Οι χαμηλές τιμές και η πενιχρή συγκομιδή εντείνουν την αβεβαιότητα στον ελληνικό τομέα ελαιολάδου

Η ολοκλήρωση της ελαιοσυγκομιδής 2025/26 έφερε νέα αβεβαιότητα στον ελληνικό τομέα ελαιολάδου, με μια απογοητευτική παραγωγή κάτω των 200.000 τόνων, η οποία συνοδεύεται από επίμονα χαμηλές τιμές παραγωγού που αποθαρρύνουν τις πωλήσεις.

Οι τιμές του φρέσκου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου είναι σήμερα περίπου 30% χαμηλότερες από πέρυσι, κυμαινόμενες μεταξύ 4,50 και 5,40 ευρώ ανά κιλό σε βασικές περιοχές παραγωγής, όπως τα Χανιά στην Κρήτη και η Λακωνία και η Μεσσηνία στην Πελοπόννησο.

Η ελληνική αγορά ελαιολάδου έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει, με πολλούς παραγωγούς να περιμένουν να βελτιωθούν οι τιμές χονδρικής τους επόμενους μήνες.

«Οι παραγωγοί ελαιολάδου στην περιοχή μας είναι απελπισμένοι, καθώς φέτος απέδωσαν λιγότερο ελαιόλαδο από το συνηθισμένο, ενώ το κόστος παραγωγής αυξάνεται συνεχώς», δήλωσε στην Olive Oil Times ο Παναγιώτης Μπατζάκης, πρόεδρος του Συνεταιρισμού Ελαιοκαλλιεργητών Αγίων Αποστόλων στη Λακωνία.

«Έτσι, κρατούν τα φρέσκα ελαιόλαδά τους μέχρι να ανακάμψουν οι τιμές χονδρικής», πρόσθεσε.

Ο κ. Μπατζάκης ανέφερε ότι ο σύλλογος έχει πουλήσει μέχρι στιγμής μόνο λίγες παρτίδες χύμα εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου σε τιμή περίπου 5,00 ευρώ ανά κιλό σε ιταλούς εμφιαλωτές.

Σημείωσε ότι η περιοχή παρήγαγε 40% λιγότερο ελαιόλαδο από τον μέσο όρο φέτος, κυρίως λόγω της ευαισθησίας των ελαιόδεντρων της Αθινολίας στις απότομες καιρικές αλλαγές και στις μολύνσεις από το γλοεοσπόριο.

«Πουλάμε το μεγαλύτερο μέρος του ελαιολάδου που παράγουν τα μέλη του συνεταιρισμού μας χύμα», είπε ο Μπατζάκης.

«Οι παραγωγοί δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι το εμφιαλωμένο ελαιόλαδό τους να φτάσει στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Το δοκιμάσαμε αυτό στο παρελθόν, αλλά οι μεγάλοι εμφιαλωτές και λιανοπωλητές που ελέγχουν μεγάλο μέρος της αγοράς αποτέλεσαν ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο».

Κάθε χρόνο, περίπου το 70% των ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου πωλείται χύμα σε χονδρεμπόρους, κυρίως στην Ιταλία και την Ισπανία. Η απώλεια που συνδέεται με την πώληση ελαιολάδου χωρίς εμπορικό σήμα εκτιμάται σε 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Άλλοι παραγωγοί στη Λακωνία δήλωσαν ότι το φθηνότερο εισαγόμενο ελαιόλαδο από την Τυνησία επηρεάζει επίσης τις τιμές. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι μόλις μειωθούν οι εποχιακές εισαγωγές, οι εγχώριοι παραγωγοί ενδέχεται να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές για τα ελαιόλαδά τους.

Σύμφωνα με τη Συμφωνία Σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τυνησίας του 1995, η Ένωση μπορεί να εισάγει έως και 56.700 μετρικούς τόνους τυνησιακού ελαιολάδου χωρίς δασμούς κάθε χρόνο, προκειμένου να καλύψει τη ζήτηση.

Οι Ισπανοί αγρότες, ωστόσο, υποστήριξαν ότι μεγαλύτερες ποσότητες ελαιολάδου από την Τυνησία εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς επαρκή ιχνηλασιμότητα, στρεβλώνοντας τις τιμές και προκαλώντας εκκλήσεις προς τις Βρυξέλλες να αναστείλουν τις εισαγωγές από τη χώρα της Βόρειας Αφρικής.

Αυτές οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά την έκκληση των ισπανών παραγωγών προς τις αρχές να σταματήσουν τις εισαγωγές ελαιολάδου από την Τυνησία λόγω ανησυχιών σχετικά με την ιχνηλασιμότητα.

Στην Κρήτη, οι παραγωγοί δήλωσαν ότι η τοπική αγορά ελαιολάδου παραμένει εξαιρετικά ασταθής, με τους αγοραστές να εκφράζουν ενδιαφέρον αλλά συχνά να μην ολοκληρώνουν τις αγορές.

Σύμφωνα με τον Μανώλη Μαυροματάκη του Αγροτικού Συλλόγου Σητείας, οι τιμές παραγωγού παραμένουν κοντά στα 4,00 ευρώ ανά κιλό για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, εμποδίζοντας ουσιαστικά τη διενέργεια σημαντικών συναλλαγών.

Η παραγωγή ελαιολάδου στο νησί μειώθηκε σε 45.000 έως 50.000 τόνους φέτος, από περίπου 78.000 τόνους το 2024/25.

Πέρα από τις χαμηλές τιμές, η παρατεταμένη περίοδος βροχών που επικράτησε σε όλη την Ελλάδα ανάγκασε τους παραγωγούς να προσαρμόσουν τις στρατηγικές συγκομιδής τους.

Νωρίτερα στη σεζόν, οι καλλιεργητές σε όλη την Ελλάδα ανέφεραν απότομες μειώσεις, καθώς τα παράσιτα κατέστρεψαν τμήματα της συγκομιδής.

«Αυτή η συγκομιδή ήταν διαφορετική από τις προηγούμενες, καθώς οι συνεχείς βροχοπτώσεις από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο δημιούργησαν συνθήκες αντίθετες με την επίμονη ξηρασία των τελευταίων ετών», δήλωσε ο Αλέξης Καραμπέλας της βραβευμένης AMG Karabelas στην Πελοπόννησο.

Ο Καραμπέλας ανέφερε ότι η αυξημένη υγρασία από τις παρατεταμένες βροχές συνέβαλε στην εμφάνιση παρασίτων της ελιάς, αναγκάζοντας πολλούς παραγωγούς να ξεκινήσουν τη συγκομιδή νωρίτερα από το συνηθισμένο.

«Καταφέραμε να προσαρμόσουμε τις εργασίες συγκομιδής μας αναλόγως, αλλά ορισμένα ελληνικά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα έλαβαν χαμηλότερη βαθμολογία στην οργανοληπτική ανάλυση όσον αφορά την πικράδα και την πικάντικη γεύση», είπε.

Στη Μεσσηνία, όπου η παραγωγή ελαιολάδου μειώθηκε κατά το ήμισυ σε σύγκριση με τις προηγούμενες πλούσιες συγκομιδές, φτάνοντας τις 30.000 τόνους περίπου, ο παραγωγός Παναγιώτης Βουγιούκας ανέφερε ότι η σοδειά επηρεάστηκε από την πίεση των παρασίτων και τον φυσικό κύκλο των δέντρων.

Σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, μόνο το ένα τρίτο περίπου των ελαιολάδων της περιοχής που παρήχθησαν φέτος πληρούν τις προδιαγραφές για παρθένο ή εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ενώ πολλοί τοπικοί παραγωγοί αναβάλλουν τις πωλήσεις τους, περιμένοντας υψηλότερες τιμές χονδρικής.

Κοιτώντας μπροστά, ο Βουγιούκας είπε ότι υπάρχουν ενθαρρυντικά σημάδια για την επόμενη συγκομιδή, αν οι καιρικές συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές.

«Οι ελιές στη Μεσσηνία είναι γεμάτες άνθη, οπότε τώρα χρειαζόμαστε ξηρό καιρό και ελαφρύ αεράκι για να βοηθήσουν στην επικονίαση», είπε. «Λίγες βροχές τον Ιούνιο και τον Ιούλιο θα ήταν επίσης ευπρόσδεκτες, καθώς θα βοηθούσαν τα νεαρά ελιόκαρπα να αναπτυχθούν».