Ερευνητές απομονώνουν συστατικό του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου που επιτίθεται στα βλαστοκύτταρα του καρκίνου του μαστού
Ένα μόριο που περιέχεται στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δρα στον μεταβολισμό και την επιγενετική ανάπτυξη των βλαστικών κυττάρων του καρκίνου του μαστού, εμποδίζοντας αποτελεσματικά τη δημιουργία νέων όγκων.
Ερευνητές στη Χιρόνα ανακάλυψαν ένα μόριο στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο που μπορεί να αναστέλλει ειδικά τα βλαστοκύτταρα του καρκίνου του μαστού σε κυτταρικές καλλιέργειες και καλλιέργειες όγκων.
Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέες, πολλά υποσχόμενες δυνατότητες για την άμεση στόχευση των καρκινικών βλαστικών κυττάρων (CSC), ενός επιθετικού τύπου καρκινικών κυττάρων που συχνά ευθύνεται για την υποτροπή σε ασθενείς με καρκίνο.
Η μελέτη διεξήχθη υπό την ηγεσία του Javier Menendez, επικεφαλής της ομάδας Μεταβολισμού και Καρκίνου, μιας κοινής πρωτοβουλίας του προγράμματος ProCURE του Καταλανικού Ινστιτούτου Ογκολογίας (ICO) και του Ινστιτούτου Βιοϊατρικής Έρευνας της Χιρόνα (IDIBGI).
Πριν από πέντε χρόνια, ο Menendez και η ομάδα του ξεκίνησαν το μακροχρόνιο έργο της αναζήτησης νέων μορίων με αντι-CSC ιδιότητες. Η μέθοδος τους εμπνεύστηκε από τις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι φαρμακευτικές εταιρείες κατά την ανάπτυξη νέων ογκολογικών φαρμάκων, απομονώνοντας και καθαρίζοντας πρώτα τα μόρια πριν δοκιμάσουν τα αποτελέσματα σε καλλιέργειες καρκινικών βλαστικών κυττάρων.
Οι ερευνητές εξέτασαν μόρια για να διαπιστώσουν αν ήταν ικανά να επηρεάσουν τη λειτουργικότητα των καρκινικών βλαστικών κυττάρων, συμπεριλαμβανομένης της αντοχής τους στα ογκολογικά φάρμακα και της ικανότητάς τους να δημιουργούν νέους μικροόγκους. Βρήκαν αυτά τα χαρακτηριστικά στη δεκαρβοξυμεθυλο-ολεουροπεΐνη αγλυκόνη (DOA), ένα φαινολικό ολεοσίδιο που υπάρχει σε ελάχιστες ποσότητες στο ψυχρής έκθλιψης EVOO.
«Η υπόθεσή μας είναι ότι αυτό το συστατικό του ελαιολάδου, το οποίο αντιπροσωπεύει όχι περισσότερο από το 2% του βάρους του αλλά αποτελείται από περισσότερα από 200 διαφορετικά συστατικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυσική πηγή πληροφοριών σχετικά με νέες χημικές δομές ικανές να αναστέλλουν μοριακές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για τα CSC», δήλωσε ο Menendez.
Ο Menendez και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι το ελαιοσίδη DOA επιτέθηκε ταυτόχρονα σε πρωτεΐνες υπεύθυνες για το μεταβολισμό (mTOR) και την επιγενετική (DNMT). Αυτός ο διπλός μεταβολο-επιγενετικός μηχανισμός καταστέλλει αποτελεσματικά τις λειτουργικές ιδιότητες των καρκινικών βλαστικών κυττάρων, αναστέλλοντας την ικανότητά τους να επανεκκινήσουν τον σχηματισμό όγκων.
Μετά την αρχική φάση δοκιμών, οι ερευνητές δοκίμασαν με επιτυχία το μόριο σε πειραματόζωα. Ο Menendez επιβεβαίωσε ότι «η έκθεση των καρκινικών βλαστικών κυττάρων σε συγκεκριμένα ολεοσίδια για λίγες μόνο ώρες ήταν αρκετή για να αναστείλει πλήρως την ικανότητά τους να ξεκινήσουν τον σχηματισμό όγκων σε πειραματόζωα». Η πρωτοποριακή μελέτη δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Carcinogenesis, μέρος του Oxford University Press Group.
Η τρίτη φάση του έργου πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Mind the Byte, μια εταιρεία βιοπληροφορικής που ειδικεύεται στην ανάπτυξη φαρμάκων χρησιμοποιώντας καινοτόμες μεθόδους, όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Με τη βοήθειά τους, οι ερευνητές κατάφεραν να χαρτογραφήσουν τον μηχανισμό δράσης των μορίων κατά των CSC. Οι ερευνητές έχουν ήδη καταθέσει διεθνή δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και εργάζονται για τη δημιουργία νέων μορίων που μιμούνται τις αντι-CSC επιδράσεις των ελαιοσίδων.
Για τις προσπάθειές τους, ο Menendez και οι συνεργάτες του έλαβαν το Βραβείο Luis Vañó για την Έρευνα σχετικά με τη Βιομηχανία Ελαιολάδου, το οποίο απονεμήθηκε στις 16 Απριλίου στην Jaén από το Πανεπιστήμιο της Jaén σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις.