Η μεσογειακή διατροφή εντάχθηκε στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO

ΕΚΤΑΚΤΑ ΝΕΑ

Η πέμπτη σύνοδος της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO, υπό την προεδρία του Jacob Ole Miaron (Κένυα) και με περίπου 450 συμμετέχοντες στο Ναϊρόμπι, ολοκλήρωσε τις εργασίες της στις 19 Νοεμβρίου, εγγράφοντας 51 νέα στοιχεία στους Καταλόγους Άυλης Κληρονομιάς της UNESCO.

Συνεδριάζοντας για πρώτη φορά στην υποσαχάρια Αφρική (Κένυα), τα είκοσι τέσσερα κράτη μέλη της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς συζήτησαν και αποφάσισαν να εγγράψουν τέσσερα στοιχεία στον Κατάλογο Άμεσης Διαφύλαξης και 47 στοιχεία στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο.

Η απόφαση της Επιτροπής παρακολουθείται στενά σε όλο τον κόσμο από κοινότητες που έχουν συνειδητοποιήσει τη σημασία της διαφύλαξης της κληρονομιάς τους. Ο Κατάλογος Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ξεκίνησε το 2003 και σήμερα περιλαμβάνει περίπου 166 καταχωρήσεις, μεταξύ των οποίων η κροατική δαντελοποιία, το αργεντίνικο τάνγκο και η θιβετιανή όπερα.

Η πρωτοβουλία για την ένταξη της Μεσογειακής Διατροφής στον κατάλογο ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια, όταν την υπέβαλαν η Ιταλία, η Ισπανία, η Ελλάδα και το Μαρόκο. Δεν πληρούσε τις κατευθυντήριες γραμμές της UNESCO και η πρωτοβουλία απορρίφθηκε. Τον περασμένο Αύγουστο, οι τέσσερις χώρες, με συντονιστή την Ιταλία, αναδιατύπωσαν την αίτησή τους.

Η Μεσογειακή Διατροφή

Εγγράφηκε το 2010 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας

Χώρες: Ισπανία – Ελλάδα – Ιταλία – Μαρόκο

Η μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα σύνολο δεξιοτήτων, γνώσεων, πρακτικών και παραδόσεων που εκτείνονται από το τοπίο μέχρι το τραπέζι, συμπεριλαμβανομένων των καλλιεργειών, της συγκομιδής, της αλιείας, της συντήρησης, της μεταποίησης, της προετοιμασίας και, ιδίως, της κατανάλωσης τροφίμων. Η μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από ένα διατροφικό μοντέλο που έχει παραμείνει σταθερό στο χρόνο και στο χώρο, αποτελούμενο κυρίως από ελαιόλαδο, δημητριακά, φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα και λαχανικά, μέτρια ποσότητα ψαριών, γαλακτοκομικών και κρέατος, καθώς και πολλά καρυκεύματα και μπαχαρικά,
Όλα αυτά συνοδεύονται από κρασί ή αφεψήματα, πάντα με σεβασμό στις παραδόσεις κάθε κοινότητας. Ωστόσο, η μεσογειακή διατροφή (από την ελληνική λέξη «διαίτα», δηλαδή τρόπος ζωής) δεν περιορίζεται μόνο στα τρόφιμα. Προάγει την κοινωνική αλληλεπίδραση, καθώς τα κοινά γεύματα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο των κοινωνικών εθίμων και των εορταστικών εκδηλώσεων. Έχει δώσει αφορμή για τη δημιουργία ενός σημαντικού σώματος γνώσεων, τραγουδιών, παροιμιών, παραμυθιών και θρύλων. Το σύστημα βασίζεται στον σεβασμό προς την περιοχή και τη βιοποικιλότητα και εξασφαλίζει τη διατήρηση και την ανάπτυξη παραδοσιακών δραστηριοτήτων και τεχνών που συνδέονται με την αλιεία και τη γεωργία στις μεσογειακές κοινότητες, όπως η Σόρια στην Ισπανία, η Κορώνη στην Ελλάδα, το Τσιλέντο στην Ιταλία και το Σεφσαουέν στο Μαρόκο. Οι γυναίκες διαδραματίζουν ιδιαίτερα ζωτικό ρόλο στη μετάδοση της εμπειρογνωμοσύνης, καθώς και της γνώσης των τελετουργιών, των παραδοσιακών χειρονομιών και εορτασμών, και στη διαφύλαξη των τεχνικών.

Τι είναι η άυλη κληρονομιά;

Ο όρος «πολιτιστική κληρονομιά» έχει αλλάξει σημαντικά το περιεχόμενό του τις τελευταίες δεκαετίες, εν μέρει χάρη στα μέσα που έχει αναπτύξει η UNESCO. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν περιορίζεται σε μνημεία και συλλογές αντικειμένων. Περιλαμβάνει επίσης παραδόσεις ή ζωντανές εκφράσεις που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας και μεταδίδουμε στους απογόνους μας, όπως προφορικές παραδόσεις, παραστατικές τέχνες, κοινωνικές πρακτικές, τελετουργίες, εορταστικές εκδηλώσεις, γνώσεις και πρακτικές σχετικά με τη φύση και το σύμπαν ή τις γνώσεις και δεξιότητες για την παραγωγή παραδοσιακών χειροτεχνιών.

Αν και ευάλωτη, η άυλη πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της πολιτιστικής πολυμορφίας ενόψει της αυξανόμενης παγκοσμιοποίησης. Η κατανόηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των διαφόρων κοινοτήτων συμβάλλει στον διαπολιτισμικό διάλογο και ενθαρρύνει τον αμοιβαίο σεβασμό για άλλους τρόπους ζωής.

Η σημασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς δεν έγκειται στην ίδια την πολιτιστική εκδήλωση, αλλά μάλλον στον πλούτο γνώσεων και δεξιοτήτων που μεταδίδεται μέσω αυτής από τη μία γενιά στην άλλη. Η κοινωνική και οικονομική αξία αυτής της μετάδοσης γνώσεων είναι σημαντική τόσο για τις μειονοτικές ομάδες όσο και για τις κυρίαρχες κοινωνικές ομάδες εντός ενός κράτους, και είναι εξίσου σημαντική για τις αναπτυσσόμενες χώρες όσο και για τις ανεπτυγμένες.

Πηγή: UNESCO

Διαβάστε περισσότερα:

UNESCO: Τι είναι η άυλη κληρονομιά;

UNESCO: Σύμβαση για τη διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς (PDF)