Οι Έλληνες εκφράζουν τη λύπη τους για την απόφαση της ΕΕ που επιτρέπει τον εμπλουτισμό των σπορέλαιων με φαινόλες
Βουλευτές της Ελλάδας επέκριναν μια απόφαση της ΕΕ που επιτρέπει τη χρήση της συνθετικής υδροξυτυροσόλης ως πρόσθετου σε έλαια σπόρων.
Σε πρόσφατη συνεδρίαση της Ελληνικής Βουλής τέθηκε το θέμα ότι, για πρώτη φορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιτρέπεται η νόμιμη προσθήκη φαινολών στα σπορέλαια.
Ο Σπύρος Δανέλλης, βουλευτής της Ελληνικής Βουλής, έθεσε το θέμα της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2017/2373)
. Με την απόφαση αυτή, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2018, η Επιτροπή χορήγησε άδεια σε ισπανική εταιρεία βιοτεχνολογίας να εμπλουτίζει τα σπορέλαια με φαινόλες.
Η απόφαση, που εκδόθηκε μετά από αίτημα ισπανικής εταιρείας, νομιμοποιεί την νοθεία και θα αποβεί καταστροφική για το ελληνικό ελαιόλαδο.
Ο κ. Δανέλλης δήλωσε: «Από τον Ιανουάριο του 2018, η απόφαση 2017/2373 επιτρέπει την προσθήκη πολυφαινολών στα σπορέλαια, και συγκεκριμένα υδροξυτυροσόλης, η οποία είναι γνωστή ως μία από τις βασικές υγιεινές ουσίες του ελαιολάδου. Η ανάμειξη επιτρέπεται έως 215 mg ανά κιλό, ποσότητα πολύ κοντά στις φαινόλες που πρέπει να περιέχουν τα ελαιόλαδα».
Σπύρος Δανέλλης
«Η απόφαση, που εκδόθηκε μετά από αίτημα ισπανικής εταιρείας, νομιμοποιεί τη νοθεία και θα αποβεί καταστροφική για το ελληνικό ελαιόλαδο.»
Η συγκεκριμένη εκτελεστική απόφαση ορίζει ότι η υδροξυτυροσόλη μπορεί να προστεθεί σε ιχθυέλαια και φυτικά έλαια, καθώς και σε αλείμματα. Επιβάλλει επίσης περιορισμούς, σύμφωνα με τους οποίους τα νέα προϊόντα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για μαγείρεμα, ψήσιμο ή τηγάνισμα, και δεν πρέπει να καταναλώνονται από παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών ή από έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες. Οι περιορισμοί αυτοί πρέπει να αναγράφονται στην ετικέτα του προϊόντος για την ενημέρωση των καταναλωτών.
Πριν από την έκδοση της απόφασης, η Επιτροπή ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) να παράσχει την επιστημονική της γνώμη σχετικά με την ασφάλεια της χρήσης της συνθετικής υδροξυτυροσόλης ως πρόσθετου τροφίμων. Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων της EFSA εξέτασε τα στοιχεία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προτεινόμενη χρήση της ουσίας είναι ασφαλής, εντός των ποσοτήτων και των περιορισμών που αναφέρονται παραπάνω.
Ο κ. Danellis συνέχισε παρουσιάζοντας τις πιθανές επιπτώσεις της απόφασης: «Οι χώρες που παράγουν σπορέλαια, με επικεφαλής την Ισπανία, θα προωθήσουν πλέον ότι τα σπορέλαια εμπλουτισμένα με υδροξυτυροσόλη και α-τοκοφερόλη (η οποία είναι στην πραγματικότητα βιταμίνη Ε και επιτρέπεται ήδη ως πρόσθετο) μπορούν να καταπολεμήσουν την οξείδωση, κάτι που αποτελούσε σημαντικό δείκτη ανωτερότητας του ελαιολάδου… Η απόφαση ανοίγει μια νέα εποχή για το ελαιόλαδο και τα σπορέλαια στις διεθνείς αγορές.»
Με τον κανονισμό της ΕΕ 432/2012, επισημάνθηκαν οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του ελαιολάδου. Ο κανονισμός επέτρεψε στο τυποποιημένο ελαιόλαδο να φέρει στον ετικέτα του έναν ισχυρισμό υγείας που αναφέρει ότι οι πολυφαινόλες μπορούν να συμβάλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες.
Αυτός ο ισχυρισμός υγείας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για ελαιόλαδα που περιέχουν τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης ή των παραγώγων της, και συνιστάται η κατανάλωση τουλάχιστον 20 mg ελαιόλαδου την ημέρα για να είναι αποτελεσματικός ο ισχυρισμός. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ελαιόλαδο περιέχει πολλές φαινολικές ενώσεις, με τις σημαντικότερες να είναι η ελευροπεΐνη, η υδροξυτυροσόλη και η τυροσόλη.
Το ελαιόλαδο αποτελεί επίσης πηγή ορισμένων βιταμινών, όπως η α-τοκοφερόλη, ανέφερε ο κ. Danellis. Για να επιτευχθεί αυτός ο διατροφικός ισχυρισμός, τα τρόφιμα πρέπει να πληρούν ορισμένες άλλες απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στον κανονισμό 432/2012.
Η εκτελεστική απόφαση 2017/2373 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ισχύει μόνο για τη συγκεκριμένη εταιρεία στην οποία απευθύνεται και περιορίζει τη χρήση των ελαίων σπόρων εμπλουτισμένων με συνθετική υδροξυτυροσόλη σε χρήσεις εκτός της μαγειρικής. Ωστόσο, αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς την αλλαγή ορισμένων σταθερών της βιομηχανίας των βρώσιμων ελαίων.
Εμπειρογνώμονες στην Ελλάδα προειδοποίησαν ότι, ακολουθώντας την παγκόσμια τάση αναπαραγωγής φυσικών ουσιών και στοιχείων για χρήση σε φάρμακα και τρόφιμα, αυτό θα μπορούσε να είναι μόνο η αρχή της προσθήκης περισσότερων τεχνητών ενώσεων στα σπορέλαια, απειλώντας την καθιερωμένη θέση του ελαιολάδου.