Suriye, Hasat Beklentilerinin Kötüleşmesi Nedeniyle Zeytinyağı İhracatını Kısıtladı
Suriye’de zeytinyağı üretiminin 2023/24 hasat yılında yüzde 50 oranında düşmesi bekleniyor. Yetkililer, fiyat artışlarını önlemek amacıyla ihracatı yasakladı.
Geçen yılki rekor hasadın ardından Suriyeli yetkililer zeytinyağı üretiminde keskin bir düşüş bekliyor.
Tarım Bakanlığı, yaklaşan 2023/24 hasat yılında 49.000 ton zeytinyağı üretileceğini doğruladı.
Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) verilerine göre, Suriye 2022/23 sezonunda 134.000 ton zeytinyağı üretmiş ve son beş yılda yıllık ortalama 131.000 ton üretim gerçekleştirmiştir.
Ayrıca bakınız: 2023 Hasat GüncellemeleriTarım Bakanlığı zeytin bürosu müdürü Abeer Johar, üretimdeki düşüşü, zeytin ağacının doğal alternatif verim döngüsünde birçok üreticinin “verimsiz yıl” dönemine girmesine ve iklim değişikliğinin etkilerine bağladı.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun Haziran 2023 tarihli bir raporunda, ülkenin zeytinyağının büyük çoğunluğunun üretildiği kuzeybatı Suriye’deki kuraklık ve sel, bölgenin çatışmalarla ilgili olmayan en önemli iki sorunu olarak gösterildi.
Bakanlığın üretim tahminleri gerçekleşirse, Suriye zeytinyağı üretimi, IOC’nin son iki sezonda yaklaşık 100.000 tona ulaştığını tahmin ettiği iç tüketimi zar zor karşılayacak.
Sonuç olarak, Başbakan Hüseyin Arnous, 1 Eylül'de yürürlüğe giren zeytinyağı ihracat yasağını duyurdu. IOC verilerine göre, ülke 2021/22 sezonunda 15.000 ton, 2022/23 sezonunda ise 24.000 ton ihracat gerçekleştirdi.
Johar’a göre, ihracata getirilen yasak, yerli tüketiciler için fiyatların daha da artmasını engelliyor.
Suriye'de zeytinyağı perakende fiyatları bölgeye göre önemli ölçüde değişiklik gösteriyor. Çiftçileri tüketicilerle buluşturan bir platform olan Selina Wamucii’ye göre, ülkedeki perakende zeytinyağı fiyatları kilogram başına 8,87 dolar (8,26 avro) ile 24,75 dolar (23,05 avro) arasında değişmektedir.
Bu nispeten yüksek fiyatlar, zeytinyağını birçok ailenin alım gücünün ötesine taşıyor. Ülkenin ekonomisi, iç çatışmalar ve diğer makroekonomik faktörler nedeniyle önemli ölçüde sarsıldı.
12 yılı aşkın süren iç savaş, Suriye’nin büyük bir bölümünü, özellikle de ülkenin kuzeybatısını tahrip etmiş, 300.000’den fazla sivilin ölümüne ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine neden olmuştur.
Artan petrol ve tahıl fiyatları ile Şubat ayında meydana gelen tarihi deprem, makroekonomik durumu daha da karmaşık hale getirmiştir.
Yayılan enflasyon ve diğer makroekonomik sorunlar, komşu Türkiye’nin fiyatları düşük tutmak için toptan zeytinyağı ihracatına yasak getirmesine de yol açtı.
Bu adım, Batı Akdeniz’deki kötü hasatlara rağmen atıldı; bu durum İspanya ve İtalya’da ithalat talebini artırırken, Türkiye’de ise rekor düzeyde bir hasat elde edildi.
Suriye’nin ihracat yasağına rağmen, zeytinyağı ticareti, Ağustos sonunda Şam’da bir araya gelen Suriye ve Pakistanlı yetkililerin görüştüğü konular arasındaydı.
İki ülke arasında, zeytinyağı da dahil olmak üzere gıda ithalatı ve ihracatı konusunda bir anlaşma üzerinde çalışılıyor.
Resmi rakamlar, zeytin üretiminin Suriye nüfusunun yüzde 20’sine fayda sağladığını gösteriyor. Zeytinlikler, ülkenin tarım arazilerinin yüzde 11,5’ini oluşturuyor ve ülkedeki toplam meyve üretiminin yüzde 28’ini sağlıyor.