Αγρότης της Κέρκυρας ανακαλύπτει «πράσινο χρυσό»
Μια οικογένεια σε ένα ελληνικό νησί που δεν φημίζεται για το ποιοτικό ελαιόλαδό της σπάει την παράδοση, ανακαλύπτοντας εκ νέου μια γηγενή ποικιλία με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες.
Η Κέρκυρα είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες ως μεσογειακός τουριστικός προορισμός, αλλά δεν φημίζεται ιδιαίτερα για την παραγωγή εξαιρετικού ελαιολάδου. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει.
Ο Σπύρος Δαφνής, πρόσφατος απόφοιτος του Οικονομικού Πανεπιστημίου, η οικογένεια του οποίου διαθέτει ελαιοτριβείο στην Κέρκυρα, αποφάσισε να δοκιμάσει μια νέα μέθοδο συγκομιδής και άλεσης των ελιών, για να δει αν θα μπορούσε να επιτύχει καλύτερα αποτελέσματα.
Η κύρια ποικιλία ονομάζεται Λιανόλια και βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στην Κέρκυρα. Η Λιανόλια μεγαλώνει εξαιρετικά ψηλά, φτάνοντας μερικές φορές τα 18 μέτρα (59 πόδια), γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την πρόωρη συγκομιδή των ελιών. Οι αγρότες συνήθως περιμένουν μέχρι τα τέλη της σεζόν, όταν οι ελιές πέφτουν σχεδόν από μόνες τους πάνω σε δίχτυα που έχουν απλωθεί στο έδαφος.
Ο Δαφνής εξήγησε τι τον ώθησε, καθώς και την οικογένειά του, να σπάσουν την αιώνια παράδοση του τρόπου συγκομιδής και ελαιοποίησης των ελιών.
«Η ιδέα μας γεννήθηκε εν μέσω της κρίσης που πλήττει τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Ως αντίδοτο στην κρίση, αγκαλιάσαμε την «επανάσταση». Μια επανάσταση δημιουργικότητας, καινοτομίας και γνώσης. Για να συμβεί αυτό, έπρεπε να σκεφτούμε εναλλακτικά και να δράσουμε αντισυμβατικά.
Βλέπαμε γύρω μας έναν φυσικό πλούτο αφεμένο στο έλεος της παράδοσης, με αποτέλεσμα ένα προϊόν που ατιμάζονταν, καθώς δεν αξιοποιούσε πλήρως τις δυνατότητές του. Έτσι, αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε το όνειρό μας, σπάζοντας την παράδοση ότι το νησί μας δεν μπορούσε να παράγει ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας».
Ο κ. Δαφνής και ο αδελφός του Γιώργος, με την ενθουσιώδη υποστήριξη της οικογένειάς τους, μελέτησαν ερευνητικές εργασίες σχετικά με ελαιόλαδα που περιέχουν υψηλά επίπεδα φαινολικών ενώσεων. Αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την παραδοσιακή μέθοδο συγκομιδής με στόχο την παραγωγή ενός εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου υψηλής περιεκτικότητας σε φαινολικές ενώσεις.
Ήταν ένα ρίσκο. Αγόρασαν έναν μηχανικό αναδευτήρα για να ξεκινήσουν τη συγκομιδή στα μέσα Οκτωβρίου, μείωσαν τη θερμοκρασία κατά τη φάση της ζύμωσης, απέκλεισαν τη χρήση νερού και τη χρήση φυγόκεντρου. Έδωσαν το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδό τους για ανάλυση χρησιμοποιώντας τη νέα μέθοδο Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού (NMR) που αναπτύχθηκε πρόσφατα από τον Δρ. Προκόπιο Μαγιάτη στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδό τους, που παράχθηκε αποκλειστικά από την ποικιλία Λιανολιά, περιείχε τα υψηλότερα επίπεδα φαινολικών ενώσεων που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ελλάδα.
Περίμεναν το ελαιόλαδο να είναι καλό, αλλά δεν φαντάζονταν ότι θα ήταν τόσο εξαιρετικό:
Ολεοκανθάλη: 680 mg/kg
Ολεακεΐνη: 350 mg/kg
Αγλυκόνη ολεουροπεΐνης: 53 mg/kg
Αγλυκόνη λιγστροσίδης: 58 mg/kg
Πάνω από 1 γραμμάριο φαινολικών ενώσεων ανά κιλό (σύνολο 1141 mg/Kg)
Μέσα σε δύο χρόνια αφοσιωμένης μελέτης και εφαρμογής, η οικογένεια Δαφνής έχει τοποθετήσει την Κέρκυρα και την ποικιλία Λιανολιά σταθερά στον παγκόσμιο χάρτη του ελαιολάδου.
Προβλέποντας ένα θετικό αποτέλεσμα, δημιούργησαν επίσης ένα σχέδιο για τη φιάλη ελαιολάδου και ένα εμπορικό σήμα. Το εμπορικό σήμα τους, «The Governor». (Το όνομα εμπνεύστηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος γεννήθηκε στην Κέρκυρα και ήταν ο πρώτος εκλεγμένος αρχηγός κράτους ή «Κυβερνήτης» της νεοαπελευθερωμένης Ελλάδας το 1828. Ήταν γνωστός ως μεταρρυθμιστής και εκπαιδευτικός που ίδρυσε το πρώτο πανεπιστήμιο στη σύγχρονη Ελλάδα, όπου, συμπτωματικά, εφευρέθηκε η μέθοδος NMR.)
Το The Governor βραβεύτηκε με το Golden Star στα Great Taste Awards και με το ασημένιο μετάλλιο σε διαγωνισμό στην Ιαπωνία φέτος.
Η παραγωγή ενός εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου που συνδυάζει εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά με βραβευμένη γεύση δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο Σπύρος και η οικογένειά του είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν τα πειράματά τους και να μοιραστούν τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει με άλλους ελαιοκαλλιεργητές από την Κέρκυρα και από όλο τον κόσμο.
Η προέλευση της ποικιλίας Λιανόλια, που βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στην Κέρκυρα, λέγεται ότι εισήχθη στο νησί κατά τη διάρκεια της ενετικής κυριαρχίας στην Κέρκυρα πριν από περίπου 500 χρόνια. Η πραγματική της προέλευση είναι τυλιγμένη στο μυστήριο.
Ο Όμηρος αναφέρει στην Οδύσσεια ότι η Κέρκυρα είχε ελαιόδεντρα. Αυτό συνέβη χιλιάδες χρόνια πριν από τη βενετσιάνικη κυριαρχία. Πώς και γιατί εξαφανίστηκαν οι τοπικές ποικιλίες;
Ίσως τώρα να αναζωπυρωθεί το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ανακάλυψη της προέλευσης της ελιάς Λιανόλια.