Η καύση βιομάζας στην Ευρώπη προκαλεί αποδάσωση στις ΗΠΑ, προειδοποιούν οι επιστήμονες
Η αμερικανική βιομηχανία πέλλετ ξύλου αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή των ευρωπαϊκών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση ξύλου, κάτι που, σύμφωνα με επιστήμονες, ενδέχεται να υπονομεύσει τις προσπάθειες μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Σε μια προσπάθεια να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες βασίζονται όλο και περισσότερο στην ενέργεια που προέρχεται από την καύση ξύλου, ή «βιομάζα», ως εναλλακτική λύση έναντι των ορυκτών καυσίμων, όπως ο άνθρακας.
Πρέπει να είμαστε πολύ σαφείς στον ορισμό του τι είναι αποδεκτή βιομάζα και τι όχι.
Χαρακτηριζόμενη ως ανανεώσιμη και ουδέτερη ως προς τις εκπομπές άνθρακα, η βιομάζα μπορεί να περιλαμβάνει οτιδήποτε, από κορμούς δέντρων και υπολείμματα δασών έως ξυλώδεις ενεργειακές καλλιέργειες και απορρίμματα καλλιεργειών, τα οποία συνήθως συμπιέζονται σε πέλλετ ξύλου.
Ωστόσο, οι υποστηρικτές του περιβάλλοντος ισχυρίζονται ότι η αυξανόμενη ζήτηση για πέλλετ ξύλου στην Ευρώπη αποτελεί άμεση απειλή για τα δάση και τους υγρότοπους της αγροτικής νοτιοανατολικής περιοχής των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία υποβάλλονται σε αποψίλωση για να καλύψουν τη ζήτηση.
Δείτε επίσης: Ο Αμαζόνιος καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό αποδάσωσης των τελευταίων 15 ετώνΗ βιομηχανία σφαιριδίων ξύλου στη νοτιοανατολική περιοχή των ΗΠΑ έχει αναπτυχθεί ραγδαία σε λιγότερο από μια δεκαετία: 23 εργοστάσια παράγουν σήμερα πάνω από 10 εκατομμύρια μετρικούς τόνους σφαιριδίων ξύλου κάθε χρόνο, τα οποία εξάγονται στην Ευρώπη, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες.
Επιπλέον, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η καύση ξύλου μπορεί να υπονομεύσει την παγκόσμια προσπάθεια για την αποτροπή της αύξησης της θερμοκρασίας, καθώς αυξάνει τις εκπομπές αντί να τις μειώνει.
Σύμφωνα με την καθιερωμένη πρακτική, οι εκπομπές CO2 από τη βιομάζα δεν υπολογίζονται ως εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, με το σκεπτικό ότι ο άνθρακας που εκπέμπεται από τις μονάδες καύσης ξύλου αντισταθμίζεται από άλλα δέντρα που αφήνονται να αναπτυχθούν και να απορροφήσουν διοξείδιο του άνθρακα.
Ωστόσο, η αντιστάθμιση του άνθρακα από την καύση ξύλου δεν είναι μια απλή διαδικασία, καθώς τα δέντρα χρειάζονται πολύ χρόνο για να αναπτυχθούν.
«Υπάρχει ένα χρέος άνθρακα που δημιουργείται όταν κόβεις δέντρα, και τα νεαρά δέντρα χρειάζονται πολύ χρόνο για να αναπληρώσουν το απόθεμα άνθρακα που χάθηκε», δήλωσε ο Rich Birdsey, εμπειρογνώμονας σε θέματα ισοζυγίου άνθρακα των δασών στο Woodwell Climate Research Center.
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές των βιοκαυσίμων από ξύλο, όπως ο Richard Venditti, καθηγητής επιστήμης και μηχανικής χαρτοπολτού και χαρτιού στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, υποστηρίζουν ότι η βιομάζα ευνοεί την έννοια της κυκλικής οικονομίας και είναι ανανεώσιμη, καθώς τα καλά συντηρημένα δάση μπορούν να αντισταθμίσουν τις εκπομπές από την καύση ξύλου.
Δείτε επίσης: Παγκόσμιοι ηγέτες δεσμεύονται να διαθέσουν δισεκατομμύρια για την αποκατάσταση των δασών της ΓηςΟι εκπομπές από τη βιομάζα εξαιρέθηκαν επίσης από το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2005, μια αγορά άνθρακα που σχεδιάστηκε για να επιτρέπει την εμπορία εκπομπών μεταξύ των κρατών μελών και, τελικά, τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Κατά συνέπεια, ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα στην Ευρώπη μπορεί να στραφεί στην καύση πέλλετ ξύλου και, θεωρητικά, να είναι φιλικός προς το περιβάλλον με μηδενικές εκπομπές αερίων.
«Ολόκληρη η βιομηχανία σφαιριδίων ξύλου βασικά κινείται από αυτό», δήλωσε ο Tim Searchinger, εμπειρογνώμονας σε θέματα πολιτικής για την κλιματική αλλαγή στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. «Το απλό γεγονός ότι οι ΗΠΑ αναφέρουν περισσότερες εκπομπές δεν εμποδίζει την Ευρώπη να ενθαρρύνει [τη βιομηχανία βιομάζας], ισχυριζόμενη ότι μειώνει τις εκπομπές, ακόμη και όταν το πραγματικό αποτέλεσμα είναι η αύξησή τους».
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, 100 επιστήμονες προέτρεψαν τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να καταργήσει τις διατάξεις σε δύο πρόσφατα νομοσχέδια που προωθούν τη χρήση ενέργειας από βιομάζα.
«Οι επιδοτήσεις και οι πολιτικές για την υλοτομία και τα ορυκτά καύσιμα που περιλαμβάνονται στα νομοσχέδια για τη Συμφιλίωση και τις Υποδομές θα εντείνουν μόνο τον ρυθμό και την ένταση της κλιματικής αλλαγής», έγραψαν οι επιστήμονες σε επιστολή προς τον πρόεδρο στις αρχές Νοεμβρίου.
Στην Ευρώπη, όπου η ξυλώδης βιομάζα αντιπροσωπεύει σήμερα περισσότερο από το ήμισυ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Ε.Ε., οι πιθανότητες αναθεώρησης της χρήσης της για την παραγωγή ενέργειας φαίνονται ελάχιστες.
«Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής μαζί σας, η βιομάζα θα πρέπει να αποτελεί μέρος του ενεργειακού μας χαρτοφυλακίου αν θέλουμε να απαλλαγούμε από την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε ο Φρανς Τίμερμανς, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής, στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP26 στη Γλασκόβη.
«Εξαρτάται από την ποιότητα της βιομάζας», πρόσθεσε. «Πρέπει να είμαστε πολύ σαφείς στον ορισμό του τι είναι αποδεκτή βιομάζα και τι όχι. Εκεί βρίσκεται η ουσία του θέματος».