Οι ελιές Καλαμάτας θα προστεθούν στον εθνικό κατάλογο φυτικών ποικιλιών της Ελλάδας
Οι αρμόδιοι στην Ελλάδα επιθυμούν να αξιοποιήσουν εμπορικά το όνομα «Καλαμάτα» προκειμένου να ενισχύσουν τις εμπορικές προοπτικές.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Έλληνας Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Βαγγέλης Αποστόλου, ανακοίνωσε ότι η ποικιλία ελιών τραπεζιού «Καλαμάτα» θα ενταχθεί στον εθνικό κατάλογο φυτικών ποικιλιών της Ελλάδας. Στόχος είναι να καταστεί δυνατή η συνύπαρξη δύο διακριτών προϊόντων — των «Ελιών Καλαμάτας» και των «Ελιών Καλαμάτας ΠΟΠ» — προσφέροντας μια λύση για τους παραγωγούς που βρίσκονται εκτός της περιοχής της Μεσσηνίας.
Θέλουμε να ενισχύσουμε την «Ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ» ανεβάζοντας τα ποιοτικά της πρότυπα και ταυτόχρονα να επιτρέψουμε την ελεύθερη εμπορία της ποικιλίας Καλαμάτας στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.
Επί του παρόντος, η ποικιλία ελιών Καλαμάτας φέρει την ένδειξη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), η οποία χρησιμοποιείται για να επικοινωνεί την ποιότητά της στους καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πέραν αυτής. Η ΠΟΠ απονέμεται μετά από μια μακρά και επίπονη διαδικασία, κατά την οποία πρέπει να πληρούνται τεχνικές απαιτήσεις.
Ωστόσο, οι ετικέτες ΠΟΠ περιορίζονται εξ ορισμού γεωγραφικά και αναφέρονται σε προϊόντα που παράγονται μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην περίπτωση των ελιών Καλαμάτας, η ετικέτα χρησιμοποιείται ειδικά για ελιές που παράγονται στην περιοχή της Μεσσηνίας, στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί σε άλλες περιοχές να διαμαρτύρονται για την υποτίμηση των ελιών τους, οι οποίες είναι επίσης της ίδιας ποικιλίας.
Τώρα, ο υπουργός παρενέβη για να αντιμετωπίσει το ζήτημα, δεσμευόμενος να προσθέσει την ποικιλία ελιών Καλαμάτας (που μερικές φορές διατίθεται στην αγορά ως ελιές Καλαμών) στον εθνικό κατάλογο φυτικών ποικιλιών, δημιουργώντας μια νέα εμπορική ποικιλία επιτραπέζιων ελιών.
Ο κ. Αποστόλου εξήγησε ότι πρόθεση του Υπουργείου είναι να προωθήσει και τα δύο προϊόντα και να κερδίσει ακόμη μεγαλύτερα μερίδια αγοράς. «Η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη στον κόσμο όσον αφορά τις εξαγωγές ελιών τραπεζιού», είπε. «Η αξία των εξαγωγών υπερβαίνει τα 300 εκατομμύρια ευρώ (366 εκατομμύρια δολάρια) και το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται από ελιές Καλαμάτας, εκ των οποίων το 80% της συνολικής παραγωγής, περίπου 40.000 τόνοι, εξάγεται».
«Συνολικά 21 εταιρείες έχουν πιστοποιηθεί για την επεξεργασία και τη συσκευασία ελιών ΠΟΠ Καλαμάτας και οι ποσότητες ανήλθαν σε 190 τόνους το 2011, 53 τόνους το 2012, 233 τόνους το 2014 και 277 τόνους το 2015. Οι ελιές Καλαμάτας που δεν έφεραν το σήμα ΠΟΠ αντιμετώπισαν πολλά προβλήματα τα τελευταία πέντε χρόνια… Αυτό επέτρεψε στους διεθνείς ανταγωνιστές μας να εκμεταλλευτούν την κατάσταση και να καλύψουν τα κενά στις αγορές, χρησιμοποιώντας επανειλημμένα την ετικέτα «ελιές Καλαμάτας» για να ονομάσουν τα προϊόντα τους», εξήγησε ο κ. Αποστόλου.
«Με την προτεινόμενη λύση, η οποία είναι σύμφωνη με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σκοπεύουμε να επιτρέψουμε την ύπαρξη και των δύο προϊόντων και να εισαγάγουμε πολιτικές που θα ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά. Με άλλα λόγια, θέλουμε να ενισχύσουμε την «ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ» ανεβάζοντας τα ποιοτικά της πρότυπα και ταυτόχρονα να επιτρέψουμε την ελεύθερη εμπορία της ποικιλίας Καλαμάτας στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές».
Όπως ήταν αναμενόμενο, η δήλωση του υπουργού δεν έμεινε χωρίς κριτική στη Μεσσηνία. Η ΣΥΜΕΠΟΠ, η ένωση των τοπικών παραγωγών επιτραπέζιων ελιών, αντιτάχθηκε στην εμπορευματοποίηση της ονομασίας «ελιές Καλαμάτας», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει καταργήσει τις ΠΟΠ για πολλά προϊόντα και τώρα σχεδιάζει να κάνει το ίδιο για τις ελιές Καλαμάτας, ένα από τα ισχυρότερα εμπορικά σήματα στον τομέα των τροφίμων παγκοσμίως.
Ο δήμαρχος της πόλης της Καλαμάτας, Παναγιώτης Νίκας, κάλεσε τον Αποστόλου να ανακαλέσει την «καταστροφική απόφασή» του, η οποία, αν διατηρηθεί, «θα επιτρέψει σε οποιονδήποτε στον κόσμο να ονομάζει τα προϊόντα του ελιές Καλαμάτας, υπό την προϋπόθεση ότι προέρχονται από την ποικιλία Καλαμάτας».
Μένει να δούμε με ποιον τρόπο η απελευθέρωση της χρήσης του ονόματος θα επηρεάσει την παραγωγή και τις εξαγωγές.