Μελέτη προβλέπει την εξάπλωση του παθογόνου Xylella στις ελιές
Μια ομάδα οικολόγων του Κέντρου Οικολογίας και Υδρολογίας (CEH) στο Ηνωμένο Βασίλειο δημοσίευσε μια μελέτη στην οποία ανέπτυξε ένα επιστημονικό μοντέλο που ενδέχεται να μπορεί να προβλέψει τον τρόπο εξάπλωσης του Xylella fastidiosa.
Το Xylella fastidiosa είναι ένα παθογόνο που εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη και αποτελεί σοβαρή απειλή για τα πολυάριθμα ελαιόδεντρα της.
Το παθογόνο, το οποίο κάποτε απαντιόταν αποκλειστικά στην Αμερική, εντοπίστηκε στην Ιταλία το 2013. Έκτοτε, έχει καταστρέψει τη νότια Ιταλία, αφανίζοντας σχεδόν 60.000 στρέμματα ελαιώνων. Οι αγρότες σε όλη τη νότια Ιταλία και τη λεκάνη της Μεσογείου ανησυχούν ότι η Xylella fastidiosa θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές ζημίες σε αυτές τις περιοχές, καθώς οι ελιές και τα παράγωγά τους συγκαταλέγονται στα πιο δημοφιλή γεωργικά προϊόντα τους.
Μια ομάδα οικολόγων στο Κέντρο Οικολογίας και Υδρολογίας (CEH) στο Ηνωμένο Βασίλειο δημοσίευσε μια μελέτη στην οποία κατασκεύασε ένα επιστημονικό μοντέλο που μπορεί να προβλέψει πώς και πού θα εξαπλωθεί η Xylella fastidiosa. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα και να επιτρέψει στους αγρότες να δημιουργήσουν προληπτικές ζώνες ασφαλείας.
Ο κύριος συγγραφέας και θεωρητικός οικολόγος στο CEH, Steven White, δήλωσε ότι ήταν δύσκολο να προβλεφθεί πώς και πού θα εξαπλωθεί η Xylella fastidiosa «κυρίως λόγω των βιολογικών και περιβαλλοντικών διαφορών μεταξύ του τόπου όπου εισβάλλει το στέλεχος και του τόπου από τον οποίο προέρχεται». Ένας άλλος λόγος ανησυχίας είναι ότι μερικές φορές υπάρχει μεγάλο χρονικό διάστημα μεταξύ της στιγμής που μια ελιά μολύνεται και της στιγμής που αρχίζει να εμφανίζει συμπτώματα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει τους αγρότες να παραβλέψουν ακούσια τα μολυσμένα φυτά, προκαλώντας έτσι την εξάπλωση της νόσου.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε μοντέλα ζωνών ελέγχου που χρησιμοποιούνται στην Απουλία της Ιταλίας. Η ομάδα διαπίστωσε ότι, αν και η διεύρυνση των ζωνών ασφαλείας μείωσε τον κίνδυνο μόλυνσης πέρα από τη ζώνη ελέγχου, ενδέχεται να μην είναι απολύτως αποτελεσματική στην αναχαίτιση της εξάπλωσης του Xylella. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ορισμένα μολυσματικά έντομα ήταν σε θέση να μετακινούνται μεταξύ των διαφορετικών τοποθεσιών. Και ενώ ορισμένα μέτρα πρόληψης της νόσου, όπως η απομάκρυνση των ζιζανίων και η χρήση εντομοκτόνων, είναι αρκετά απλά, η αποτροπή της μεταφοράς της νόσου από αγροτικά οχήματα θα αποτελέσει μεγαλύτερη πρόκληση.
Η μελέτη υποδήλωσε επίσης ότι ενδέχεται να υπάρχουν διάφορα φυτά εκτός από τις ελιές που μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς, πολλά από τα οποία είναι αρκετά κοινά στη Νότια Ιταλία και τη Μεσόγειο. Σε αυτά περιλαμβάνονται η γαλακτοφόρος μυρτιά, το παράκτιο δενδρολίβανο, η αμυγδαλιά και η πικροδάφνη.
Στην πραγματικότητα, το μοντέλο του CEH υποδείκνυε ότι ο κίνδυνος μόλυνσης μπορεί να εκτοξευθεί έως και οκταπλάσια, εάν δεν ληφθούν υπόψη και δεν απομακρυνθούν από τις αγροτικές εκτάσεις εναλλακτικά φυτά-ξενιστές. Εξαιτίας αυτού, η ομάδα τόνισε ότι είναι απαραίτητο να μελετηθούν και να προσδιοριστούν και άλλα φυτά-ξενιστές στις εν λόγω περιοχές· αυτό θα μπορούσε να γίνει μέσω περισσότερων πειραμάτων και εργασιών πεδίου.
Το μοντέλο που κατασκεύασε η ομάδα του CEH επιδιώκει να ανακεφαλαιώσει τον τρόπο με τον οποίο εξαπλώνεται η ασθένεια. Στη συνέχεια, η ομάδα χρησιμοποίησε το νέο της μοντέλο για να δοκιμάσει ένα νέο πρόγραμμα ελέγχου ζωνών ασφαλείας· το έργο της θα μπορούσε να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβουν σοφότερες και αποτελεσματικότερες αποφάσεις σχετικά με τις προσπάθειες ελέγχου της ασθένειας.
Η μελέτη έδειξε ότι το πλάτος των προληπτικών ζωνών ασφαλείας είναι «ζωτικής σημασίας» για την αποτροπή της εξάπλωσης της νόσου προς τα βόρεια· οι ζώνες ασφαλείας που είχαν δημιουργηθεί προηγουμένως αποδείχθηκαν ανεπαρκώς ευρείες «σε σχέση με τις αποστάσεις διασποράς».
Στο μέλλον, η ομάδα έχει λάβει πρόσθετη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα συνεχίσει τη μελέτη της και θα επεκτείνει το μοντέλο της για να αντιμετωπίσει τον περιορισμό, την επιτήρηση, καθώς και την εξάλειψη των πρόσφατων κρουσμάτων Xylella fastidiosa.