Ο κόσμος δεν καταφέρνει να τηρήσει τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών που ανέλαβε στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού
Πριν από πέντε χρόνια στο Παρίσι, αντιπροσωπείες από 191 χώρες δεσμεύτηκαν να μειώσουν τις εκπομπές κατά 45 τοις εκατό, αλλά η κατάσταση έχει μόνο επιδεινωθεί.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), οι παγκόσμιες δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου δεν αρκούν για να αναχαιτίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Η έκθεση «United in Science 2021» προειδοποίησε ότι τα επόμενα πέντε χρόνια θα παρουσιάσουν θερμοκρασίες τουλάχιστον 1 ºC υψηλότερες από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα.
Πρέπει να οικοδομήσουμε παγκόσμια αλληλεγγύη. Τόσο στην πανδημία όσο και στην κλιματική έκτακτη ανάγκη, κανείς δεν είναι ασφαλής μέχρι να είναι όλοι ασφαλείς.
Σε σύγκριση με τις μέσες θερμοκρασίες της περιόδου 1850-1900, από το 2022 και μετά ο πλανήτης θα αντιμετωπίσει αύξηση της θερμοκρασίας κατά 0,9 °C έως 1,8 °C. Μέχρι το 2030, η αύξηση αυτή ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Δείτε επίσης: Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη ανακοινώνουν σχέδια για δραστική μείωση των εκπομπών μεθανίου«Υπάρχει 40% πιθανότητα η μέση θερμοκρασία σε ένα από τα επόμενα πέντε χρόνια να είναι τουλάχιστον 1,5 °C υψηλότερη από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα», προειδοποιεί η έκθεση. «Ωστόσο, είναι πολύ απίθανο η μέση θερμοκρασία της πενταετίας 2021-2025 να ξεπεράσει το όριο των 1,5 °C.»
Οι προβλέψεις βασίζονται σε ένα ευρύ φάσμα πηγών, μία από τις οποίες είναι τα στοιχεία για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), τα οποία σκιαγραφούν ένα παγκόσμιο σενάριο που επιδεινώνεται ραγδαία.
Το UNEP έχει εκτιμήσει ότι πέντε χρόνια μετά τη Συμφωνία του Παρισιού το λεγόμενο «χάσμα εκπομπών» είναι μεγαλύτερο από ποτέ. Το χάσμα εκπομπών είναι η διαφορά μεταξύ του πόσο οι επιστήμονες είχαν ζητήσει να μειωθούν οι παγκόσμιες εκπομπές έως το 2030 και του πού πραγματικά κατευθύνονται.
«Πέρυσι, εκτιμήσαμε ότι υπήρξε μείωση των εκπομπών κατά 5,6% και, δεδομένου ότι ο χρόνος παραμονής του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι τόσο μεγάλος, αυτή η ετήσια ανωμαλία στις εκπομπές δεν αλλάζει τη γενική εικόνα», δήλωσε ο Πετέρι Ταάλας, γενικός γραμματέας του WMO, αναφερόμενος στις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 το 2020.
«Παρατηρήσαμε κάποια βελτίωση στην ποιότητα του αέρα», πρόσθεσε. «Παρατηρήσαμε θετική εξέλιξη σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, τώρα έχουμε επιστρέψει, λίγο πολύ, στα επίπεδα εκπομπών του 2019».
Η Συμφωνία του Παρισιού ζητά από τις χώρες να καταρτίσουν εθνικά στρατηγικά σχέδια με στόχο τον περιορισμό των εκπομπών και την πρόβλεψη του μελλοντικού ισοζυγίου τους.
Οι υπογράφουσες χώρες συμφώνησαν να προσπαθήσουν να αποτρέψουν την αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 2 ºC σε σχέση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα, καταβάλλοντας ιδιαίτερη προσπάθεια για να τη διατηρήσουν κάτω από 1,5 ºC. Από τις 191 χώρες που έχουν υπογράψει τη συμφωνία, μόνο 113 έχουν παρουσιάσει τα εθνικά τους σχέδια.
Σύμφωνα με την έκθεση του WMO, λαμβάνοντας υπόψη τις δεσμεύσεις και τις στρατηγικές εκπομπών που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή ή ανακοινωθεί, οι παγκόσμιες εκπομπές αναμένεται να αυξηθούν κατά 16% έως το 2030, πολύ πάνω από τη μείωση κατά 45% που οι επιστήμονες του ΟΗΕ θεωρούν ως τον μόνο τρόπο για την εκπλήρωση των προσδοκιών της Συμφωνίας του Παρισιού.
«Δεν είμαστε ακόμη σε καλό δρόμο προς το όριο των 1,5 έως 2 βαθμών του Παρισιού, αν και έχουν αρχίσει να συμβαίνουν θετικά πράγματα και το πολιτικό ενδιαφέρον για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής αυξάνεται σαφώς», πρόσθεσε ο Ταάλας. «Αλλά για να πετύχουμε σε αυτή την προσπάθεια, πρέπει να αρχίσουμε να ενεργούμε τώρα. Δεν μπορούμε να περιμένουμε δεκαετίες για να δράσουμε, πρέπει να αρχίσουμε να ενεργούμε ήδη σε αυτή τη δεκαετία».
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΟΗΕ, μια αύξηση κατά 16% ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας έως και 2,7 ºC, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού.
«Μια αύξηση κατά 16% αποτελεί τεράστιο λόγο ανησυχίας», δήλωσε η Patricia Espinosa, επικεφαλής διαπραγματεύτρια του ΟΗΕ για το κλίμα, στο BBC.
«Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις εκκλήσεις της επιστημονικής κοινότητας για ταχεία, διαρκή και μεγάλης κλίμακας μείωση των εκπομπών, προκειμένου να αποτραπούν οι πιο σοβαρές κλιματικές συνέπειες και τα δεινά, ειδικά για τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς, σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με έκθεση του World Resources Institute και της Climate Analytics που επικαλείται το BBC, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και η Κίνα ευθύνονται για το 33% του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αλλά καμία από αυτές δεν έχει παρουσιάσει ακόμη το δικό της στρατηγικό σχέδιο. Άλλες χώρες, όπως το Μεξικό, η Βραζιλία και η Ρωσία, έχουν προειδοποιήσει ότι οι εκπομπές τους θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Ενώ πολλές βιομηχανικές χώρες προετοιμάζονται για τη διεθνή διάσκεψη για το κλίμα COP26 που θα πραγματοποιηθεί στη Γλασκόβη από τις 31 Οκτωβρίου, άλλες χώρες αρχίζουν να αναλύουν το κόστος τόσο της ενεργοποίησης των δικών τους στρατηγικών σχεδίων όσο και των συνεπειών της ίδιας της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Μια έκθεση του κενυατικού think tank Power Shift Africa προειδοποίησε τις αφρικανικές κυβερνήσεις που αγωνίζονται να ανακάμψουν από τις επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 ότι «η στενή εστίαση στην οικονομική ανάκαμψη που αγνοεί την κλιματική αλλαγή και τους ευρύτερους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης θα κοστίσει στην Αφρική περισσότερη οικονομική ταλαιπωρία μακροπρόθεσμα».
Σύμφωνα με το Power Shift Africa, η κλιματική αλλαγή πρέπει να τεθεί στο επίκεντρο των σχεδίων οικονομικής ανάκαμψης σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η έκθεση «Προώθηση μιας πράσινης και βιώσιμης ανάκαμψης μετά τον Covid-19 στην Αφρική» αναγνωρίζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες ορισμένων χωρών, όπως η Νιγηρία, όπου θα εγκατασταθούν πέντε εκατομμύρια αυτόνομα οικιακά ηλιακά συστήματα.
«Η πανδημία αποτελεί μια ευκαιρία για επανεκκίνηση, για να απομακρυνθούμε από τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε καταδικασμένα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε ο Mohamed Adow, διευθυντής της Power Shift Africa, στο AFP. «Η Αφρική είναι ευλογημένη με ήλιο και άνεμο, και αυτό πρέπει να αποτελέσει το θεμέλιο της ανάκαμψής μας».
Σύμφωνα με τον Adow, οι πλουσιότερες χώρες πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και να δώσουν στις χώρες που είναι ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές τα υποσχεθέντα 100 δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία είναι απαραίτητα για τη μείωση των εκπομπών και την προσφορά νέων οδών ανάπτυξης.
«Πρέπει να οικοδομήσουμε παγκόσμια αλληλεγγύη», είπε. «Στην πανδημία, όπως και στην κλιματική έκτακτη ανάγκη, κανείς δεν είναι ασφαλής μέχρι να είναι όλοι ασφαλείς».