Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο όπως το «καλύτερο ελαιόλαδο στον κόσμο»

Δεν υπάρχει το καλύτερο ελαιόλαδο στον κόσμο.

Αυτό μπορεί να προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι το λέει κάποιος που διοργανώνει τον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Ελαιολάδου NYIOOC. Θα σας εξηγήσω.

Η παραγωγή ελαιολάδου υψηλής ποιότητας είναι μια επίπονη διαδικασία. Κάθε παραγωγός που καταφέρνει να το κάνει αυτό αξίζει να αναγνωριστεί χωρίς αδικαιολόγητες ιεραρχίες.

Ορισμένοι οδηγοί ελαιολάδου κατατάσσουν τα ελαιόλαδα με βαθμολογία, ακολουθώντας το παράδειγμα των οδηγών κρασιού και των δείκτων τους που δίνουν μεγάλη σημασία στις βαθμολογίες.

Το ελαιόλαδο με την υψηλότερη βαθμολογία — ας πούμε, αυτό που παίρνει 99 — θεωρείται το «καλύτερο ελαιόλαδο στον κόσμο» ή το «EVOO της χρονιάς».

Κατά τη διάρκεια των ετών που διηύθυνα το NYIOOC, αν ένα πράγμα ήταν σαφές για μένα, αυτό ήταν: το 99 ενός κριτή ήταν το 95 ενός άλλου κριτή. Το 92 μιας επιτροπής ήταν το 96 μιας άλλης επιτροπής.

Όλα αυτά είναι εξαιρετικά ελαιόλαδα. Όμως, η διαφορά μεταξύ ενός EVOO που «σε αφήνει άφωνο» και ενός EVOO που είναι «απίστευτα καλό» είναι μια αφηρημένη έννοια που βρίσκεται στα βάθη των προτιμήσεων του κάθε δοκιμαστή ξεχωριστά, και υπάρχει πολύ μικρή συναίνεση μεταξύ των κριτών και των επιτροπών σχετικά με τα ελαιόλαδα που κατατάσσουν στα υψηλότερα επίπεδα, ώστε να διακηρύξουν ότι το 98 είναι πραγματικά «καλύτερο» από αυτό που έλαβε 97 ή 96.

Η παραγωγή ενός ελαιολάδου υψηλής ποιότητας είναι μια επίπονη εργασία. Κάθε παραγωγός που καταφέρνει να το κάνει αυτό αξίζει να αναγνωριστεί χωρίς αδικαιολόγητες ιεραρχίες.

Κάθε χρόνο βλέπω τις βαθμολογίες του μεγαλύτερου διαγωνισμού ελαιολάδου στον κόσμο, και κάθε χρόνο αρνούμαι να τις δημοσιοποιήσω, επειδή γνωρίζω ότι ένα ελαιόλαδο που πέτυχε βαθμολογία 82 αξίζει την ίδια αναγνώριση με ένα που πήρε 88.

Γνωρίζω ότι η ίδια επιτροπή μπορεί να δοκιμάσει ένα ελαιόλαδο το πρωί και να του δώσει βαθμολογία 78 και, στη συνέχεια, να δώσει στο ίδιο ελαιόλαδο βαθμολογία 74 αργότερα την ίδια μέρα.

Το θέμα λοιπόν είναι το εξής: Υπάρχουν καλά ελαιόλαδα και εξαιρετικά ελαιόλαδα. Και ακόμη και η γραμμή μεταξύ «καλού» και «εξαιρετικού» μπορεί να είναι ασαφής.

Στη Νέα Υόρκη, υπολογίζουμε τον μέσο όρο των βαθμολογιών των κριτών και απονέμουμε Χρυσό Βραβείο σε όσους έχουν βαθμολογία 80 ή υψηλότερη — Ασημένιο Βραβείο για όσους έχουν βαθμολογία μεταξύ 65 και 79,99. Δεν απονέμεται βραβείο στις 448 μάρκες του NYIOOC 2017 που έλαβαν βαθμολογία κάτω από 65.

Αξίζει ένας παραγωγός που κατάφερε να δημιουργήσει ένα ελαιόλαδο με βαθμολογία 79,75 (Αργυρό) την ίδια αναγνώριση με έναν που κέρδισε βαθμολογία 80,15 (Χρυσό); Απολύτως. Και γι' αυτό γιορτάζουμε και δημοσιοποιούμε κάθε νικητή με την ίδια εκτίμηση. Αυτά είναι εξαιρετικά ελαιόλαδα. Ποιο θα ήταν το καλύτερο για να ρίξετε πάνω στα λαχανάκια Βρυξελλών είναι δική σας απόφαση.

Ομοίως, δεν ένιωσα ποτέ απόλυτα άνετα με την επιλογή μας για το «Best in Class», η οποία αντιπαραθέτει τα ελαιόλαδα με την υψηλότερη βαθμολογία από κάθε κατηγορία μεταξύ τους σε μια απλή ψηφοφορία από το πλήρες σώμα των κριτών.

Για παράδειγμα, θα παρατάξουμε όλα τα βιολογικά μονοποικιλιακά ελαιόλαδα του Βόρειου Ημισφαιρίου που έλαβαν βαθμολογία άνω του 95. Οι κριτές θα τα δοκιμάσουν όλα με το δικό τους ρυθμό και θα ψηφίσουν αυτό που θεωρούν καλύτερο μεταξύ τους.

Ακόμη και εδώ, μπορεί να υπάρξουν σημαντικές διαφωνίες. Και άξιζε ένα λάδι που έλαβε βαθμολογία 93 να συμμετέχει στον διαγωνισμό; Ναι, και θα μπορούσε να είχε κερδίσει. Μην εκπλαγείτε αν τελικά καταργήσω την κατηγορία «Best in Class» στο NYIOOC.

Ορισμένοι ιστότοποι εξετάζουν ακόμη και τους παγκόσμιους διαγωνισμούς ελαιολάδου για να δουν ποιες μάρκες κέρδισαν τα περισσότερα βραβεία, προκειμένου να ανακηρύξουν το «Καλύτερο Ελαιόλαδο στον Κόσμο».

Η προϋπόθεση είναι ότι ο παραγωγός που κέρδισε βραβεία στους περισσότερους διαγωνισμούς είναι αναγκαστικά «καλύτερος» από τον παραγωγό που συμμετείχε σε έναν μόνο διαγωνισμό και κέρδισε το βραβείο «Best in Class». Μια πιο ακριβής ονομασία για τη μάρκα που επιλέγεται σε αυτούς τους ιστότοπους θα ήταν «Το ελαιόλαδο με τις περισσότερες νίκες στον κόσμο».

Χρειαζόμαστε αλήθεια και σαφήνεια στην κατηγορία του ελαιολάδου, όχι σύγχυση. Ο τίτλος «Καλύτερο Ελαιόλαδο στον Κόσμο» παραπλαίνει τον κόσμο, κάνοντάς τον να πιστεύει ότι μπορεί κανείς να καθορίσει για όλους ότι το εξαιρετικό ελαιόλαδο ενός παραγωγού είναι καλύτερο από το εξαιρετικό ελαιόλαδο ενός άλλου παραγωγού.

Θα δεχτώ την άποψη ενός ειδικού ότι ένα ελαιόλαδο είναι εξαιρετικό. Δεν θα δεχτώ όμως τη δήλωση ότι είναι το καλύτερο.

Στη Νέα Υόρκη, αποκαλούμε κάθε ελαιόλαδο που κερδίζει βραβείο «από τα καλύτερα στον κόσμο».

«Ένα από τα καλύτερα στον κόσμο», εντάξει.

«Το καλύτερο στον κόσμο»; Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι απλώς περισσότερη παραπληροφόρηση.

---