Η Τράπεζα της Ισπανίας αποδίδει τον συνεχιζόμενο πληθωρισμό στην εκτίναξη των τιμών του ελαιολάδου
Οι δηλώσεις της τράπεζας έρχονται την ώρα που η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για τη διατήρηση της μείωσης του ΦΠΑ στα περισσότερα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένου του ελαιολάδου.
Αξιωματούχοι της Τράπεζας της Ισπανίας δήλωσαν ότι οι υψηλές τιμές του ελαιολάδου αποτελούν έναν από τους λόγους για τους οποίους ο πληθωρισμός, και ειδικότερα ο πληθωρισμός στα τρόφιμα, παραμένει υψηλότερος στην Ισπανία σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η τράπεζα, ο δείκτης τιμών καταναλωτή της Ισπανίας – ένας σταθμισμένος μέσος όρος των τιμών των καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών που αγοράζουν τα νοικοκυριά – αυξήθηκε στο 3,8% σε ετήσια βάση τον Μάιο.
Καταναλώνουμε περισσότερα από τα τρόφιμα που αυξάνονται περισσότερο (στην τιμή) και μπορούμε να ξεχωρίσουμε ένα: το ελαιόλαδο.
Μαζί με την Πορτογαλία, η Ισπανία έχει το πέμπτο υψηλότερο ποσοστό πληθωρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το τρίτο υψηλότερο μεταξύ των χωρών που χρησιμοποιούν το ευρώ. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην 27μελή Ένωση σημείωσε άνοδο στο 2,6% τον Μάιο.
Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα είναι ιδιαίτερα υψηλός, σημειώνοντας ελαφρά άνοδο στο 4,6% σε σύγκριση με πέρυσι, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι 1,6%. Οι οικονομολόγοι της Τράπεζας της Ισπανίας υποστηρίζουν ότι η αύξηση των τιμών του ελαιολάδου στο λιανικό εμπόριο είναι η κύρια αιτία.
Δείτε επίσης: Οι ρεκόρ τιμές του ελαιολάδου οδηγούν τον πληθωρισμό των τροφίμων στην Ελλάδα«Καταναλώνουμε περισσότερα από τα τρόφιμα που αυξάνονται περισσότερο [στην τιμή], και μπορούμε να ξεχωρίσουμε ένα: το ελαιόλαδο», δήλωσε ο Ángel Gavilán, διευθυντής οικονομικών και στατιστικής της Τράπεζας της Ισπανίας, κατά τη διάρκεια μιας παρουσίασης σχετικά με τις μακροοικονομικές προβλέψεις του οργανισμού.
«Όχι μόνο καταναλώνουμε περισσότερο από ό,τι στην Ευρώπη, αλλά είναι ένα από τα προϊόντα που έχει αυξηθεί περισσότερο και εξηγεί το μισό της διαφοράς», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Καταναλωτών και Χρηστών της Ισπανίας (OCU), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό παρακολούθησης των τιμών καταναλωτή, οι τιμές του ελαιολάδου αυξήθηκαν μεταξύ 7% και 23% στα πιο δημοφιλή σούπερ μάρκετ της χώρας μεταξύ Δεκεμβρίου 2023 και Απριλίου 2024.
Στοιχεία της NielsenIQ, μιας εταιρείας έρευνας αγοράς, δείχνουν ότι οι τιμές του ελαιολάδου στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκαν κατά περίπου 62% από τον Μάιο του 2023 έως τον Μάιο του 2024.
«Για το πρώτο τρίμηνο του 2024, οι ειδικοί μιλούσαν για συνέχιση των αυξήσεων, και η πρόβλεψη επιβεβαιώθηκε», έγραψε η OCU. «Για το δεύτερο εξάμηνο του 2024, προαναγγέλλουν τη διατήρηση των τιμών μέχρι τον Ιούνιο και στη συνέχεια, αν βρέξει (πράγμα που συνέβη), πτώση των τιμών».
Σύμφωνα με στοιχεία της Infaoliva, οι τιμές του ελαιολάδου στην πηγή ανέρχονται σε 7,485 ευρώ ανά κιλό, σημειώνοντας αύξηση 23% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2023.
Για να βοηθήσει στην ανακούφιση του βάρους του άνω του μέσου όρου πληθωρισμού των τροφίμων στην Ισπανία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για την παράταση της κατάργησης του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), ο οποίος είναι παρόμοιος με τον φόρο επί των πωλήσεων.
Η τρέχουσα απαλλαγή, που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2023, κατάργησε τον ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής, συμπεριλαμβανομένων του ψωμιού, του αλεύρου, του γάλακτος, του τυριού, των αυγών, των φρούτων, των λαχανικών, των οσπρίων, των κονδύλων και των δημητριακών. Το ελαιόλαδο και τα ζυμαρικά προστέθηκαν στον κατάλογο στις αρχές του 2024.
Πριν συμπεριληφθεί στον κατάλογο των βασικών ειδών διατροφής, ο ΦΠΑ στο ελαιόλαδο μειώθηκε από 10% σε 5% το 2023, κάτι που οι υπερασπιστές των καταναλωτών είχαν προβλέψει σωστά ότι θα ήταν ανεπαρκές για να αναχαιτίσει την αύξηση των τιμών.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ισπανίας πρέπει να εγκρίνει την παράταση των μέτρων, ώστε να παραμείνουν σε ισχύ. Η Ανεξάρτητη Αρχή για τη Δημοσιονομική Ευθύνη διαπίστωσε ότι, στους 18 μήνες που έχουν περάσει από τη θέσπισή τους, η κατάργηση και οι μειώσεις του ΦΠΑ έχουν κοστίσει στην κυβέρνηση πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ.