Η ΕΕ προχωρά σε απλοποίηση των κανόνων για τη γεωργία και στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των αγροτών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την απλοποίηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη μείωση του διοικητικού φόρτου και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας.

Η συμφωνία μειώνει τους επιτόπιους ελέγχους σε μία μόνο ετήσια επιθεώρηση και απλοποιεί τις διαδικασίες για την πρόσβαση στη στήριξη. Επίσης, αυξάνει τις πληρωμές προς τους μικρούς αγρότες και απλοποιεί τους κανόνες συσχετισμού που διέπουν τη συμμόρφωση με τα πρότυπα δημόσιας υγείας, φυτικής και ζωικής υγείας.

Το επικαιροποιημένο πλαίσιο χαλαρώνει περαιτέρω τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις για τις μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις που ζητούν επιδοτήσεις. Θα ωφεληθούν επίσης οι πιστοποιημένοι βιοκαλλιεργητές, καθώς η πιστοποίησή τους θα πληροί αυτόματα αρκετές περιβαλλοντικές και γεωργικές υποχρεώσεις της ΚΑΠ.

Το πακέτο διατηρεί τις υφιστάμενες διατάξεις που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να καταβάλλουν ενισχύσεις κρίσης σε αγρότες που έχουν πληγεί από ακραία καιρικά φαινόμενα ή φυσικές καταστροφές.

Γνωστή ως Omnibus III, η πρόταση υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάιο του 2025 και αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων επί αρκετούς μήνες μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η συμφωνία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προσπάθειες των τελευταίων ετών για την απλοποίηση της γεωργικής πολιτικής της ΕΕ.

«Σήμερα, κάναμε ένα μεγάλο βήμα για να τηρήσουμε την υπόσχεσή μας να απλοποιήσουμε τους γεωργικούς κανόνες της ΕΕ», δήλωσε η Δανή Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Marie Bjerre, της οποίας η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. «Η μείωση του επιπλέον φόρτου εργασίας και η κατάργηση των περιττών κανόνων για τους αγρότες και τα κράτη μέλη αποτέλεσαν προτεραιότητα για τη δανική προεδρία».

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα νέα μέτρα θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν στους αγρότες έως και 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως και να μειώσουν το διοικητικό κόστος για τις εθνικές αρχές κατά περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ.

Και οι δύο συννομοθέτες πρέπει να εγκρίνουν επίσημα τη συμφωνία προτού αυτή τεθεί σε ισχύ.

Οι αγρότες σε όλη την Ευρώπη ζητούν εδώ και καιρό απλούστερες διαδικασίες για την ΚΓΠ και πιο προσιτές επιδοτήσεις. Τον Φεβρουάριο του 2024, οι παραγωγοί διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες και σε άλλες μεγάλες πόλεις για να απαιτήσουν αλλαγές στην πολιτική.

Ωστόσο, οι αγροτικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η νέα συμφωνία δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες. Υποστηρίζουν ότι η μείωση των επιθεωρήσεων και η αύξηση των πληρωμών προς τους μικρούς αγρότες αποτελούν θετικά βήματα, αλλά δεν αρκούν για να επιφέρουν μια ουσιαστική αναμόρφωση της ΚΓΠ.

Ταυτόχρονα, το προηγούμενο σχέδιο της Επιτροπής για τη συγχώνευση των ταμείων γεωργικής και περιφερειακής ανάπτυξης σε ένα ενιαίο χρηματοδοτικό μέσο εγκαταλείφθηκε μετά από έντονη αντίδραση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Νίκη για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην υπεράσπιση των αγροτών και των περιφερειών στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ», δήλωσε ο Siegfried Mureșan, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) για θέματα προϋπολογισμού.

Το κεντροδεξιό ΕΛΚ — η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα του Κοινοβουλίου — τοποθετήθηκε ως το «κόμμα των αγροτών» εν όψει των ευρωπαϊκών εκλογών του 2024, τονίζοντας την υπεράσπισή του των συμφερόντων της υπαίθρου.

Σημαντικές αγροτικές οργανώσεις αντιτάχθηκαν επίσης στην προτεινόμενη συγχώνευση των ταμείων, προειδοποιώντας ότι θα αποδυνάμωνε την ΚΓΠ και τελικά θα μείωνε τη στήριξη προς τους παραγωγούς. «Οι νέες ιδέες που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή… είναι καθαρά “καπνός και καθρέφτες”», έγραψαν η Copa και η Cogeca σε επιστολή προς το Κοινοβούλιο. «Η πρόταση φαίνεται να αποτελεί μια προσπάθεια να αλλάξουν τα πράγματα χωρίς να αλλάξει τίποτα.»

---