İspanya ve Uruguay, durma noktasına gelen AB-Mercosur Ticaret Anlaşmasını yeniden canlandırmaya çalışıyor

Atlantik’in her iki yakasındaki diplomatlar, Haziran 2019’da tarihi Avrupa Birliği-Mercosur serbest ticaret anlaşmasının ilke olarak kabul edilmesinin ardından sevinçlerini dile getirmişlerdi. Ancak anlaşma, takip eden 18 ay boyunca tıkanmış durumda.

Onaylanması halinde, anlaşma yaklaşık 760 milyon kişilik tek bir pazar yaratacak ve zeytinyağı ile diğer tüm tarım ürünlerinin %99'u dahil olmak üzere, iki blok arasında ticareti yapılan malların %90'ındaki gümrük vergilerini ortadan kaldıracaktır. Anlaşma ayrıca bir dizi tarım ürününün ithalat kotalarını da artıracaktır.

Ayrıca bakınız: Ticaret Haberleri

Geçtiğimiz bir buçuk yıl boyunca, 7.000 sayfalık anlaşma, 27 Avrupa Birliği ve dört Mercosur başkentinde yavaş yavaş ilerlemiş, burada hem Avrupalı çiftçiler ve çevreciler hem de yeni seçilen Güney Amerika hükümetleri tarafından önemli ölçüde şüpheyle karşılanmıştır.

Mercosur, Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay'dan oluşan bir gümrük birliğidir.

Brezilya'nın Amazon yağmur ormanlarında ve Paraguay ile Brezilya'nın Pantanal bölgesinde devam eden orman yangınları, anlaşmanın sürdürülebilir kalkınma bölümünde uygulama mekanizmalarının eksikliği konusunda soru işaretlerine yol açtı.

Yılın başlarında, Almanya Başbakanı Angela Merkel'in bir sözcüsü, Almanya'nın anlaşmayı onaylayıp onaylamayacağı konusunda "önemli şüpheleri" olduğunu söyledi. Hollanda ve Avusturya parlamentoları da anlaşmayı mevcut haliyle onaylamayacaklarını açıkladı.

Avrupa Komisyonu'ndaki üst düzey yetkililer de anlaşmanın onaylanabilmesi için, özellikle Brezilya'dan yasal olarak bağlayıcı çevre taahhütlerinin gerekli olacağına işaret etti.

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Valdis Dombrovskis, “Anlaşma mevcut haliyle onay için sunulmayacak ve sunulsa bile başarılı olamayacağımıza inanıyorum” dedi.

Dombrovskis, herhangi bir anlaşmanın nihai onay için Avrupa Parlamentosuna sunulmadan önce AB üye ülkelerinden geçmesi için “Amazon bölgesi için kalıcı çözümler”in gerekli olacağını da ekledi.

Bu arada, Atlantik Okyanusu'nun diğer tarafında, Arjantin'deki yeni hükümet anlaşmaya ılımlı bir şekilde destek verdiğini açıkladı; ancak Cumhurbaşkanı Alberto Fernández, diğer Mercosur müzakerelerinden çekildi ve uluslararası ticaretten çok ülkenin önemli iç meselelerine öncelik vereceğini söyledi.

Arjantin Dışişleri Bakanı Felipe Solá, geçen ay düzenlenen bir video konferans sırasında, “Tutumumuzu değiştirdik. Anlaşmanın sanayi sektörümüz üzerinde yaratabileceği etki ve tarım için de pek faydalı olmaması nedeniyle anlaşmaya hayır demeye başladık” dedi. “AB anlaşma konusunda ne yapacağına karar verdiğinde, bunu Kongre’ye göndereceğiz ve bu konuda bir tartışma yapacağız.”

Anlaşmanın büyük bir kısmı müzakere edildikten sonra iktidara gelen Brezilya Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'nun da anlaşmayı ilerletme konusunda pek istekli olmadığı bildiriliyor.

Bolsonaro, Amazon'daki orman yangınlarıyla ilgili tutumunu eleştiren Avrupalı liderleri suçluyor ve kendi hükümeti tarafından bu yangınların boyutu hakkında toplanan, onu suçlayıcı verileri sık sık yanlış ve siyasi amaçlı olarak reddediyor.

Anlaşmanın karşılaştığı önemli muhalefete rağmen, İspanya ve Uruguay hükümetleri hala bir çözüm bulmayı umuyor. İspanya ve Uruguay dışişleri bakanları, geçen ayın sonlarında bir araya gelerek, anlaşmanın bazı kısımlarının yeniden müzakere edilmesi olasılığı da dahil olmak üzere, anlaşmaya ilişkin sonraki adımları görüştü.

İspanya Başbakanlığı La Moncloa'dan yapılan açıklamada, "Her iki bakan da müzakere sürecinin bir an önce sonuçlandırılmasının olağanüstü önemini vurgulamak konusunda mutabık kalmış ve kendi bölgesel bloklarında şu anda devam eden müzakereleri desteklemeye ve teşvik etmeye kararlı olduklarını beyan etmişlerdir" denildi.

Uruguay, Aralık ayı sonuna kadar Mercosur'un geçici başkanlığını yürütecek, bu tarihten sonra ise Arjantin devralacak. Ancak günler geçtikçe, Amazon konusunda ne yapılacağına dair engelin o zamana kadar aşılması pek olası görünmüyor.

Uruguay Dışişleri Bakanı Francisco Bustillo da Avrupa turu kapsamında Brüksel ve Paris'e uğramayı planlıyor. Burada, şüpheci tavır sergileyen Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Avrupa Komisyonu diplomatlarını anlaşmayı onaylamaya ikna etmeyi umuyor.

Bir çözüm, ticaret ve siyasi anlaşmaların ayrı tutulması olabilir. Bu, anlaşmanın sürdürülebilir kalkınma bölümündeki uygulama mekanizmaları üzerine tartışmaların devam etmesine izin verirken, gümrük vergilerinin kaldırılması için 15 yıllık sürenin başlamasına da olanak tanıyacaktır.

Bustillo, “Mercosur ve Avrupa Birliği, halen çözülmemiş bazı meseleleri halletmek için tüm çabalarını yoğunlaştırmalıdır; ancak anlaşmanın önemi ve her iki bloğun uluslararası itibarını göz önünde bulundurursak, üye ülkeler tarafından onaylanmasının aciliyet arz etmektedir” dedi. “Bununla birlikte, Uruguay anlaşmaya ilişkin iç tartışmalara son derece saygı duymaktadır, ancak yine de zaman daralıyor.”

• Buenos Aires Times
• Mercopress
• La Moncloa

---