Ελαιοκαλλιεργητής ανακαλύπτει αρχαίο ψηφιδωτό στη Γάζα

Το δάπεδο της βυζαντινής εποχής ανακαλύφθηκε τυχαία. Ωστόσο, τα ερείπια των τοίχων και τα γυάλινα αντικείμενα υποδηλώνουν ότι η περιοχή μπορεί να αποκαλύψει ακόμη πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις.

Το Παλαιστινιακό Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων επιβεβαίωσε ότι αρχαιολόγοι εργάζονται σε έναν ελαιώνα κοντά στο προσφυγικό στρατόπεδο Μπουρέτζι στη Γάζα.

Ερευνούν τα ερείπια ενός αρχαίου βυζαντινού δαπέδου που ανακάλυψε ένας ντόπιος ελαιοκαλλιεργητής και χρονολογείται μεταξύ του 5ου και του 7ου αιώνα μ.Χ.

Αυτά είναι τα πιο όμορφα ψηφιδωτά δάπεδα που έχουν ανακαλυφθεί στη Γάζα, τόσο από την άποψη της ποιότητας της γραφικής αναπαράστασης όσο και από την άποψη της πολυπλοκότητας της γεωμετρίας.– René Elter, αρχαιολόγος, Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή της Ιερουσαλήμ

Σύμφωνα με το περιοδικό Smithsonian, ο Salman al-Nabahin παρατήρησε ότι αρκετά νεαρά ελαιόδεντρα που είχαν φυτευτεί πρόσφατα δεν ριζώναν όπως αναμενόταν. Έσκαψε κάτω από αυτά μαζί με τον γιο του και βρήκε αυτό που οι ειδικοί πιστεύουν πλέον ότι είναι το καλύτερα διατηρημένο και λεπτομερέστερο μωσαϊκό που έχει βρεθεί ποτέ στη Γάζα.

Ο ελαιοκαλλιεργητής εξήγησε ότι η μοναδική φύση των ευρημάτων δεν ήταν εμφανής στην αρχή. «Έψαξα στο διαδίκτυο», είπε στο Reuters. «Μάθαμε ότι ήταν ένα μωσαϊκό που ανήκε στη βυζαντινή εποχή. Το βλέπω ως θησαυρό, πιο πολύτιμο από θησαυρό. Δεν είναι προσωπικό· ανήκει σε κάθε Παλαιστίνιο».

Δείτε επίσης: Λάμπα ελαιολάδου 2.300 ετών ανακαλύφθηκε στη Δυτική Όχθη

Μόλις αφαιρέθηκαν οι ρίζες και το χώμα, η πρώτη ματιά στο δάπεδο αποκάλυψε πολύχρωμες διακοσμήσεις που απεικόνιζαν ζώα και σκηνές από τη βυζαντινή ζωή. Οι ειδικοί δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει αν το μωσαϊκό ήταν μέρος θρησκευτικού ή οικιστικού χώρου.

Οι Παλαιστίνιοι αρχαιολόγοι εργάζονται τώρα για να φέρουν στο φως ολόκληρο τον χώρο. «Η αρχαιολογική ανακάλυψη βρίσκεται ακόμα στα αρχικά της στάδια και περιμένουμε να μάθουμε περισσότερα για τα μυστικά και τις αξίες του πολιτισμού», έγραψε το υπουργείο.

Ο René Elter, αρχαιολόγος από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή της Ιερουσαλήμ, η οποία βοηθά στην ανασκαφή, δήλωσε στο Associated Press ότι «αυτά είναι τα πιο όμορφα ψηφιδωτά δάπεδα που έχουν ανακαλυφθεί στη Γάζα, τόσο από την άποψη της ποιότητας της γραφικής αναπαράστασης όσο και από την πολυπλοκότητα της γεωμετρίας».

Μωσαϊκό δάπεδο της βυζαντινής εποχής στη Γάζα, Παλαιστίνη – 18 Σεπτεμβρίου 2022 (AP)

Μωσαϊκό δάπεδο της βυζαντινής εποχής στη Γάζα, Παλαιστίνη – 18 Σεπτεμβρίου 2022 (AP)

«Ποτέ δεν έχουν ανακαλυφθεί στη Λωρίδα της Γάζας ψηφιδωτά δάπεδα με τέτοια φινέτσα, τέτοια ακρίβεια στα γραφικά και τέτοιο πλούτο χρωμάτων», πρόσθεσε.

Μέχρι στιγμής, η ανακάλυψη του Salman al-Nabahin έχει επιτρέψει στους αρχαιολόγους να εντοπίσουν μια άλλη περιοχή που υποδηλώνει την παρουσία τοίχων και αντικειμένων, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω ανακαλύψεις.

Μία από τις ήδη ανασκαμμένες τρύπες παρουσιάζει 17 πλακάκια με ψηφιδωτή εικονογραφία, ενώ άλλες δύο παρουσιάζουν πλακάκια που ενδέχεται να έχουν υποστεί ζημιά ή να έχουν μετακινηθεί με την πάροδο του χρόνου από τις ρίζες ενός παλιού ελαιόδεντρου. Το ίδιο το ψηφιδωτό φαίνεται να καλύπτει έκταση περίπου 23 τετραγωνικών μέτρων.

Δεδομένου του κρίσιμου ρόλου της περιοχής ως εμπορικού κόμβου για πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς επί αιώνες, τέτοιες ανακαλύψεις επιβεβαιώνουν το τεράστιο αρχαιολογικό δυναμικό της Λωρίδας της Γάζας.

Ο Άσα Έγκερ, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας-Γκρίνσμπορο που ειδικεύεται στη βυζαντινή και ισλαμική αρχαιολογία στη Λεβαντίνη, δήλωσε στην εφημερίδα The Art Newspaper ότι «πρόκειται για μια θεαματική ανακάλυψη, ειδικά καθώς οι γνώσεις μας για την αρχαιολογία είναι, δυστυχώς, τόσο ελλιπείς λόγω των συνθηκών που επικρατούν εκεί».

«Η Γάζα ήταν πολύ σημαντική κατά την περίοδο αυτού του μωσαϊκού και γνωστή για την ακμάζουσα παραγωγή κρασιού που εξάγονταν σε όλη τη Μεσόγειο», πρόσθεσε.

Τοπικοί εμπειρογνώμονες προειδοποίησαν ότι ένας τόσο μοναδικός χώρος πρέπει να προστατευθεί πλήρως. Η περιοχή βρίσκεται κοντά στα ισραηλινά σύνορα και, δεδομένων των έντονων εντάσεων μεταξύ των δύο πλευρών, θεωρείται ότι διατρέχει κίνδυνο περαιτέρω καταστροφής.

Τον περασμένο μήνα, μια τριήμερη σύγκρουση οδήγησε σε βομβαρδισμούς στην περιοχή. Ο ελαιοκαλλιεργητής κάλυψε τα ορατά τμήματα του δαπέδου με λαμαρίνες για να προστατεύσει τον χώρο. Σύμφωνα με τον Elter, «είναι επιτακτική ανάγκη να οργανωθεί γρήγορα μια επείγουσα διασωστική επέμβαση».