Dünya çapındaki zeytinyağı kıtlığı fiyatların yükselmesine neden oluyor

Avrupa’da geçen yıl yaşanan felaket niteliğindeki zeytin hasadının etkileri tüketici düzeyinde hissedilmeye başlarken, dünya zeytinyağı fiyatları hızla yükseldi.

Uluslararası basında son zamanlarda yayınlanan birkaç makale, küresel zeytinyağı üretiminin yüzde 70'ini karşılayan İspanya ve İtalya'da 2014-2015 sezonundaki kötü hasat nedeniyle dünya çapında zeytinyağı kıtlığı yaşandığını ve bunun sonucunda fiyatların yükseldiğini bildirdi.

İspanya, 2014 yazında aşırı sıcak ve kuraklıktan muzdarip olurken, İtalya ise meyve sinekleri istilası ve Puglia'daki zeytinlikleri yok eden ölümcül Xylella fastidiosa bakterisiyle sarsıldı.

Buna karşın Yunanistan ve Tunus, 2013/2014 seviyelerine kıyasla sırasıyla yüzde 127 ve yüzde 300 oranında verim artışı yaşadı. Tunus zeytinyağı ihracatı, bir önceki yıla göre yedi kat artarak rekor seviyeye ulaştı; ihracatin büyük kısmının İtalya ve İspanya'ya gitmesi ise şaşırtıcı değildi. Ancak Yunanistan ve Tunus'taki verim artışı, İtalya ve İspanya'daki kıtlığı telafi etmeye yetmedi.

Bloomberg geçen hafta, Euromonitor verilerine göre zeytinyağı tüketici fiyatlarının yüzde 10 arttığını ve şu anda paketlenmiş gıdalar için küresel enflasyon oranını yüzde 3,7 aştığını bildirdi. Oil World raporları da İspanyol sızma zeytinyağı fiyatının ton başına 4.272 dolar ile Nisan 2006'dan bu yana en yüksek seviyede olduğunu ortaya koydu.

Bu arada, İngiltere'nin FMCG (hızlı tüketim malları) sektörünü ele alan İngiliz ticaret dergisi The Grocer'ın verilerine atıfta bulunan The Guardian, bir litre sızma zeytinyağının ortalama fiyatının Aralık 2014'teki 6,32 sterlin (9,84 dolar) seviyesinden Temmuz 2015'te 6,95 sterline (10,82 dolar) yükseldiğini bildirdi. Aynı makalede, Haziran 2015'te perakendeciler ve distribütörlerin zeytinyağı talebinin, ihracatçıların tedarik edebileceğinden yüzde 12 daha fazla olduğu ortaya çıktı.

Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) verilerine göre, bu yılki toplam dünya üretimi 2,3 milyon ton olarak gerçekleşti; bu, geçen yılki üretime göre üçte bir düşüşe ve 2000 yılından bu yana en düşük seviyeye işaret ediyor.