Η παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα ξεπερνά τις προβλέψεις
Οι Έλληνες παραγωγοί ελαιολάδου γνώρισαν μια επιτυχημένη σεζόν με αυξημένες αποδόσεις και ελαιόλαδα υψηλής ποιότητας, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω των χαμηλών τιμών και των προκλήσεων που προέκυψαν μετά τις πυρκαγιές.
Ενώ τα ελαιοτριβεία σε όλη την Ελλάδα επεξεργάζονται τις τελευταίες ελιές της σεζόν, επιβεβαιώθηκαν οι αρχικές προβλέψεις για ικανοποιητική παραγωγή ελαιολάδου στη χώρα.
Επίσημα στοιχεία από το παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές προέβλεπαν ότι η Ελλάδα θα παρήγαγε 229.500 τόνους ελαιολάδου στα τέλη Φεβρουαρίου. Αντίθετα, η παραγωγή της φετινής περιόδου αναμένεται να φτάσει τους αρχικά εκτιμώμενους 250.000 τόνους.
Η Ελλάδα αναδείχθηκε ως ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ελαιολάδου στην Ε.Ε. κατά την καλλιεργητική περίοδο 2024/25, μετά την Ισπανία. Αν ληφθούν υπόψη όλες οι μεσογειακές χώρες παραγωγής, η Ελλάδα αναμένεται να καταλάβει την τέταρτη θέση, πίσω από την Τουρκία και την Τυνησία.
Δείτε επίσης: Ενημερώσεις για τη συγκομιδή του 2024Η αναμενόμενη εθνική παραγωγή 250.000 τόνων ελαιολάδου αντιπροσωπεύει επίσης διπλάσια αύξηση σε σχέση με την ιστορικά χαμηλή συγκομιδή του περασμένου έτους, που ήταν περίπου 120.000 τόνοι.
Η παρατεταμένη ξηρασία που έπληξε τη νότια Ελλάδα το περασμένο φθινόπωρο, η οποία προκάλεσε ανησυχία στους παραγωγούς για μειωμένες αποδόσεις, ακολουθήθηκε από άφθονες βροχές που μεταμόρφωσαν τον ελαιοκομικό κλάδο της χώρας.
«Τα πρώτα ελαιόλαδα της σεζόν δεν είχαν την ποιότητα που αναζητούσαμε λόγω της ξηρασίας», δήλωσε στην Olive Oil Times ο ελαιοτριβέας Χρήστος Βαλαβάνης από τη Μάνη στη νότια Πελοπόννησο. «Ωστόσο, οι βροχές του Νοεμβρίου στην περιοχή μας ήταν καθοριστικές για την ανάκαμψη των ελαιόδεντρων και την παραγωγή ελαιολάδων εξαιρετικής ποιότητας».
Οι παραγωγοί σε σχεδόν όλη τη νότια Ελλάδα απολάμβαναν ισχυρές αποδόσεις αυτή τη σεζόν.
«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι φέτος, παρά τις αρχικές εκτιμήσεις για μειωμένη παραγωγή λόγω του μακρού ξηρού καλοκαιριού», δήλωσε ο Κώστας Παναγιωτόπουλος από τον συνεταιρισμό παραγωγών «Μονοπάτι» στην Ηλεία της δυτικής Πελοποννήσου.
«Σε σύγκριση με την περασμένη σεζόν, είχαμε αύξηση 30% στην ποσότητα», πρόσθεσε. «Φυσικά, αν δεν ήταν οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, η ποσότητα θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη».
Στο νησί της Εύβοιας, που εκτείνεται παράλληλα με την κεντρική Ελλάδα προς τα ανατολικά, ο παραγωγός και ελαιοτριβέας Μιχάλης Κουνούβελης από τα Κερίες δήλωσε ότι η σεζόν ήταν ικανοποιητική για τους τοπικούς παραγωγούς σε σύγκριση με την προηγούμενη συγκομιδή.
«Από τις ελαιόδενδρες μας στη Μεγαρίτικη, έχουμε διπλάσια ποσότητα ελαιολάδου σε σχέση με πέρυσι», είπε ο Κουνουβέλης. «Επιπλέον, η ποιότητα είναι εξαιρετική, με την οξύτητα των ελαιολάδων στην περιοχή μας να φτάνει μόνο το 0,2 έως 0,3 τοις εκατό».
Ωστόσο, οι ελαιώνες της περιοχής φέρουν ακόμα τα σημάδια των πυρκαγιών του 2021, ενώ η κρατική ενίσχυση για τους πληγέντες αγρότες καθυστερεί.
«Οι πυρκαγιές του 2021 προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στην περιοχή μας», δήλωσε ο Κουνουβέλης. «Πολλά ελαιόδεντρα κάηκαν, και οι παραγωγοί με κατεστραμμένα ή καταστραμμένα δέντρα έχουν μέχρι στιγμής αποζημιωθεί με μόλις 25 ευρώ ανά δέντρο. Το ποσό αυτό δεν αρκεί για να καλύψει τη ζημιά».
Μετά τις πυρκαγιές του 2021, οι επαγγελματίες ελαιοκαλλιεργητές στην Ελλάδα περίμεναν να λάβουν περίπου 100 ευρώ για κάθε ελαιόδεντρο που υπέστη ζημιά από τη φωτιά.
Παρά την αύξηση της παραγωγής ελαιολάδου σε ολόκληρη την Ελλάδα σε σύγκριση με πέρυσι, οι αγρότες και οι ελαιοτριβείς σε ορισμένες περιοχές της χώρας παρήγαγαν λιγότερο από ό,τι αρχικά αναμενόταν.
Στο νησί της Λέσβου, μια παραδοσιακή ελληνική περιοχή παραγωγής ελαιολάδου, οι προσδοκίες για μια σοδειά κοντά στην μέγιστη παραγωγική ικανότητα του νησιού διαψεύστηκαν την εποχή της ελαιοτριβής.
«Τα δέντρα ήταν φορτωμένα με ελιές, αλλά η έλλειψη βροχών είχε ως αποτέλεσμα οι ελιές να αποδώσουν λιγότερο λάδι από το αναμενόμενο», δήλωσε ο τοπικός παραγωγός και ιδιοκτήτης ελαιοτριβείου Μιχάλης Τζόρτζης.
«Η συνολική παραγωγή ελαιολάδου στο νησί πιθανότατα θα παραμείνει κάτω από τις 10.000 τόνους, σε σύγκριση με τους περίπου 18.000 τόνους σε χρόνια αφθονίας», πρόσθεσε. «Παρ' όλα αυτά, εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλη βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη καταστροφική σεζόν».
Ο Τζόρτζης ανέφερε τέλος ότι αναμένεται χαμηλή παραγωγή ελαιολάδου στη Λέσβο κατά την καλλιεργητική περίοδο 2025/26. Αυτό το απέδωσε στην καθυστερημένη άνθιση των δέντρων αυτή την άνοιξη και στον διετή κύκλο παραγωγής των αυτόχθονων ποικιλιών ελιάς του νησιού, της Αδραμυτίνης και της Κολόβης.
Η Κρήτη είναι μια άλλη παραδοσιακή περιοχή παραγωγής όπου η παραγωγή ελαιολάδου έχει ανακάμψει αυτή τη σεζόν. Στο δυτικό τμήμα του νησιού, η περιοχή των Χανίων ανταποκρίθηκε στη φήμη της ως τόπος παραγωγής ελαιολάδου υψηλής ποιότητας.
«Αναμένουμε ότι η περιοχή θα αποδώσει περίπου 23.000 τόνους, σε σύγκριση με μόλις 16.000 τόνους πέρυσι», δήλωσε ο Ιωάννης Μαμιδάκης από την τοπική διεύθυνση γεωργίας στην Olive Oil Times. «Η ποιότητα των ελαιολάδων είναι επίσης εξαιρετική, με το 92% των φρέσκων ελαιολάδων της σεζόν να κατατάσσονται ως εξαιρετικά παρθένα», πρόσθεσε.
Φέτος, οι τιμές του ελαιολάδου παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα: οι παραγωγοί σε ολόκληρη τη χώρα είναι απογοητευμένοι από τις τρέχουσες τιμές στην πηγή, οι οποίες έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από το μισό σε σχέση με τα 10 ευρώ ανά κιλό εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου του περασμένου έτους.
«Η νέα πραγματικότητα είναι περίπου 4,30 ευρώ για ένα κιλό εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου χαμηλής οξύτητας», δήλωσε ο Γιώργος Κοκκίνος, πρόεδρος του Συνεταιρισμού Νηλέας από τη Χώρα στη νότια Πελοπόννησο.
«Η αρχική πρόβλεψη του ΔΟΕ για παγκόσμια παραγωγή 3,4 εκατομμυρίων τόνων έχει επιβεβαιωθεί», πρόσθεσε ο Κοκκίνος. «Ταυτόχρονα, η αγορά δεν ενδιαφέρεται να αγοράσει [ελαιόλαδο]. Κάποιοι αναμένουν άνοδο των τιμών, αλλά δεν συμμερίζομαι αυτές τις προσδοκίες. Θα επαναλάβω ότι οι τιμές θα πέσουν περαιτέρω αν έχουμε άλλη μια χρονιά με τόσο [υψηλή] παραγωγή».
Ορισμένες αγροτικές ενώσεις στη χώρα καταφεύγουν σε μέτρα όπως ο καθορισμός ελάχιστης τιμής στις δημοπρασίες, προκειμένου να αποφευχθεί η πώληση κάτω από ένα καθορισμένο κατώτατο όριο τιμών.
Στη Μεσσηνία, η δημοπρασία του αγροτικού συνεταιρισμού της Καλαμάτας για 25 τόνους φρεσκοπαραγόμενου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου έληξε χωρίς συμφωνία. Ο σύλλογος ισχυρίστηκε ότι οι πιθανοί αγοραστές «δεν ανταποκρίθηκαν» στην ζητούμενη τιμή των 5,10 ευρώ ανά κιλό.
Ωστόσο, στη γειτονική Λακωνία, ο αγροτικός σύλλογος Μολαών-Πακίων πούλησε 80 τόνους εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου σε χαμηλότερη τιμή.
«Συμφωνήσαμε να πουλήσουμε 80 τόνους στα 4,75 ευρώ ανά κιλό», δήλωσε ο διευθυντής του συνεταιρισμού, Παναγιώτης Δανάκας. «Οι παραγωγοί πρέπει να πουλήσουν για να καλύψουν τα έξοδά τους. Όμως, το ελληνικό κράτος θα πρέπει να λάβει μέτρα σε επίπεδο Ε.Ε. για τις εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες».
«Οι παραγωγοί που μπορούν να περιμένουν δεν πουλάνε», είπε ο Μαμιδάκης από τα Χανιά. «Αυτή η πρακτική, ωστόσο, ενέχει τον κίνδυνο οι αγοραστές να στραφούν σε άλλες αγορές για να προμηθευτούν ελαιόλαδο».