Μια μελέτη διαπιστώνει ότι οι φυτικές διατροφές μπορούν να συμβάλουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής
Οι βελτιωμένες πρακτικές διαχείρισης της γης, σε συνδυασμό με τη φυτική διατροφή, αποδεικνύονται αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στον μετριασμό των επιπτώσεών της.
Μια νέα έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) επισημαίνει ότι η βελτίωση της παγκόσμιας διαχείρισης της γης και η στροφή προς φυτικές διατροφικές συνήθειες αποτελούν αποτελεσματικούς τρόπους για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Η εμπεριστατωμένη μελέτη της IPPC, με τίτλο «Κλιματική Αλλαγή και Γη», εκπονήθηκε από μια διεθνή ομάδα 107 εμπειρογνωμόνων από 52 χώρες και διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η χρήση της γης συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή, εξετάζοντας παράλληλα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη γη και την επισιτιστική ασφάλεια. Αυτή ήταν η πρώτη και πιο ολοκληρωμένη μελέτη του παγκόσμιου συστήματος γης-κλίματος. Η IPPC είναι ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών που είναι επιφορτισμένος με την αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Οι ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες που περιλαμβάνουν φυτικά τρόφιμα, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια, φρούτα και λαχανικά, καθώς και τρόφιμα ζωικής προέλευσης που παράγονται με βιώσιμο τρόπο σε συστήματα χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον περιορισμό της.
Το κύριο μήνυμα της περιεκτικής έκθεσης είναι ότι, προκειμένου να μειωθούν σημαντικά τα αέρια του θερμοκηπίου και να περιοριστεί η κλιματική αλλαγή, απαιτούνται αλλαγές στη χρήση της γης, στη γεωργία και στις διατροφικές συνήθειες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η έκθεση περιγράφει τη γη ως έναν κρίσιμο πόρο που πρέπει να παραμείνει παραγωγικός για να διασφαλιστεί η επισιτιστική ασφάλεια. Όταν η γεωργική γη χάνει την παραγωγικότητά της, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση του εδάφους, τη διάβρωση και, τελικά, την ερημοποίηση. Μια τέτοια γη δεν μπορεί να απορροφήσει άνθρακα και συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια.
Δείτε επίσης: Νέα για την κλιματική αλλαγή«Η γη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο κλιματικό σύστημα», δήλωσε ο Jim Skea, ένας από τους συντάκτες της έκθεσης και συμπρόεδρος της Ομάδας Εργασίας III της IPCC, η οποία εξετάζει την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής. «Η γεωργία, η δασοκομία και άλλοι τύποι χρήσης γης αντιπροσωπεύουν το 23% των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ταυτόχρονα, οι φυσικές διεργασίες της γης απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα που ισοδυναμεί με σχεδόν το ένα τρίτο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα και τη βιομηχανία».
Η απειλή της υποβάθμισης και της διάβρωσης του εδάφους μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της βιώσιμης διαχείρισης της γης. Μερικά από τα μέτρα που προτείνονται στη μελέτη περιλαμβάνουν την καλλιέργεια φυτών πράσινης λίπανσης και καλυπτικών καλλιεργειών, τη διατήρηση των υπολειμμάτων των καλλιεργειών, τη μειωμένη ή μηδενική άροση και τις βελτιωμένες πρακτικές βόσκησης για τη διατήρηση της κάλυψης του εδάφους. Εν τω μεταξύ, άλλες βιώσιμες γεωργικές πρακτικές που θεωρούνται ευεργετικές για τη διατήρηση της γης περιλαμβάνουν την αγροοικολογία και την αγροδασοκομία, τη γεωργία διατήρησης, την ποικιλία καλλιεργειών, την εναλλαγή καλλιεργειών, τη βιολογική γεωργία, τη διατήρηση των επικονιαστών και τη συλλογή βρόχινου νερού.
«Οι επιλογές που κάνουμε σχετικά με τη βιώσιμη διαχείριση της γης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην αναστροφή αυτών των αρνητικών επιπτώσεων», δήλωσε ο Kiyoto Tanabe, ένας από τους εμπειρογνώμονες και συμπρόεδρος της ειδικής ομάδας του IPCC για τα εθνικά αποθέματα αερίων του θερμοκηπίου. «Σε ένα μέλλον με πιο έντονες βροχοπτώσεις, ο κίνδυνος διάβρωσης του εδάφους στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις αυξάνεται, και η βιώσιμη διαχείριση της γης είναι ένας τρόπος για την προστασία των κοινοτήτων από τις επιζήμιες επιπτώσεις αυτής της διάβρωσης του εδάφους και των κατολισθήσεων. Ωστόσο, υπάρχουν όρια σε ό,τι μπορεί να γίνει, οπότε σε άλλες περιπτώσεις η υποβάθμιση μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη.»
«Υπάρχει πραγματικό δυναμικό εδώ μέσω της πιο βιώσιμης χρήσης της γης, της μείωσης της υπερκατανάλωσης και της σπατάλης τροφίμων, της εξάλειψης της αποψίλωσης και της καύσης των δασών, της πρόληψης της υπερβολικής συγκομιδής καυσόξυλων και της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας έτσι στην αντιμετώπιση των ζητημάτων της κλιματικής αλλαγής που σχετίζονται με τη γη», πρόσθεσε ο Panmao Zhai, συμπρόεδρος της Ομάδας Εργασίας Ι της IPCC, η οποία εξετάζει τη φυσική επιστήμη της κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, η καλύτερη διαχείριση της γης δεν είναι η μόνη λύση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τον μετριασμό των επιπτώσεών της. Οι εμπειρογνώμονες της IPCC υποδεικνύουν ότι η μείωση της κατανάλωσης κρέατος, η οποία απαιτεί μεγάλους πόρους, και η αυξημένη υιοθέτηση φυτικών διατροφών θα μπορούσαν να απελευθερώσουν γη και να μειώσουν τις εκπομπές CO2 έως και οκτώ δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους ετησίως έως το 2050.
Η Debra Roberts, συμπρόεδρος της Ομάδας Εργασίας II της IPCC, η οποία είναι επιφορτισμένη με την αξιολόγηση της ευπάθειας των κοινωνικοοικονομικών και φυσικών συστημάτων στην κλιματική αλλαγή, επιβεβαίωσε ότι η διατροφή έχει σημαντική επίδραση στην κλιματική αλλαγή
«Ορισμένες διατροφικές επιλογές απαιτούν περισσότερη γη και νερό και προκαλούν περισσότερες εκπομπές αερίων που παγιδεύουν τη θερμότητα από άλλες», είπε. «Οι ισορροπημένες διατροφές που περιλαμβάνουν φυτικά τρόφιμα, όπως χονδροειδή σιτηρά, όσπρια, φρούτα και λαχανικά, καθώς και τρόφιμα ζωικής προέλευσης που παράγονται με βιώσιμο τρόπο σε συστήματα χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον περιορισμό της».
Οι εμπειρογνώμονες της μελέτης επισημαίνουν επίσης ότι οι καλύτερες πρακτικές διαχείρισης της γης, σε συνδυασμό με τη στροφή προς φυτικές διατροφές και τη μείωση της σπατάλης τροφίμων, δεν έχουν μόνο τη δυνατότητα να μετριάσουν την κλιματική αλλαγή, αλλά και να επιφέρουν θετικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να εξαλείψουν τη φτώχεια και την πείνα, βελτιώνοντας παράλληλα τη δημόσια υγεία και τη διαθεσιμότητα καθαρού νερού.
Η τελευταία αυτή έκθεση της IPCC εγκρίθηκε στη Γενεύη στις 7 Αυγούστου κατά την 50ή σύνοδο της IPCC και παρουσιάστηκε σε συνέντευξη τύπου την επόμενη μέρα στον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO).
Η έκθεση θα προσφέρει επιστημονικές πληροφορίες στις διαπραγματεύσεις των επικείμενων διασκέψεων για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης (COP14) που θα πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί της Ινδίας τον Σεπτέμβριο και της Διάσκεψης της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP25) που έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο στο Σαντιάγο της Χιλής.