Το πρόγραμμα της ΕΕ στοχεύει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα του ελαιολάδου στη Μεσόγειο
Ένα νέο πρόγραμμα θα αναπτύξει τεχνικές ποιοτικού ελέγχου και παραγωγής με σκοπό να βοηθήσει τους παραγωγούς, ενώ παράλληλα θα ενημερώνει τους καταναλωτές σχετικά με τα οφέλη για την υγεία του ελαιολάδου με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά και θα πιστοποιεί τα εν λόγω οφέλη
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης χρηματοδοτεί ένα πρόγραμμα που καλύπτει πέντε χώρες και στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγών ελαιολάδου της Μεσογείου, μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής «καινοτόμων μεθοδολογιών παραγωγής και ελέγχου ποιότητας που οδηγούν σε ελαιόλαδο με ενισχυμένες ιδιότητες προστασίας της υγείας», όπως αναγνωρίζεται από τον κανονισμό 432/2012 της ΕΕ. Μέρος του προγράμματος ARISTOIL θα αποτελέσει ένα νέο, μη κερδοσκοπικό Παγκόσμιο Κέντρο Ελαιολάδου για την Υγεία, στο οποίο θα συμμετέχουν Ευρωπαίοι και Αμερικανοί επιστήμονες.
Διακεκριμένοι Έλληνες πολιτικοί, καθώς και Έλληνες, Κύπριοι και Αμερικανοί επιστήμονες και παραγωγοί ελαιολάδου, παρευρέθηκαν σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό κτίριο του παλαιού Κοινοβουλίου στην Αθήνα στις 11 Μαΐου. Εκεί, ο Νικόλαος Κριμνιανιώτης και ο Προκόπιος Μαγιάτης παρουσίασαν μια γενική εικόνα του έργου και καθηγητές μοιράστηκαν ευρήματα από πρόσφατες μελέτες, ο Νταν Φλιν του Κέντρου Ελαιολάδου του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις (UC Davis Olive Center) συζήτησε το μάρκετινγκ του ελαιολάδου, η Ελένη Μελιού εξήγησε τον ρόλο του Παγκόσμιου Κέντρου Ελαιολάδου για την Υγεία, και απονεμήθηκαν τα Βραβεία Υγείας & Διατροφής «Ολυμπία» στους παραγωγούς εξαιρετικά υψηλής περιεκτικότητας σε φαινολικά συστατικά εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.
Η εκδήλωση παρουσίασε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Interreg Med ARISTOIL, το οποίο περιλαμβάνει δέκα κύριους εταίρους από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Κύπρο και την Κροατία, καθώς και αρκετούς ακόμη συνεργαζόμενους εταίρους. Η περιγραφή του προγράμματος ARISTOIL στη σελίδα του στο LinkedIn επισημαίνει ότι «το 95% του ελαιολάδου παγκοσμίως παράγεται στη Μεσόγειο», όπου η χαμηλή μέση τιμή του ελαιολάδου σε σύγκριση με το κόστος παραγωγής του, σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό από τα σπορέλαια άλλων περιοχών, δημιουργεί σοβαρές οικονομικές προκλήσεις στον τομέα του ελαιολάδου.
Για να συμβάλει στην άμβλυνση αυτών των δυσκολιών, το πρόγραμμα θα αναπτύξει καινοτόμες τεχνικές ελέγχου ποιότητας και παραγωγής, προκειμένου να βοηθήσει τους παραγωγούς που επιθυμούν να παράγουν ιδιαίτερα υγιεινό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, καθώς και να ενημερώσει τους καταναλωτές σχετικά με τα οφέλη για την υγεία του ελαιολάδου με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες και να πιστοποιήσει αυτά τα οφέλη σύμφωνα με τον κανονισμό 432/2012 της ΕΕ (ο μόνος επίσημος ευρωπαϊκός ισχυρισμός υγείας για το ελαιόλαδο).
Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στη σελίδα του στο LinkedIn, το έργο θα υποστηρίξει την παραγωγή ενός «καινοτόμου προϊόντος ελαιολάδου… το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους παραγωγούς για γρήγορη ανάλυση ελαιολάδου στο χωράφι» προκειμένου να τους βοηθήσει να προσδιορίσουν πότε πρέπει να συλλέξουν τις ελιές για την παραγωγή ελαιολάδου με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά. Οι παραγωγοί θα λάβουν σαφείς πληροφορίες και έναν οδηγό για την παραγωγή ελαιολάδου. Προβλέπονται εκπαιδευτικές συνεδρίες και σεμινάρια για παραγωγούς ελαιολάδου και ελαιοτριβείς, με σκοπό την ενημέρωση των συμμετεχόντων σχετικά με καινοτόμες μεθόδους και εργαλεία παραγωγής. «Ημέρες ενημέρωσης» για τους καταναλωτές στις συμμετέχουσες χώρες θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα οφέλη για την υγεία του ελαιολάδου με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά. Ιστοσελίδες θα απευθύνονται σε καταναλωτές σε άλλα μέρη του κόσμου, όπως θα κάνουν και τα μέλη του έργου σε διεθνείς εκθέσεις.
Με στόχο την ανάπτυξη «ενός «υψηλής ποιότητας» εμπορικού σήματος για το ελαιόλαδο που παράγεται στην περιοχή της Μεσογείου και πληροί ελάχιστα συγκεκριμένα πρότυπα», το έργο ARISTOIL θα αναπτύξει μια τυποποιημένη διαδικασία για την πιστοποίηση του ελαιολάδου με τον ισχυρισμό υγείας της ΕΕ. Το έργο θα ιδρύσει δύο κέντρα πιστοποίησης, ένα στην Ισπανία και το άλλο στο πρόσφατα ανακοινωθέν Παγκόσμιο Κέντρο Ελαιολάδου για την Υγεία στην Ελλάδα. Επιπλέον, «θα αναπτυχθεί ένας μεσογειακός όμιλος βασικών παραγόντων του τομέα του ελαιολάδου… για τη διευκόλυνση της δικτύωσης και της συνεργασίας» σε ολόκληρη την περιοχή. Η επικοινωνία θα υποστηρίζεται μέσω ενός ιστότοπου που βρίσκεται υπό κατασκευή και θα μοιράζεται πληροφορίες σχετικά με «νέες ευκαιρίες αγοράς, εκθέσεις, σεμινάρια, ζήτηση και άλλες ιδέες» (τελικά στα αγγλικά και στα ελληνικά).
Ο Προκόπιος Μαγιάτης, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, εξήγησε στην Olive Oil Times ότι το μη κερδοσκοπικό Παγκόσμιο Κέντρο Ελαιολάδου για την Υγεία δεν θα πιστοποιεί μόνο ελαιόλαδα με ισχυρισμούς υγείας, αλλά θα διοργανώνει και τα Βραβεία Υγείας & Διατροφής της Ολυμπίας για ελαιόλαδα με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επιπλέον, «ο ευρύτερος σκοπός του κέντρου στο μέλλον είναι να διεξάγει ή να υποστηρίζει έρευνα σχετικά με όλες τις πτυχές των ελαιολαδικών προϊόντων και της υγείας».
Ο Μαγιάτης και η επιστήμονας τροφίμων και χημικός του Πανεπιστημίου Αθηνών Ελένη Μελίου «θα έχουν την κύρια ευθύνη για τη λειτουργία του κέντρου, καθώς αυτό θα εδρεύει στην Ελλάδα», όπως ανέφερε ο Μαγιάτης. Στα ιδρυτικά μέλη περιλαμβάνονται επίσης ο Στέφανος Κάλες από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, ο Διομήδης Λογοθέτης από το Κολλέγιο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Northeastern και ο Νταν Φλιν από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις. Περισσότεροι επιστήμονες θα προστεθούν στο μέλλον. Το κέντρο, το οποίο στεγάζεται προσωρινά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θα διατηρήσει τα κεντρικά του γραφεία στην Αθήνα, ενώ θα διαθέτει επιπλέον γραφεία σε άλλες πόλεις.
Ο Έλληνας Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Βασίλειος Κοκκάλης, παρέστη στην τελετή ανακοίνωσης της ίδρυσης του Παγκόσμιου Κέντρου Ελιάς για την Υγεία, σημειώνοντας ότι αν ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας ελαιολάδου στη Μεσόγειο, αυτό θα αυξήσει και το εισόδημα των ελαιοκαλλιεργητών. Όπως έγραψε ο Ευάγγελος Μιτρούσιας για την ΕΡΤ, την ιστοσελίδα του ελληνικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, την τελετή για την ίδρυση του κέντρου προηγήθηκε «η εμβολία ενός ελαιόδεντρου από τον ιερό χώρο της Πνύξης με την ποικιλία Ολυμπία από την Αρχαία Ολυμπία, συμβολίζοντας ένα ταξίδι προς μια νέα εποχή στη γη του ελαιολάδου, στην Ελλάδα και διεθνώς».