Οι δασμοί του Τραμπ απειλούν το ελληνικό ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές
Οι δασμοί στα εισαγόμενα τρόφιμα από την Ε.Ε. απειλούν τη θέση των ελληνικών βασικών προϊόντων στην αμερικανική αγορά, αλλά οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.
Οι δασμοί που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ στις εισαγωγές τροφίμων από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις Ηνωμένες Πολιτείες απειλούν να ανατρέψουν την εδραιωμένη θέση του ελληνικού ελαιολάδου και των επιτραπέζιων ελιών στην αμερικανική αγορά.
Ωστόσο, από τις 9 Απριλίου, οι λεγόμενοι «ανταποδοτικοί» δασμοί έχουν ανασταλεί για 90 ημέρες.
Ο ελάχιστος δασμολογικός συντελεστής 10% εξακολουθεί να ισχύει για προϊόντα που εισέρχονται στις ΗΠΑ από σχεδόν όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ε.Ε.
Μόλις ανακοινώθηκαν οι δασμοί, ο κλάδος μας άρχισε να εξετάζει τρόπους για να εξαιρεθούν οι ελληνικές ελιές… Θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι τον Ιούλιο, όταν λήγει η 90ήμερη αναστολή των δασμών, για να δούμε τα οριστικά αποτελέσματα.
«Η αγορά των ΗΠΑ είναι ο κορυφαίος προορισμός εξαγωγής του ελληνικού εμφιαλωμένου ελαιολάδου, μαζί με τη Γερμανία», δήλωσε στην Olive Oil Times ο Γιώργος Μιτράκος, διευθυντής της Sevitel, της ένωσης ελληνικών εμφιαλωτών ελαιολάδου.
«Οι δασμοί, εάν και όταν τεθούν σε ισχύ, θα σημαίνουν ότι οι εξαγωγείς ελαιολάδου από άλλες χώρες, όπως η Τουρκία, οι οποίοι επιβαρύνονται με δασμό εισαγωγής μόλις 10%, θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για να αυξήσουν το μερίδιό τους στην αμερικανική αγορά.»
Ο Μιτράκος πρόσθεσε ότι, ακόμη και αν η κυβέρνηση Τραμπ επαναφέρει τους δασμούς 20% στα προϊόντα της Ε.Ε., οι Αμερικανοί καταναλωτές που επιθυμούν να αγοράσουν ελληνικό ελαιόλαδο σε φιάλη θα εξακολουθήσουν να πληρώνουν λιγότερα από ό,τι πέρυσι, καθώς οι τιμές έχουν μειωθεί φέτος.
Δείτε επίσης: Η Τυνησία επιδιώκει εμπορική συμφωνία για να αποφύγει δασμό εξαγωγής 28%«Παρ' όλα αυτά, υπάρχει πάντα περιθώριο για διαπραγματεύσεις με στόχο την κατάργηση των δασμών για το ελληνικό ελαιόλαδο σε φιάλη, όπως συνέβη το 2019», σημείωσε ο Μιτράκος.
Εν τω μεταξύ, αξιωματούχοι στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έχουν απορρίψει τους αμερικανικούς δασμούς που επιβλήθηκαν στα ευρωπαϊκά και ελληνικά προϊόντα ως «παράλογους».
«Η Ελλάδα επιμένει να έχουμε μια ενιαία απάντηση, ώστε να είμαστε αποτελεσματικοί ως ομάδα των 27 [κρατών μελών της Ε.Ε.]», δήλωσε ο Μητσοτάκης σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. «Σε κάθε περίπτωση, θα αγωνιστούμε για να υπερασπιστούμε τα εθνικά μας συμφέροντα».
Οι δασμοί είναι ουσιαστικά φόροι επί των εισαγωγών προϊόντων, οι οποίοι συνήθως μετακυλίονται στους τελικούς καταναλωτές σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους ως ποσοστό της αξίας ενός προϊόντος.
Ο δασμός 20% που επιβάλλεται στο ελαιόλαδο από Ευρωπαίους παραγωγούς σημαίνει ότι μια φιάλη εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου που πωλείται για 20 δολάρια στα αμερικανικά σούπερ μάρκετ θα επιβαρύνεται με φόρο 4 δολαρίων, ανεβάζοντας το κόστος στα 24 δολάρια.
Ο ελληνικός τομέας των επιτραπέζιων ελιών βρίσκεται επίσης σε αναταραχή μετά την ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ για το καθεστώς δασμών στα προϊόντα της Ε.Ε. στις 2 Απριλίου.
Οι επιτραπέζιες ελιές αποτελούν το εμβληματικό προϊόν μεταξύ όλων των ελληνικών γεωργικών εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε όρους αξίας, αντιπροσωπεύουν το 27,4% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων και ποτών προς τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την Doepel, την ελληνική διακλαδική ένωση ελιών τραπεζιού, οι δασμοί 20% που επιβλήθηκαν στα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να ευνοήσουν τους παραγωγούς ελιών τραπεζιού που εδρεύουν σε χώρες που επιβαρύνονται με χαμηλότερους δασμούς.
«Η αύξηση της τιμής του προϊόντος λόγω των δασμών και το συγκριτικό πλεονέκτημα άλλων ελαιοπαραγωγών χωρών, όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Μαρόκο και τη Λατινική Αμερική, που υπόκεινται σε δασμούς 10%, θα επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών στις ΗΠΑ και, κατ’ επέκταση, του κλάδου μας», έγραψε ο διακλαδικός οργανισμός σε επιστολή προς την Olive Oil Times.
«Η ανάγκη για διπλωματική παρέμβαση και υποστήριξη είναι επιτακτική για την προστασία των ελληνικών εξαγωγών και τη βιωσιμότητα του κλάδου», πρόσθεσε η ένωση.
Η Ελλάδα είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής επιτραπέζιων ελιών στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την Ισπανία. Το 2024, οι εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών από την Ελλάδα προς τις ΗΠΑ έφτασαν τα 214 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 39% σε σύγκριση με το 2023.
«Η αμερικανική αγορά είναι η μεγαλύτερη για τις ελληνικές ελιές, απορροφώντας το 30% των εξαγωγών επιτραπέζιων ελιών της χώρας», δήλωσε ο Κώστας Ζούκας, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Παραγωγών, Συσκευαστών και Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ). «Η απώλεια της αμερικανικής αγοράς θα ήταν ανεπανόρθωτη για τον κλάδο».
Η εταιρεία Siouras, που βρίσκεται κοντά στην πόλη του Βόλου στην κεντρική Ελλάδα, εξάγει ελληνικές ελιές Καλαμών και Χαλκιδικής σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, από τη δεκαετία του 1930.
Ο ιδιοκτήτης Χάρης Σιούρας δήλωσε ότι ο ελληνικός τομέας της ελιάς βρίσκεται σε αβεβαιότητα μετά την ανακοίνωση των δασμών στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
«Ένας δασμός 10% στις ελιές μας δεν είναι αμελητέος, πόσο μάλλον ένας πρόσθετος φόρος 20%», είπε ο Σιούρας. «Προς το παρόν, ωστόσο, οι περισσότερες παραγγελίες μας από τις ΗΠΑ διεκπεραιώνονται κανονικά».
«Οι ελιές Καλαμών που εξάγουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν παράγονται εκεί, οπότε η επιβολή δασμών σε αυτές δεν έχει ουσιαστικό νόημα», πρόσθεσε.
Ο κ. Σιούρας ανέφερε επίσης ότι οι επιτραπέζιες ελιές δεν έχουν καταστεί ακόμη βασικό τρόφιμο για τους Αμερικανούς, ενώ ο συρρικνωμένος προϋπολογισμός των αμερικανικών νοικοκυριών αποτελεί σημαντικό παράγοντα που πρέπει να ληφθεί υπόψη.
«Παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί είναι πλέον πιο πρόθυμοι να υιοθετήσουν μια πιο υγιεινή διατροφή, είναι πιθανό να μειώσουν τις δαπάνες τους για επιτραπέζιες ελιές αν αυτές κοστίζουν περισσότερο», είπε.
«Σε κάθε περίπτωση, μόλις ανακοινώθηκαν οι δασμοί, ο κλάδος μας άρχισε να διερευνά τρόπους ώστε οι ελληνικές ελιές να εξαιρεθούν από τους δασμούς του Τραμπ», κατέληξε ο Σιούρας. «Θα πρέπει όμως να περιμένουμε μέχρι τον Ιούλιο, όταν λήγει η 90ήμερη αναστολή των δασμών, για να δούμε τα οριστικά αποτελέσματα».