Zeytinden Üretilen Cinsiyet Ayrımı Yapmayan Bir Doğum Kontrol İlacı
Sperm ve yumurtalara zarar vermeyen zeytin özlü bir doğum kontrol ilacı, kadınların cinsel ilişkiden önce veya sonra alabilmeleri için iki yıl içinde piyasaya sürülebilir. Erkekler için olan versiyonun ise dört yıl içinde geliştirilmesi bekleniyor.
Yakın zamanda yapılan bir araştırma, zeytinlerin yanı sıra mango, karahindiba kökü ve aloe vera gibi diğer bitkilerde bulunan doğal bir bileşik olan lupeolün, spermlerin yumurtaları döllemesini engelleyerek “moleküler prezervatif” görevi gördüğünü ortaya koydu. Rapor, lupeolün hem kadınlar hem de erkekler tarafından kullanılabilecek doğal bir doğum kontrol yöntemi haline gelme potansiyeline sahip olduğu sonucuna vardı.
Sperm ve yumurtalar için zararsız olan zeytin bazlı bu doğum kontrol ilacı, kadınların cinsel ilişkiden önce veya sonra alabilmeleri için iki yıl içinde piyasaya sürülebilir. Lupeol, deri bandı veya vajinal halka şeklinde kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılabilir. Ayrıca cinsel ilişkiden önce veya sonra alınan acil bir doğum kontrol yöntemi olarak da işlev görebilir. Lupeol'den üretilen erkekler için doğum kontrol yönteminin ise dört yıl içinde geliştirilmesi bekleniyor.
Lupeol, spermin yumurtaya yaklaştığında meydana gelen kırbaç benzeri bir hareket olan son "güçlü vuruşunu" engelleyerek etki eder. Bu hareket, spermi yumurtaya doğru iter ve spermin onu çevreleyen koruyucu hücrelere nüfuz etmesini sağlar.
Raporun ortak yazarı Polina Lishko, Daily Mail'e şunları söyledi: “Lupeol, sperm hücreleri için toksik değildir — spermler hala hareket edebilir. Ancak tüm bu aktivasyon yolu kapatıldığı için bu güçlü vuruşu gerçekleştiremezler. Bu, potansiyel olarak daha güvenli bir ertesi gün hapı, düzenli doğum kontrol hapı ve gelecekteki bir erkek kontraseptifidir. Esasen, bu, unisex bir kontraseptifin gelecekteki versiyonudur.”
Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırma ekibi, insan sperminin kadına girdikten sonra olgunlaşmasının beş ila altı saat sürdüğünü keşfetti; bu da, korunmasız cinsel ilişkiden sonraki beş saat içinde alındığında lupeol'e ertesi gün hapının doğal bir alternatifi olarak etki göstermesi için zaman tanır.
İnanılmaz derecede düşük lupeol konsantrasyonları döllenmeyi engellemede etkilidir. Bu, onu kanser, kalp hastalığı, kan pıhtıları ve depresyon riskinin artmasıyla ilişkilendirilen doğum kontrol hapı gibi hormonal kontraseptiflere cazip bir alternatif haline getirir. Erkekler için geliştirilen hapın denemeleri, hapın etkili olduğunu göstermiştir ancak kullanıcılar akne, kas ağrısı ve duygusal sorunlar gibi yan etkiler bildirmiştir.
"Döllenmeyi önlemek için bitki kaynaklı, toksik olmayan, hormonal olmayan bir bileşiği daha düşük konsantrasyonda kullanmak mümkünse, bu potansiyel olarak daha iyi bir seçenek olabilir." Lishko, Laboratory Equipment'a böyle konuştu.
Doğurganlık uzmanı Allan Pacey, Daily Mail'e şunları söyledi: "Bu, erkek kontrasepsiyonuna yönelik muhtemelen en yenilikçi yaklaşımlardan biri ve erkeklerin aile planlamasında eşit sorumluluk almasına olanak tanıyor.
Pacey, “Bilim adamları 30 yıldır erkekler için farklı türde hormonal kontraseptifler üzerinde çalışıyorlar ancak bunları henüz piyasaya sürememişler, bu yüzden gerçekten böyle yeni bir yaklaşıma ihtiyacımız var.” diye ekledi.
Araştırma ekibi, doğurganlığı engelleyen bitkilerden elde edilen ve yerli halk tarafından kullanılan doğal kontraseptifleri inceledi. Bu çalışmalar, üzüm, mango, aloe ve karahindiba kökünde de bulunan lupeolün keşfedilmesine yol açtı.
Bilim adamları, çok miktarda zeytin yemenin istenmeyen gebeliği önlemeyeceği konusunda uyarıda bulundu.