Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον «Νόμο για την Ελιά»

Ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ φάνηκε να υποστηρίζει τις προτεινόμενες αλλαγές στον νόμο που προστατεύει τα μικρά δασικά τμήματα, σύμφωνα με τις δηλώσεις που έκανε σε συνάντηση στις 3 Ιουνίου.

Εκατοντάδες ελαιώνες και τα μέσα διαβίωσης περίπου 10 εκατομμυρίων ανθρώπων εξακολουθούν να βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς αποφασίζεται το μέλλον των ελαιόδεντρων της Τουρκίας. Εκπρόσωποι του ελαιοκομικού κλάδου συναντήθηκαν με υψηλόβαθμους αξιωματούχους στις 7 Ιουνίου, σε μια τελευταία προσπάθειά τους να αναστείλουν ένα εξαιρετικά αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές, θέτει το «δημόσιο συμφέρον» πάνω από την προστασία των ελαιόδεντρων, επιτρέποντας σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις να καταπατούν παλαιούς ελαιώνες.

«Μερικές φορές δημιουργούνται de facto καταστάσεις. Υπάρχουν εγκαταστάσεις που έχουν κατασκευαστεί σε πρώην ελαιώνες. Η κατάσταση αυτών των εγκαταστάσεων πρέπει να νομιμοποιηθεί.» – Πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ

Στη συνάντηση στην Άγκυρα, οι ηγέτες του ελαιοκομικού κλάδου απηύθυναν έκκληση προς τον Φαρούκ Τσελίκ, υπουργό Τροφίμων, Γεωργίας και Κτηνοτροφίας, και τον Φαρούκ Οζλού, υπουργό Επιστημών, Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, ώστε οι προτεινόμενες αλλαγές στον «Νόμο για την Ελιά», που αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση της βιομηχανικής παραγωγής, να παραλειφθούν ή να αναθεωρηθούν σε συνεννόηση με όλα τα μέρη. Δεν αναμένεται τελική απόφαση έως ότου πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ.
Δείτε επίσης: Η τουρκική κυβέρνηση κάνει πίσω στις προτεινόμενες αλλαγές στον «Νόμο για την Ελιά»
Ο Γιλντιρίμ φάνηκε να υποστηρίζει τις προτεινόμενες αλλαγές στο νόμο με σχόλια που έκανε σε συνάντηση στις 3 Ιουνίου: «Μερικές φορές προκύπτουν καταστάσεις de facto. Υπάρχουν εγκαταστάσεις που έχουν κατασκευαστεί σε πρώην ελαιώνες. Η κατάσταση αυτών των εγκαταστάσεων πρέπει να νομιμοποιηθεί. Εάν ο ελαιώνας βρίσκεται σε βιομηχανική περιοχή, εάν δεν υπάρχει δυνατότητα καλλιέργειας ελιάς, ο κανονισμός επιτρέπει στη βιομηχανία να χρησιμοποιεί τα χωράφια που χρειάζεται».

Ο Γιλντιρίμ επέκρινε τις αντιρρήσεις λέγοντας: «Έχει παρουσιαστεί σαν να κατεδαφίζονται ελαιώνες για χάρη των κατασκευών. Αυτό είναι λάθος. Όσοι δεν θέλουν η Τουρκία να αποκτήσει ανταγωνιστική δύναμη εμπλέκονται σε αυτή τη χειραγώγηση». Κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι «το παρουσιάζει με τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται σαν να καταστρέψαμε ελαιώνες. Σε σύγκριση με το 2002, οι ελαιώνες έχουν αυξηθεί, η παραγωγή ελιάς έχει αυξηθεί, καθιστώντας την Τουρκία τη δεύτερη χώρα στην Ευρώπη (όσον αφορά την παραγωγή)».

Μια πιο συμπαθητική στάση επέδειξε ο Φαρούκ Οζλού, υπουργός Επιστημών, Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, στις 4 Ιουνίου, όταν ανακοίνωσε ότι θα αποσύρει το αμφιλεγόμενο σχέδιο νόμου για τις ελιές αν αυτό «βλάψει έστω και μία ελιά», προσθέτοντας: «Αν μάθω ότι έστω και ένα ελαιόδεντρο πρόκειται να κοπεί εξαιτίας αυτού του νόμου, θα το αποσύρω.»

«Φυτέψαμε περισσότερα από 71 εκατομμύρια ελαιόδεντρα τα τελευταία 14 χρόνια. Όταν αναλάβαμε την εξουσία, υπήρχαν σχεδόν 100 εκατομμύρια ελαιόδεντρα σε ολόκληρη την Τουρκία. Ο αριθμός αυτός έχει πλέον αυξηθεί στα 171 εκατομμύρια. Γιατί να τα καταστρέψουμε; Δεν θα προκληθεί καμία ζημιά στους ελαιώνες», δήλωσε ο Özlü.

Η ευρεία αντίδραση από τους ελαιοκαλλιεργητές, τους περιβαλλοντολόγους και το ευρύ κοινό ανάγκασε την τουρκική κυβέρνηση να κάνει ένα βήμα πίσω όσον αφορά τις αρχικά προτεινόμενες αλλαγές στον Νόμο 3573. Μια εκστρατεία με το σύνθημα «Μην αγγίζετε την ελιά μου», που οργανώθηκε από τον Σύλλογο Φίλων της Ελιάς (Zeytindostu Derneği) έχει συγκεντρώσει πάνω από 30.000 υπογραφές και, στα τέλη Μαΐου, η κυβέρνηση απέσυρε μια πρόταση που θα υποβάθμιζε τους ελαιώνες με λιγότερα από 15 δέντρα ανά δεκάρα (1.000 τετραγωνικά μέτρα) σε απλά χωράφια.

Η κίνηση αυτή δεν κατεύνασε τους ελαιοπαραγωγούς, οι οποίοι θεωρούν ότι δεν έχουν αντιμετωπιστεί ορισμένα βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων οι περιορισμοί που αφορούν βιομηχανικές και μεταλλευτικές εγκαταστάσεις εντός και γύρω από τους ελαιώνες. Συγκροτήθηκε «Συμβούλιο Διατήρησης Ελαιώνων» με σκοπό την εποπτεία των επενδύσεων στους ελαιώνες και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις επενδυτικές απαιτήσεις.

Η Ümmühan Tibet, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ελιάς και Ελαιολάδου (UZZK), επέκρινε την κυβέρνηση για το γεγονός ότι δεν έλαβε υπόψη τις απόψεις του οργανισμού κατά την προετοιμασία του νομοσχεδίου. Η Tibet πιστεύει ότι το Υπουργείο Γεωργίας θα έπρεπε να ήταν υπεύθυνο για τη σύνταξη του νομοσχεδίου για την ελιά, το οποίο όμως καταρτίστηκε από το Υπουργείο Βιομηχανίας.

Η Tibet δήλωσε στην εφημερίδα Hurriyet Daily News: «Ως UZZK, υποστηρίζουμε ότι, μόλις ψηφιστεί το νομοσχέδιο, θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά. Θα αποτελέσει πλήγμα για τον ελαιοκομικό τομέα, ο οποίος έφτασε στο σημερινό του επίπεδο μετά από πολλές δυσκολίες. Αυτό το νομοσχέδιο θα επηρεάσει αρνητικά τις μελλοντικές γενιές».

Ο Τιμπέτ συνέχισε αναφέροντας την περίπτωση ενός μνημειώδους ελαιόδεντρου στην περιοχή της Σμύρνης στην Τουρκία, λέγοντας: «Μόλις πριν από μερικές ημέρες εντοπίσαμε ένα ελαιόδεντρο στην Ούρλα που ήταν 2.310 ετών. Φανταστείτε ότι αυτό το δέντρο βρισκόταν σε οικόπεδο που αγόρασε ένας κατασκευαστής. Αν το δέντρο αυτό εμποδίζει το έργο του, μπορεί να το κόψει».

Σε μια ειρωνική ανατροπή, η πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης απέκτησε πέντε νέα ελαιόδεντρα στο πλαίσιο πρόσφατης ανακαίνισης.