Ένα σχέδιο για την αποκαρβονιοποίηση της Ευρώπης
Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά στον στόχο της να επιτύχει ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως το 2050.
Το πακέτο «Fitfor55», που έχει χαρακτηριστεί ως μια νέα αρχή στην προσπάθεια για τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, εγκρίθηκε από τις κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά από μακρές και πολύπλοκες διαπραγματεύσεις.
Το νέο πακέτο, που είχε αρχικά ανακοινωθεί πέρυσι, στοχεύει στη μείωση των εκπομπών εντός του μπλοκ των 27 κρατών μελών κατά 55% έως το 2030.
Ο κόσμος δεν περιμένει. Η κλιματική κρίση δεν περιμένει. Οι γεωπολιτικές προκλήσεις δεν περιμένουν, και η Ευρώπη πρέπει να δείξει ενότητα, αποφασιστικότητα και παγκόσμια ηγεσία.
Ο πιο φιλόδοξος στόχος της συμφωνίας είναι η περαιτέρω μείωση των όγκων εκπομπών με την πάροδο του χρόνου και η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, όταν η Ε.Ε. θα απομονώνει τόσες εκπομπές άνθρακα όσες και αυτές που παράγει.
Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές της συμφωνίας είναι οι λεγόμενοι κανονισμοί του τομέα LULUCF, οι οποίοι περιλαμβάνουν τη χρήση γης, την αλλαγή χρήσης γης και τη δασοκομία, και αφορούν εδάφη, δέντρα, φυτά, βιομάζα και ξυλεία.
Δείτε επίσης: Η γεωργική βιοποικιλότητα της Μεσογείου κινδυνεύει, σύμφωνα με έκθεσηΟ τομέας θα κληθεί να επιτύχει 310 εκατομμύρια τόνους καθαρών απορροφήσεων διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή 15% περισσότερες απορροφήσεις από ό,τι συμβαίνει σήμερα.
«Κάθε κράτος μέλος θα συνεισφέρει ένα δίκαιο μερίδιο, καθώς ο στόχος των -310 Mt θα κατανεμηθεί μεταξύ τους με βάση το πρόσφατο επίπεδο απορροφήσεων ή εκπομπών και το δυναμικό περαιτέρω αύξησης των απορροφήσεων», έγραψε η Επιτροπή σε λευκή βίβλο.
Μέχρι το 2023, η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης πρόταση για τον περιορισμό των εκπομπών εκτός CO2 που παράγονται από γεωργικές δραστηριότητες.
«Ο προτεινόμενος κανονισμός θα οδηγήσει σε κλιματικά ουδέτερη παραγωγή τροφίμων και βιομάζας, θα βελτιώσει την ανθεκτικότητα των δασών στην κλιματική αλλαγή, θα διευκολύνει την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και θα προωθήσει τη βιοοικονομία μέσω της χρήσης ανθεκτικών βιοπροϊόντων, με πλήρη σεβασμό των οικολογικών αρχών που προάγουν τη βιοποικιλότητα», δήλωσε η Επιτροπή.
Μία από τις κρίσιμες αποφάσεις της νέας συμφωνίας είναι ο κεντρικός ρόλος που αποδίδουν τα κράτη μέλη στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της Ε.Ε. (ETS), μια αγορά άνθρακα που δημιουργήθηκε το 2005 και θεωρείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως ακρογωνιαίος λίθος στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Στόχος του είναι η αντιστάθμιση των εκπομπών άνθρακα από ενεργοβόρες βιομηχανίες και τον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο πυρήνας του ETS είναι η αρχή του ανώτατου ορίου και της εμπορίας δικαιωμάτων, όπου το ανώτατο όριο είναι η μέγιστη ποσότητα εκπομπών που μπορεί να παράγει μια εγκατάσταση που καλύπτεται από το ETS.
Οι εγκαταστάσεις αυτές μπορούν να ανταλλάσσουν μεταξύ τους τα δικαιώματα εκπομπών του ETS που ενδεχομένως τους περισσεύουν. Ωστόσο, στο τέλος κάθε έτους, διατρέχουν τον κίνδυνο βαριών προστίμων εάν τα δικαιώματά τους δεν επαρκούν για την κάλυψη των εκπομπών τους.
Η νέα συμφωνία προβλέπει μια εφάπαξ μείωση των δικαιωμάτων και περαιτέρω μείωση κατά 4,2% κάθε χρόνο.
Περίπου το 40% των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των ενεργοβόρων βιομηχανιών της Ε.Ε. λειτουργούν σήμερα στο πλαίσιο του ETS. Μέχρι το 2030, οι κυβερνήσεις της Ε.Ε. εκτιμούν ότι οι τομείς που καλύπτονται από το ETS θα έχουν μειώσει τις εκπομπές τους κατά 61%.
Οι τομείς που δεν καλύπτονται από το ETS, όπως η γεωργία, οι εσωτερικές θαλάσσιες μεταφορές, τα απόβλητα και οι μικρές βιομηχανίες, θα υποχρεωθούν να μειώσουν τις εκπομπές τους κατά 40% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005. Οι τομείς εκτός ETS ευθύνονται για το 60% των συνολικών εκπομπών εντός της Ένωσης.
Ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους τομείς του πακέτου είναι το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, ένα ταμείο της Ε.Ε. ύψους 59 δισ. ευρώ που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύσει τα ευάλωτα νοικοκυριά από τον αντίκτυπο του κόστους του άνθρακα, καθώς οι τιμές για τα κτίρια, τις μεταφορές και άλλα θα επηρεαστούν από τις νέες πολιτικές.
«Το ταμείο θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στα κράτη μέλη για τη χρηματοδότηση των μέτρων και των επενδύσεων που προσδιορίζονται στα σχέδιά τους, με στόχο την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, την ανακαίνιση κτιρίων, την αποκαρβονιοποίηση της θέρμανσης και του κλιματισμού στα κτίρια και την υιοθέτηση κινητικότητας και μεταφορών μηδενικών και χαμηλών εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που παρέχουν άμεση εισοδηματική στήριξη σε προσωρινή και περιορισμένη βάση», ανέφερε το Συμβούλιο της Ε.Ε.
Άλλες πτυχές της συμφωνίας απαιτούν τα αυτοκίνητα που θα κατασκευάζονται μετά το 2035 να μην παράγουν εκπομπές CO2, ενώ άλλοι κανονισμοί θα προωθήσουν τη μείωση των εκπομπών στους τομείς των αερομεταφορών και της θαλάσσιας ναυτιλίας.
Η συμφωνία βρίσκεται πλέον στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο θα συζητήσει τις αποφάσεις των κυβερνήσεων της Ε.Ε., θα προτείνει ενδεχόμενες τροποποιήσεις στο πακέτο και στη συνέχεια θα ψηφίσει για το σύνολο του σχεδίου.
«Έχουμε πλέον μια κοινή θέση για αυτά τα σημαντικά ζητήματα από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία θα μας δώσει τη δυνατότητα να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις με πολύ σύντομη προθεσμία. Και αυτό είναι κάτι που χρειαζόμαστε», δήλωσε στο EuroNews ο Φρανς Τίμερμανς, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμόδιος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
«Ο κόσμος δεν περιμένει», κατέληξε. «Η κλιματική κρίση δεν περιμένει. Οι γεωπολιτικές προκλήσεις δεν περιμένουν, και η Ευρώπη πρέπει να δείξει ενότητα, αποφασιστικότητα και παγκόσμια ηγεσία».