Στην Ελλάδα, το ελαιόλαδο εξακολουθεί να απουσιάζει από τα τραπέζια των εστιατορίων και των ταβερνών
Η χρήση ελαιολάδου χύμα σε κανάτες για κατανάλωση από τους πελάτες έχει απαγορευτεί στα εστιατόρια από το 2018. Ωστόσο, οι σφραγισμένες, μη επαναγεμιζόμενες φιάλες δεν κατάφεραν να τις αντικαταστήσουν.
Κάθε καλοκαίρι, εκατομμύρια παραθεριστές από όλο τον κόσμο συρρέουν στην Ελλάδα για να απολαύσουν τις πανέμορφες παραλίες, να επισκεφθούν τα αμέτρητα αρχαία μνημεία και να δοκιμάσουν αυθεντικά πιάτα της ελληνικής κουζίνας.
Με το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο να αποτελεί τη βάση σχεδόν κάθε παρασκευής φαγητού στην Ελλάδα, η κουζίνα της χώρας είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές εκφάνσεις της φημισμένης μεσογειακής διατροφής.
Δεν υπάρχουν μπουκάλια ελαιολάδου στα τραπέζια των εστιατορίων, καθώς έχουν απαγορευτεί, και συνήθως δεν υπάρχουν μπουκάλια επώνυμου ελαιολάδου λόγω του πρόσθετου κόστους.
Ωστόσο, στα εστιατόρια σε όλη τη χώρα, οι ντόπιοι και οι τουρίστες δεν έχουν στη διάθεσή τους ελαιόλαδο όταν θέλουν να προσθέσουν επιπλέον γεύση στο φαγητό τους· το ελαιόλαδο για κατανάλωση από τους πελάτες εξαφανίζεται σταθερά από τα τραπέζια των εστιατορίων και των ταβερνών στην Ελλάδα από το 2018, έχοντας σχεδόν εκλείψει στις μέρες μας.
Η νομοθεσία που θεσπίστηκε εκείνη τη χρονιά απαιτούσε την αντικατάσταση των συνηθισμένων κανάτων με ελαιόλαδο χύμα που διατίθενται στα τραπέζια των εστιατορίων με μπουκάλια παρθένο ή εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο επώνυμων εταιρειών, τα οποία δεν μπορούν να παραβιαστούν και δεν είναι επαναγεμιζόμενα.
Δείτε επίσης: Ο δάκος, ο κρητικός μεζές, βρίσκεται στην επικαιρότηταΟ κανονισμός προτάθηκε από τους φορείς της αγοράς με το σκεπτικό ότι οι μικρές, μη επαναχρησιμοποιήσιμες φιάλες θα προωθούσαν το ποιοτικό ελληνικό ελαιόλαδο και θα εμπόδιζαν τους καταναλωτές σε χώρους μαζικής εστίασης να χρησιμοποιούν λάδια αμφίβολης ποιότητας.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, κάθε μερίδα σε εστιατόρια, ξενοδοχείων ή ταβερνών θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα σφραγισμένο μπουκάλι παρθένο ή εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο — συνήθως 50 ή 100 χιλιοστόλιτρα — το οποίο θα ανοίγεται στο τραπέζι.
Η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ) χαιρέτισε το μέτρο ως ευκαιρία για τον κλάδο του ελαιολάδου να αυξήσει τις πωλήσεις του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα απαιτούνται περίπου 10.000 τόνοι ελληνικού ελαιολάδου ετησίως για να γεμίσουν τα σφραγισμένα μπουκάλια που θα κοσμούν τα τραπέζια των εστιατορίων σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, τα καταστήματα εστίασης στην Ελλάδα έχουν αργήσει να υιοθετήσουν τον κανόνα, κυρίως λόγω του πρόσθετου κόστους, το οποίο ορισμένοι εστιάτορες επέλεξαν να μετακυλήσουν στους πελάτες τους.
«Δυστυχώς, πρέπει να χρεώνουμε τις σφραγισμένες φιάλες ελαιολάδου, η τιμή των οποίων ξεκινά από περίπου 1 ευρώ για 50 ml — κάτι που είναι παράλογο αν λάβει κανείς υπόψη ότι το ελαιόλαδο αποτελεί ουσιαστικό μέρος της διατροφής και βασικό τρόφιμο», δήλωσε ο ιδιοκτήτης εστιατορίου Ιωάννης Κουζούπης στην Olive Oil Times τον Σεπτέμβριο του 2018, σχεδόν έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας.
Ο Γιώργος Οικονόμου, γενικός διευθυντής της Σεβίτελ, της ένωσης ελληνικών εμφιαλωτών ελαιολάδου, σημείωσε ότι το ελαιόλαδο για κατανάλωση από τους πελάτες απουσιάζει πλέον εντελώς από τα καταστήματα εστίασης της χώρας.
«Δεν υπάρχουν μπουκάλια ελαιολάδου στα τραπέζια των εστιατορίων, καθώς έχουν απαγορευτεί, και συνήθως δεν υπάρχουν μπουκάλια επώνυμου ελαιολάδου λόγω του πρόσθετου κόστους», δήλωσε ο κ. Οικονόμου στην Olive Oil Times. «Όταν οι πελάτες ζητούν επιπλέον ελαιόλαδο στο φαγητό τους, το πιάτο τους επιστρέφεται συνήθως στην κουζίνα για να συμπληρωθεί».
Για να περιοριστούν τα επιπλέον κόστη, μια τροποποίηση της νομοθεσίας το 2020 επέτρεψε στους εστιάτορες να χρησιμοποιούν μη επαναγεμιζόμενες φιάλες χωρητικότητας έως 500 ml, οι οποίες θα παρέμεναν στο τραπέζι μέχρι να αδειάσουν, ανεξάρτητα από τον αριθμό των πελατών που τις χρησιμοποίησαν.
Ωστόσο, τρία χρόνια αργότερα, η τροπολογία παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη και αναξιοποίητη από τα εστιατόρια της χώρας, στερώντας από τους πελάτες πρόσθετα θρεπτικά συστατικά και μια επιπλέον πινελιά γεύσης στις σαλάτες τους, καθώς και από τους Έλληνες παραγωγούς ελαιολάδου ένα επιπλέον κανάλι πωλήσεων.
«Ήταν ο συνδυασμός των περιοριστικών μέτρων λόγω της Covid-19, του συνεχιζόμενου πληθωρισμού στις τιμές των τροφίμων και της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης που υπονόμευσε την πρωτοβουλία της τοποθέτησης επώνυμου ελαιολάδου στα τραπέζια των εστιατορίων», δήλωσε στην Olive Oil Times ο Γιώργος Καβάθας, εστιάτορας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Εστιατορίων και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ).
«Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί απαίτηση των σχετικών κανόνων της αγοράς τα εστιατόρια της χώρας να παρέχουν ελαιόλαδο στους πελάτες τους», είπε ο Καβάθας, προσθέτοντας ότι πρόθεση της ένωσης είναι το επώνυμο ελαιόλαδο να επανεμφανιστεί στα τραπέζια εστιατορίων και ταβερνών.
Δείτε επίσης: Εκστρατεία στην Κρήτη προτρέπει τις επιχειρήσεις εστίασης να επιλέγουν τοπικά ελαιόλαδα«Πρέπει να ξεκινήσει μια εκστρατεία ώστε το επώνυμο ελληνικό ελαιόλαδο να ανακτήσει τη θέση του στα τραπέζια των εστιατορίων και των ταβερνών», συνέχισε. «Πιστεύω επίσης ότι το επιπλέον κόστος για τους πελάτες είναι αμελητέο».
Σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που πραγματοποιήθηκε το περασμένο φθινόπωρο στο Ρέθυμνο, στην Κρήτη, οι συμμετέχοντες επισήμαναν επίσης ότι η χρήση γυάλινων φιαλών των 500 ml είναι οικονομικά πιο βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον από τη χρήση μικρότερων φιαλών των 50 ή 100-χιλιοστόλιτρων ελαιολάδου για ατομική χρήση.
Οι ειδικοί που συμμετείχαν στη συζήτηση δήλωσαν ότι η τοποθέτηση ελαιολάδου σε γυάλινα μπουκάλια των 500 ml στα τραπέζια των εστιατορίων δεν θα είχε ουσιαστική επίδραση στην ποιότητα του ελαιολάδου, ακόμη και μετά από ένα μήνα χρήσης.
Εν τω μεταξύ, μετά από ελέγχους των αρχών, καταστήματα εστίασης στην Αθήνα και στη νότια πόλη της Κυπαρισσίας επιβλήθηκαν πρόστιμα 500 ευρώ το καθένα για την τοποθέτηση μπουκαλιών ελαιολάδου χωρίς εμπορική επωνυμία στα τραπέζια τους.
«Έχουμε ήδη ξεκινήσει εκτεταμένους ελέγχους σε ξενοδοχεία και καταστήματα εστίασης σε όλη την Ελλάδα», δήλωσε ο Κώστας Σκρέκας, ο νεοδιορισμένος Έλληνας υπουργός Ανάπτυξης. «Και θα συνεχίσουμε. Πρέπει να προστατεύσουμε τα ελληνικά προϊόντα.»
Ο Οικονόμου συμφώνησε ότι η εφαρμογή του νόμου είχε αποδυναμωθεί στη χώρα λόγω των επικρατουσών κοινωνικοοικονομικών συνθηκών εκείνη την εποχή.
«Ο νόμος του 2018 είχε ως στόχο την προώθηση του επώνυμου ελληνικού ελαιολάδου στα εστιατόρια, ενώ η τροπολογία του 2020 [που επιτρέπει φιάλες έως 500 ml] εισήχθη κυρίως για να περιοριστούν τα κόστη», δήλωσε ο κ. Οικονόμου.
«Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι αποτελούσε απαίτηση, οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας του Covid-19 διαμόρφωσαν ένα δυσμενές περιβάλλον για την υλοποίηση ενός τέτοιου μέτρου», πρόσθεσε. «Το υπουργείο και οι φορείς της αγοράς αποφάσισαν να μην επιβαρύνουν περαιτέρω τον τομέα εστίασης της χώρας».
Ο κ. Οικονόμου σημείωσε, ωστόσο, ότι η χρήση επώνυμου ελληνικού ελαιολάδου από τους πελάτες σε εστιατόρια και ταβέρνες θα ωφελούσε τη χώρα.
«Σκεφτόμαστε να συζητήσουμε με το υπουργείο πώς μπορεί να επανεισαχθεί το μέτρο», είπε. «Θα συμβάλει σημαντικά στην εικόνα της Ελλάδας και θα γίνει ο πρεσβευτής της χώρας στους 20 εκατομμύρια ξένους τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας κάθε χρόνο».