, την καταστροφή των προσβεβλημένων φυτών και την καταπολέμηση των παρασίτων.
Η αποτελεσματικότητα των ζωνών ασφαλείας διαπιστώθηκε ότι είναι σχετική, ενώ τα μέτρα βιολογικού ελέγχου μειώνουν μόνο προσωρινά, αλλά δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο μόλυνσης. Ωστόσο, η έγκαιρη ανίχνευση είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική εξάλειψη και τον έλεγχο της εξάπλωσης της νόσου. Ο έλεγχος των παρασίτων είναι επίσης σημαντικός: τα εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται στην Ιταλία, όπως το ακεταμιπρίδη και η δελταμεθρίνη, είχαν ποσοστό αποτελεσματικότητας 75 έως 100%.
Η μελέτη παραθέτει μια σειρά φυτικών ασθενειών που προκαλούνται από αυτόν τον φυτοπαθογόνο οργανισμό που μεταδίδεται από έντομα. Σε αυτές περιλαμβάνονται η νόσος του Pierce, η οποία προσβάλλει τα αμπέλια, το σύνδρομο ταχείας παρακμής της ελιάς, το οποίο αποδεκατίζει τους ελαιώνες, η ποικιλόμορφη χλώρωση των εσπεριδοειδών, που προσβάλλει τα εσπεριδοειδή, η καύση των φύλλων της αμυγδαλιάς, η οποία προσβάλλει τις αμυγδαλιές, καθώς και άλλες ασθένειες καύσης των φύλλων.
Το Xylella fastidiosa εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε ελαιώνες στην Απουλία, στη νότια Ιταλία, το 2013. Στη συνέχεια, εντοπίστηκαν νέες μολύνσεις από το βακτήριο και τα υποείδη του σε φυτά σε άλλα μέρη της Ε.Ε., ιδίως στο γαλλικό νησί της Κορσικής και στην περιοχή Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή της νότιας Γαλλίας το 2015. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αναφέρθηκαν αρκετές ακόμη περιπτώσεις στην Ισπανία, στην ιταλική περιοχή της Τοσκάνης και στην περιφέρεια του Πόρτο της Πορτογαλίας.