Το ελαιόλαδο διαπερνά τον κοινωνικό ιστό της Ελλάδας σε περιόδους ανάγκης

Από τις φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες έως την καταπολέμηση της ερημοποίησης, οι ελιές και το ελαιόλαδο συνεχίζουν να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην ελληνική κοινωνία.

Οι προκλήσεις της συγκομιδής, οι τιμές καθώς και οι διεθνείς και εγχώριες αγορές αποτελούν συνήθως τα κυρίαρχα θέματα που απασχολούν τον ελληνικό τομέα ελαιολάδου.

Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι με τους οποίους η ελιά διαδραματίζει ρόλο στην ελληνική κοινωνία, πέρα από τα επιχειρηματικά όρια.

Στην Κρήτη, οι δικαιούχοι του προγράμματος κοινωνικών υπηρεσιών του Ηρακλείου έλαβαν δωρεάν ελαιόλαδο μέσω ενός τοπικού παντοπωλείου.

Οι ελιές συγκομίστηκαν από περίπου 1.300 ελαιόδεντρα του δήμου από πολίτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Τα οφέλη του προγράμματος ήταν διπλά: οι συμμετέχοντες απέκτησαν αμειβόμενη απασχόληση και προμήθευσαν το κοινοτικό κατάστημα με φρέσκο, τοπικό ελαιόλαδο.

Δείτε επίσης: Έλληνας ζωγράφος αφιερώνει τοιχογραφία στην Αθήνα στην ιστορία της παραγωγής ελαιολάδου

Στην ηπειρωτική Ελλάδα, στη νότια Πελοπόννησο, ο κυνηγετικός σύλλογος του Γυθείου αγόρασε ελαιόλαδο από τοπικούς ελαιοτριβείς και το πρόσφερε σε οικογένειες που είχαν ανάγκη από τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης.

Μια παρόμοια πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε στο Αιτωλικό, στο δυτικό τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο τοπικός σύλλογος ελαιολάδου δώρισε μέρος του ελαιολάδου της σεζόν σε κέντρα κοινωνικής πρόνοιας και κοινωνικά ιδρύματα.

Εκτός από τη σημαντική συμβολή τους στον ελληνικό αγροτικό τομέα, οι ελιές έχουν επίσης προσφέρει στη χώρα περιβαλλοντικά και αισθητικά οφέλη.

Στο Εγαλέο, έναν δήμο της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας, δεκατέσσερα εκατονταετή ελαιόδεντρα που βρίσκονταν σε ακατάλληλη θέση μεταφέρθηκαν από τον δημοτικό ελαιώνα και φυτεύτηκαν εκ νέου σε άλλα σημεία γύρω από τη μητροπολιτική περιοχή, ώστε να αναπτυχθούν καλύτερα και να αναδείξουν τον συμβολισμό και τη σημασία τους για το περιβάλλον.

«Η ελιά είναι σύμβολο της χώρας, της ιστορίας και του πολιτισμού μας», δήλωσε ο δήμαρχος του Εγαλέου, Γιάννης Γκίκας. «Έχουμε ήδη φυτέψει μικρά ελαιόδεντρα σε σημεία του κέντρου της πόλης. Τώρα, αναλάβαμε μια σημαντική πρωτοβουλία για την αναφύτευση και την καλλιέργεια εκατονταετών ελαιόδεντρων στην πόλη μας, προκειμένου να διαφυλάξουμε ένα πολύτιμο κομμάτι της φύσης».

«Ταυτόχρονα, αναβαθμίζουμε την πόλη μας και βελτιώνουμε τον αστικό ιστό της», πρόσθεσε. «Οι πολίτες θα περπατούν πλέον πιο αρμονικά στην πόλη».

Η φύτευση ελαιόδεντρων μπορεί επίσης να αποτελέσει λύση για τους αγρότες που επιθυμούν να διαφοροποιήσουν το χαρτοφυλάκιο των καλλιεργειών τους.

Στην ορεινή περιοχή των Τρικαλών, στην κεντρική Ελλάδα, το βαμβάκι και το σιτάρι αποτελούν τα βασικά γεωργικά προϊόντα. Ωστόσο, οι υπάρχοντες ελαιώνες επεκτείνονται. Πέρυσι φυτεύτηκαν περίπου 100 εκτάρια ελαιόδεντρων, αυξάνοντας τη συνολική έκταση των ελαιώνων στην περιοχή σε περίπου 1.400 εκτάρια.

Η περιοχή αναμένεται να παράγει περίπου 300 τόνους ελαιολάδου αυτή τη σεζόν, ένα μικρό μέρος της παραγωγής των τυπικών ελαιοπαραγωγικών περιοχών της χώρας, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική παραγωγή για τους τοπικούς παραγωγούς.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Παπαχάτζη, καθηγητή δενδροκομίας στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, η καλλιέργεια ελαιόδεντρων έχει γίνει όλο και πιο ελκυστική για τους τοπικούς αγρότες.

Οι αγρότες αναζητούσαν μια μακρόβια παραδοσιακή καλλιέργεια που να είναι επίσης καλά προσαρμοσμένη στο μικροκλίμα της περιοχής, η οποία αντιμετωπίζει όλο και πιο ζεστούς χειμώνες λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Οι τυπικές ποικιλίες ελιάς στην περιοχή είναι η Μεγαρίτικη και η Κονσερβολιά, με τους καρπούς της τελευταίας να χρησιμοποιούνται επίσης για την παραγωγή επιτραπέζιων ελιών.

Ωστόσο, ο Παπαχάτζης συμβούλεψε τους αγρότες να στραφούν σε ποικιλίες ελιάς που είναι πιο ανθεκτικές στις χαμηλότερες θερμοκρασίες, όπως η Μαρόνια, η οποία είναι ενδημική στη βόρεια περιοχή της Κομοτηνής, και η ποικιλία Λεϊκόλια των Σερρών. Η τελευταία μπορεί ακόμη και να αντέξει το βάρος του χιονιού χάρη στα κρεμαστά και εύκαμπτα κλαδιά της.

Εκτός από τους καλλιεργητές, οι νέοι ελαιώνες μπορούν επίσης να ωφελήσουν το περιβάλλον, όπως έχει αποδείξει ένα ελαιώνα στο νησί της Λέσβου.

Κοντά στη μικρή πόλη του Σίγκρι, μια περιοχή που παλαιότερα ήταν άγονη έχει μετατραπεί σε μια τεράστια ελαιώνα με 40.000 ελαιόδεντρα, που περιλαμβάνει δώδεκα ελληνικές και άλλες μεσογειακές ποικιλίες ελιάς στη δυτική πλευρά του νησιού.

Τα περίχωρα του Σίγκρι είναι βραχώδη και οι υπάρχουσες βελανιδιές είχαν κοπεί για καυσόξυλα πριν ο Αντώνης Τριπιντίρης αποφασίσει να ξεκινήσει το ελαιώνα του σε αυτή τη βραχώδη και ξηρή γη.

«Έχουμε πολύ ήλιο, αλλά έχουμε και βροχή», είπε ο Τριπιντίρης. «Φυτέψαμε τις ελιές σκάβοντας κυριολεκτικά το βράχο και χρησιμοποιήσαμε λίπασμα από φύκια καθώς και οργανική κοπριά ζώων ως λίπασμα. Ταυτόχρονα, έχουμε δημιουργήσει βιοποικιλότητα στο αγρόκτημά μας με συκιές, αμυγδαλιές, ροδιές και ακόμη και φοίνικες».

«Τα 40.000 ελαιόδεντρα στο αγρόκτημά μας αντισταθμίζουν το αποτύπωμα άνθρακα 2.000 ανθρώπων», πρόσθεσε. «Μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και οι ρίζες τους προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση. Η σκιά των δέντρων μειώνει τη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας και μετριάζει την ένταση του ανέμου. Το έδαφος γίνεται εύφορο, αναζωογονώντας τη χλωρίδα και την πανίδα του χωριού μας».

Μερικές φορές οι επαγγελματίες του κλάδου του ελαιολάδου παραμερίζουν τις καθαρά επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στρέφουν την προσοχή τους σε άλλα σημαντικά ζητήματα που απορρέουν από τις επικρατούσες συνθήκες, όπως η μακροχρόνια πανδημία του κορονοϊού.

Ο Προδρόμος Σαλιάγκας της OlixOil έχει θέσει τις προτεραιότητες της εταιρείας ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής. «Η φιλοσοφία μας, ως εταιρεία, είναι να ικανοποιούμε τις ανάγκες όλων των πελατών μας σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Σαλιάγκας στην Olive Oil Times.

«Θέλουμε να τους γνωρίσουμε τις ελληνικές γεύσεις που έχουν επαινεθεί παγκοσμίως και να μπορέσουν να απολαύσουν τα οφέλη της καλύτερης διατροφής στον κόσμο, της μεσογειακής. Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, ωστόσο, η κορυφαία μας προτεραιότητα είναι να προστατεύσουμε τους ανθρώπους μας, εσωτερικά και εξωτερικά, να παραμείνουμε ασφαλείς και υγιείς, ενώ ταυτόχρονα να συνεχίσουμε να λειτουργούμε πλήρως σε όλες τις πτυχές της επιχείρησης», πρόσθεσε.

Ο κ. Σαλιάγκκας ανέφερε ότι, λόγω των συνθηκών, μέρος της δραστηριότητάς τους έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο. Δημιουργήθηκε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο «Λαδέλια», το οποίο κέρδισε το Αργυρό Βραβείο στην έκδοση του 2020 του Παγκόσμιου Διαγωνισμού Ελαιολάδου NYIOOC.

«Θεωρούμε ότι είναι ευθύνη και καθήκον μας να συνεχίσουμε να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας και να παρέχουμε φρέσκα και υγιεινά προϊόντα ως μια μικρή συμβολή σε αυτόν τον μεγάλο, παγκόσμιο αγώνα», κατέληξε.