Μια «πρότυπη διατροφή» για την πρόληψη της νόσου του Αλτσχάιμερ

Η τήρηση της μεσογειακής διατροφής επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση, μια κατάσταση που τελικά οδηγεί στη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Σε πρόσφατο άρθρο ανασκόπησης, Ιταλοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Aldo Moro του Μπάρι υποδεικνύουν ότι η μεσογειακή διατροφή ενδέχεται να αποτελεί το πρότυπο διατροφής που πρέπει να ακολουθείται για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ αυξάνεται με την ηλικία και, καθώς το προσδόκιμο ζωής συνεχίζει να αυξάνεται, είναι σαφές ότι υπάρχει ανάγκη να επιβραδυνθεί η εμφάνιση της νόσου. Το 2013, στις Ηνωμένες Πολιτείες, 5 εκατομμύρια από τα συνολικά 5,2 εκατομμύρια Αμερικανούς που έπασχαν από τη νόσο του Αλτσχάιμερ ήταν άνω των 65 ετών. Σύμφωνα με την Ένωση Αλτσχάιμερ, ο αριθμός αυτός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σε 13,8 εκατομμύρια έως το 2050.

Ελλείψει θεραπείας για τη νόσο του Αλτσχάιμερ, η αλλαγή της διατροφής και του τρόπου ζωής μπορεί να αποτελεί μια αποτελεσματική προσέγγιση για την καθυστέρηση της εμφάνισής της. Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές πρέπει να γίνουν σε νεαρή ηλικία, δεδομένου ότι η ασυμπτωματική φάση της νόσου του Αλτσχάιμερ μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από είκοσι χρόνια πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα αυτής της εξουθενωτικής νόσου.

Για να καταστεί δυνατή η έγκαιρη διάγνωση της νόσου του Αλτσχάιμερ, το 2011 το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης και η Ένωση Αλτσχάιμερ αναθεώρησαν τα κριτήρια διάγνωσης που χρησιμοποιούνταν από το 1984. Αν και δεν έχουν τυποποιηθεί για κλινική διάγνωση, τα τρία προτεινόμενα στάδια περιλαμβάνουν: προκλινική νόσο του Αλτσχάιμερ, ήπια γνωστική δυσλειτουργία λόγω της νόσου του Αλτσχάιμερ και άνοια λόγω της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Αν και είναι γνωστό ότι μεμονωμένα θρεπτικά συστατικά και τρόφιμα που συνθέτουν τη μεσογειακή διατροφή προστατεύουν από τη γνωστική έκπτωση, η αυστηρότερη τήρηση της μεσογειακής διατροφής στο σύνολό της φαίνεται να επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση που τελικά οδηγεί στη νόσο του Αλτσχάιμερ. Δημοσιευμένο στο τεύχος του Απριλίου 2014 του Current Nutrition Reports, το άρθρο ανασκόπησης αναφέρει ότι η αυστηρότερη τήρηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί επίσης να μειώσει τον κίνδυνο αδυναμίας, μιας σωματικής κατάστασης που σχετίζεται με την ηλικία και τον αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.

Επιπλέον, το άρθρο διαπίστωσε ότι η τήρηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί να είναι ευεργετική σε όλα τα στάδια της νόσου του Αλτσχάιμερ, καθώς επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση, καθυστερεί την εξέλιξη από την ήπια γνωστική διαταραχή σε άνοια λόγω της νόσου του Αλτσχάιμερ και μειώνει επίσης τον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Από τις δύο τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που διεξήχθησαν σχετικά με τη μεσογειακή διατροφή, η μελέτη PREDIMED-NAVARRA με διάρκεια παρακολούθησης 6,5 ετών ανέφερε ότι η συμπλήρωση της μεσογειακής διατροφής με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ή μείγμα ξηρών καρπών ενίσχυσε τη γνωστική λειτουργία, ενώ η συντομότερη μελέτη με διάρκεια παρακολούθησης δέκα ημερών ανέφερε ασυνεπή αποτελέσματα. Ένα άλλο όφελος της τήρησης της μεσογειακής διατροφής, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, είναι η μείωση της ευθραυστότητας και η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας στους ηλικιωμένους

Μεταξύ άλλων διατροφών, η διατροφή DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), που συνιστάται για Αμερικανούς με υπέρταση, έχει επίσης αποδειχθεί αποτελεσματική στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Όπως και η μεσογειακή διατροφή, η διατροφή DASH συνιστά υψηλότερη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, δημητριακών ολικής αλέσεως, γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών, ξηρών καρπών, ψαριών και πουλερικών, ενώ περιορίζει την πρόσληψη κόκκινου κρέατος, αλατιού και γλυκών τροφίμων και ποτών. Αρκετές μελέτες σε πληθυσμούς έχουν επίσης διαπιστώσει ότι η κατανάλωση υγιεινών διατροφών βασισμένων σε διατροφικά πρότυπα παρόμοια με τη μεσογειακή και τη δίαιτα DASH, βελτίωσε τις γνωστικές λειτουργίες και μείωσε τον κίνδυνο της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα με τη μορφή τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, οι περισσότερες μελέτες που εξετάζονται σε αυτό το άρθρο υποδηλώνουν ότι η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής ως πρότυπου διατροφικού τρόπου ζωής στην πρώιμη έως μέση ηλικία μπορεί να είναι ευεργετική για την καθυστέρηση της εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ.