Το φυσικό συντηρητικό ελαιολάδου είναι εξίσου αποτελεσματικό με τα συνθετικά
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ελαιορητίνη διαθέτει ανταγωνιστικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, χωρίς τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τα συνθετικά αντιοξειδωτικά
Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι η προσθήκη εκχυλισμάτων φλούδας ντομάτας στο ραφιναρισμένο ελαιόλαδο αυξάνει τη διάρκεια ζωής του προϊόντος.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σφαξ και την Ayachi Group Industry στην Τυνησία συνέκριναν τα σταθεροποιητικά αποτελέσματα της προσθήκης ελαιορητίνης και συνθετικών αντιοξειδωτικών στα έλαια.
Τα εκχυλίσματα από βιομηχανικά υποπροϊόντα ντομάτας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποτελεσματικός σταθεροποιητής κατά των αντιδράσεων οξείδωσης κατά τη διάρκεια της μακράς αποθήκευσης.
Όταν το ελαιόλαδο ραφιναρίζεται, μερικά από τα φυσικά αντιοξειδωτικά του εξαλείφονται εν μέρει και, ως εκ τούτου, πρέπει να συμπληρωθούν προκειμένου να αποφευχθεί η αλλοίωση του ελαίου. Το ελαιόλαδο πρέπει να ραφιναρίζεται όταν η ποιότητά του είναι πολύ χαμηλή για να καταναλωθεί με ασφάλεια. Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου, περισσότερο από το 50% του ελαιολάδου που παράγεται στην περιοχή της Μεσογείου είναι ραφιναρισμένο.
Η ομάδα των ερευνητών διαπίστωσε ότι η ελαιορητίνη είχε ανταγωνιστικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες χωρίς τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με τα συνθετικά αντιοξειδωτικά.
Η ελαιορητίνη είναι ένα εκχύλισμα πλούσιο σε λυκοπένιο που προέρχεται από φλούδες ντομάτας. Μέχρι ένα ορισμένο σημείο, η ένωση προστατεύει το ελαιόλαδο από την οξείδωση, μια διαδικασία που αλλοιώνει το λάδι. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η βέλτιστη αναλογία είναι 250 μg/g (μικρογραμμάρια ελαιορητίνης ανά γραμμάριο ελαίου).
«Η προστατευτική δράση της ελαιορητίνης φλούδας ντομάτας (TPO) έναντι της πρωτογενούς οξείδωσης αυτών των ραφιναρισμένων ελαίων συσχετίστηκε σημαντικά με την περιεκτικότητά τους σε λυκοπένιο», έγραψε στην έκθεση ο Noureddine Allouche, ένας από τους ερευνητές που συμμετείχαν στη μελέτη. «Ως εκ τούτου, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η TPO πλούσια σε λυκοπένιο διαθέτει ικανότητα εξουδετέρωσης ελεύθερων ριζών ανταγωνιστική με εκείνη των συνθετικών αντιοξειδωτικών.»
Στη μελέτη συγκρίθηκαν τα συνθετικά αντιοξειδωτικά βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη (BHA) και βουτυλιωμένη υδροξυτολουόλη (BHT) με την TPO. Και τα δύο αυτά συνθετικά αντιοξειδωτικά έχουν χαρακτηριστεί ως καρκινογόνα για τον άνθρωπο. Η BHA έχει απαγορευτεί σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), στην Ιαπωνία και στην Καλιφόρνια, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών και αρκετών ευρωπαϊκών χωρών επιτρέπουν μικρές ποσότητες BHT στα τρόφιμα.
Το TPO είναι ένα φυσικό αντιοξειδωτικό που παγιδεύει τις ελεύθερες ρίζες και βοηθά στην πρόληψη της οξείδωσης των λιπιδίων στο ελαιόλαδο, κατά τη μεταφορά και την αποθήκευσή του.
Ωστόσο, σε συγκεντρώσεις άνω των 1000 μg/g, η αποτελεσματικότητα του εκχυλίσματος αρχίζει να μειώνεται μετά την 11η εβδομάδα.
Το TPO και άλλα φυσικά αντιοξειδωτικά έχουν επιδείξει προοξειδωτικές ιδιότητες σε υψηλές συγκεντρώσεις και υπό υψηλή τάση οξυγόνου σε τρόφιμα και γαλακτώματα.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι η αποτελεσματικότητα του TPO σε όλες τις συγκεντρώσεις μειώνεται, αλλά δεν εξαφανίζεται εντελώς μετά την 19η εβδομάδα.
«Τα συστατικά του TPO και κυρίως τα καροτενοειδή, π.χ. το λυκοπένιο, αναμενόταν να δράσουν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά που αποτρέπουν τις οξειδωτικές αντιδράσεις που συμβαίνουν μέσα στα [ραφιναρισμένα ελαιόλαδα]», έγραψε ο Allouche. «Ωστόσο, για μεγάλες περιόδους αποθήκευσης, τα καροτενοειδή ενδέχεται να έχουν δράσει ως προοξειδωτικοί παράγοντες».
Παρά ταύτα, η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρήση του TPO ως συντηρητικού εξακολουθεί να είναι προτιμότερη από τις συνθετικές αντιοξειδωτικές εναλλακτικές λύσεις.
«Τα εκχυλίσματα TPO από βιομηχανικά υποπροϊόντα ντομάτας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποτελεσματικός διατροφικός σταθεροποιητής του [εξευγενισμένου ελαιολάδου] αντί των συνθετικών συντηρητικών, κατά των οξειδωτικών αντιδράσεων κατά τη διάρκεια της μακράς αποθήκευσης», έγραψε ο Allouche.
Η μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ, έρχεται σε μια εποχή αυξανόμενης δημοτικότητας των ελαιορητινών στην ήπειρο. Σύμφωνα με το Ολλανδικό Κέντρο Προώθησης των Εισαγωγών (CBI), η ζήτηση για ελαιορητίνη έχει αυξηθεί σε πολλές χώρες της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών.
Ένας από τους λόγους για την αύξηση που αναφέρει το CBI είναι η αντικατάσταση των συνθετικών συστατικών από φυσικά, η οποία λαμβάνει χώρα σε όλη την Ευρώπη.
Οι καταναλωτές, που ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για την υγεία τους, αναζητούν επίσης τρόφιμα με φυσικά συντηρητικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες είναι ήδη ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας ελαιολάδου.
«Όλο και περισσότεροι Αμερικανοί καταναλωτές στρέφονται προς τα προϊόντα «χωρίς» και αναζητούν πιο φυσικά ή λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα», δήλωσε η Judie Bizzozero, διευθύντρια σύνταξης στο περιοδικό Natural Products Insider.
«Είναι ενδιαφέρον ότι το 71% των καταναλωτών που προτιμούν τα προϊόντα «χωρίς» αναζητούν την ένδειξη «χωρίς συντηρητικά» στις ετικέτες των τροφίμων και των ποτών, γεγονός που ανοίγει το δρόμο για καινοτομίες στον τομέα των φυσικών αντιοξειδωτικών ως συντηρητικών τροφίμων».