Dalmaçya'daki Zeytin Ağaçları Trafik Kazası Nedeniyle Çıkan Yangında Yandı

Hırvatistan’da 2022 yılı orman yangını sezonu oldukça şiddetli geçiyor. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi’nin verilerine göre ülkede yaklaşık 40 aktif yangın bulunuyor.

En son çıkan yangınlardan biri, orta Dalmaçya kıyı şeridindeki Šibenik ve Vodice'nin iç kesimlerinde çıktı ve evleri, tarlaları, zeytinlikleri ve bağları yaktı.

Yangının nedenleri gibi, hasarın tam boyutu da henüz belirlenemedi. Olağanüstü yüksek sıcaklıklar ve rüzgar, bu yangınları söndürmeyi daha da zorlaştırdı.

Ayrıca bakınız: Sardunya'daki orman yangınlarında yanan bin yıllık zeytin ağacından gelen yaşam belirtileri

Ancak, en son yangınlardan birinin kaynağı, kırsal bir otoyol kesiminde meydana gelen bir trafik kazasının Dolina Maslina arazisinde 657 zeytin ağacını yakan yangına yol açmasının ardından ayrıntılı bir şekilde belgelendi.

“Korkunçtu, ama Tanrıya şükür kimse ölümcül şekilde yaralanmadı. Hepimiz hayattayız,” dedi aile zeytinliklerinin günlük işlerini yürüten tarım uzmanı Valentin Krtalić.

Yangın, 23 yaşındaki Hırvatistan uyruklu bir kişinin Zadar ile Šibenik arasındaki otoyol kesiminde aracının kontrolünü kaybetmesi sonucu çıktı. Çitlere çarparak devrilen araç alev aldı ve yanmaya başladı.

Çıkan yangın, kuru otlar ve alçak bitki örtüsüne sıçradıktan sonra zeytin bahçesini sardı.

Neyse ki sürücü araçtan kaçmayı başardı ve Zadar’daki hastaneye kaldırıldı.

Olay meydana geldiğinde ailesiyle birlikte bahçesinde bulunan Krtalić, “Bu bir mucize. Hayatta kalması gerçek bir mucize” dedi.

"Geçen yıl dikilen genç zeytin ağaçlarını buduyorduk," diye ekledi. "Eve gitmek için hazırlanırken kızlarımız yangını gördü."

Zeytinlik otoyoldan 50 metre uzaklıkta bulunduğu için yangın hızla zeytin ağaçlarının ilk sıralarına ulaştı. Krtalić, yangını söndürmeden önce, diğer sürücülerin yardım ettiği yaralı gence yardım etmeye gitti.

Krtalić, “En önemlisi genç adamın hayatta olması” dedi. Arabanın takla atmasından sonra genç adamın arabadan çıkabilmesinin bir “mucize” olduğunu da sözlerine ekledi.

İlk yardım yapıldıktan sonra, bir ambulans onu hastaneye götürdü. İtfaiyeciler de olay yerine gelerek alevleri söndürdüler. İtfaiyecilerin yardımıyla Krtalić, yangının ağaçlarına daha fazla zarar vermesini engelledi.

Krtalić ailesi, OPG Plastić ve Bovan'ın sahipleri Denis Plastić ve Neven Klinac ile birlikte 14.000 ağaç yetiştiriyor.

Toplamda, 100 hektarlık alanda 33.000 ağaç yetiştiriyorlar ve bu, Hırvatistan'daki en büyük organik zeytinlik. Bu zeytinliklerden aileler, birçok ödüllü sızma zeytinyağı üretti.

Plastić, zeytinyağlarının kalitesini daha uzun süre korumak amacıyla deniz suyunda olgunlaştırma yöntemini uygulayarak son zamanlarda daha da ün kazandı.

Üç aile, yangın daha ciddi hasara yol açmadan söndürüldüğü için oldukça şanslı olduklarını kabul etti. Ancak, bu durumun giderek daha da kötüye gittiğinden endişe duyuyorlar.

Dolina Maslina'nın sahibi Mirko Krtalić, "Geçen yıl 120 ağaç yandı. Şimdi bu sayı 657'ye çıktı" dedi. "Geriye 13.000'den fazla ağaç kaldı. En önemlisi, arabadaki genç adamın hayatta kalması. Zeytin ağaçlarını yeniden dikeceğiz."

Krtalić, yanan zeytinlikler için ödenen tazminatın asgari düzeyde olduğunu biliyor. Sadece bir yıllık hasat maliyeti ödeniyor; ağaçları yetiştirmek ve bakımını yapmak için harcanan yıllarca süren emek ya da yangında yanan beklenen verim karşılanmıyor.

Örneğin, Šibenik'in iç kesimlerinde 4.000 yıllık zeytin ağaçları yanan zeytin yetiştiricilerinden biri, tahmini zararın yüzde 5'inden az olan 240 Hırvat Kuna (32 avro) tazminat aldı.

Başka bir örnekte, birkaç yıl önce Turnje'deki Tima Santini'nin arazisinde 60 zeytin ağacı yandı. Santini, sadece zeytin ağaçlarının kesilmesi ve yeniden dikilmesi masrafları için tazminat talep etti, ancak herhangi bir ödeme almadığını söyledi.

Mirko ve Valentin Krtlaić, “Başımızı dik tutmak önemli” diyerek sözlerini tamamladı. “Zeytinler yine olacak. Sadece insan hayatı yeri doldurulamaz.”

---