Ερευνητές προτείνουν ένα νέο εργαλείο για την καταπολέμηση της απάτης
Μια νέα μέθοδος φαίνεται να είναι ευαίσθητη στην ανίχνευση της νοθείας με λάδια κατώτερης ποιότητας.
Ο εντοπισμός της νοθείας του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου μέσω αραίωσης με ραφιναρισμένα έλαια αποτελεί πρόκληση, καθώς οι αναλύσεις συχνά αποκαλύπτουν την παρουσία ενώσεων που υπάρχουν φυσιολογικά και στα δύο έλαια.
Μια πρόσφατη μελέτη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου και Ερευνητικού Κέντρου Wageningen της Ολλανδίας επικεντρώθηκε στον προσδιορισμό της παρουσίας ενώσεων που σχηματίζονται κατά τη διαδικασία ραφιναρίσματος και παραμένουν στα πλήρως επεξεργασμένα ελαιόλαδα και άλλα φυτικά έλαια. «Οι εστέρες μονοχλωροπροπανοδιόλης (MCPD) και οι γλυκιδυλικοί εστέρες (GE) μπορεί να είναι τέτοιου είδους ενώσεις, αλλά μέχρι στιγμής λίγες μελέτες έχουν εξετάσει αυτές τις ενώσεις στα ελαιόλαδα», έγραψαν οι συγγραφείς.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η θερμοκρασία, ο χρόνος θέρμανσης, η τιμή του pH, η περιεκτικότητα σε υγρασία, η πίεση και ο τύπος του ελαίου ευνοούν τον σχηματισμό αυτών των ενώσεων. Ο σχηματισμός εστέρων 3-MCPD και GE συνδέεται με την υψηλή θερμοκρασία, μια μέθοδο που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ραφιναρισμένων ελαίων. Ο υψηλότερος σχηματισμός γλυκιδόλης στο ραφιναρισμένο ελαιόλαδο μπορεί επίσης να αποδοθεί στο νερό που χρησιμοποιείται στη διαδικασία αποκόλλησης. Αυτές οι ενώσεις, που σχηματίζονται κατά την επεξεργασία, είναι δύσκολο να αφαιρεθούν.
Στη μελέτη αυτή, τα δείγματα ελαίων εξετάστηκαν με αέρια χρωματογραφία σε συνδυασμό με φασματομετρία μάζας (GC-MS-/MS) για την παρουσία εστέρων 2-MCPD, εστέρων 3-MCPD και GE. Τα 94 δείγματα περιλάμβαναν 30 εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα, 16 ελαιόλαδα από ελαιοπυρήνα, 18 ραφιναρισμένα ελαιόλαδα, 8 ψυχρής έκθλιψης φυτικά έλαια, 12 ραφιναρισμένα φυτικά έλαια και 10 μείγματα.
Οι συγκεντρώσεις των τριών ενώσεων στα ψυχρής έκθλιψης έλαια (EVOO και ψυχρής έκθλιψης φυτικά έλαια) ήταν σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι στο ελαιόλαδο από ελαιοπυρήνα ή στο ραφιναρισμένο ελαιόλαδο. Το ραφιναρισμένο φυτικό έλαιο παρουσίασε τιμές μεταξύ αυτών των ομάδων.
Οι ερευνητές του Wagneningen εξέτασαν επίσης τα επίπεδα αυτών των ενώσεων από την άποψη της υγείας. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι η τοξικότητά τους είναι πιθανώς καρκινογόνος. Η συνολική ημερήσια πρόσληψη για έναν ενήλικα (60 κιλά) εστέρων 3-MCPD θα επιτυγχανόταν θεωρητικά με την κατανάλωση 1845,6 g (περίπου 1,8 λίτρα) EVOO την ημέρα, 39,6 g (3 κουταλιές της σούπας) ραφιναρισμένου ελαιολάδου την ημέρα ή 16,9 g (1 κουταλιά της σούπας) ελαίου ελαιοπυρήνα την ημέρα. Στην πράξη, είναι δυνατό να επιτευχθούν αυτά τα επίπεδα. «Είναι προφανές ότι τα ραφιναρισμένα έλαια στην παρούσα μελέτη ενδέχεται να συμβάλλουν στην ημερήσια πρόσληψη εστέρων 3-MCPD για τους χρήστες αυτών των ελαίων και, κατά πάσα πιθανότητα, στην πρόσληψη εστέρων 2-MCPD και GE επίσης», ανέφεραν οι συγγραφείς.
«Τα ελαιόλαδα ψυχρής έκθλιψης παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα εστέρων MCPD και GE σε σύγκριση με τα αντίστοιχα ραφιναρισμένα», κατέληξαν οι συγγραφείς. Οι υπολογισμοί αποκάλυψαν ότι οι εστέρες 3-MCPD, οι εστέρες 2-MCD και τα GE θα επέτρεπαν την ανίχνευση της νοθείας του EVOO με 2%, 5% και 13 έως 14% ραφιναρισμένο ελαιόλαδο ή ελαιόλαδο από ελαιοπυρήνα με 95% εμπιστοσύνη. «Αυτή η προσέγγιση φαίνεται πολύ ελπιδοφόρα και ευαίσθητη στην ανίχνευση της απάτης με το EVOO με έλαια χαμηλότερης ποιότητας επεξεργασίας», ανέφεραν.