Getsemani Zeytin Ağaçları Dünyanın En Eskilerinden

Kudüs’ün Getsemani Bahçesi’nde bulunan zeytin ağaçlarından üçü üzerinde yürütülen üç yıllık bir araştırma, bu ağaçların gövdelerinin ve dallarının yaklaşık 900 yıllık olduğunu ortaya koydu; bu da onları bilinen en eski zeytin ağaçları arasına sokuyor.

İtalyan Ulusal Araştırma Konseyi'nin İtalyan üniversiteleriyle birlikte yürüttüğü bu araştırmada, dini açıdan önemli olan bu bahçede bulunan sekiz zeytin ağacından üçünün örnekleri incelendi. Örnekler, ağaçların 12. yüzyılın ortalarına kadar uzandığını gösterdi, ancak köklerinin bundan daha eski olabileceği düşünülüyor.

Karbon tarihleme, üç numunenin sırasıyla 1092, 1166 ve 1198 yıllarına ait olduğunu gösterdi. Kalan beş ağaç, gövdeleri oyulmuş ve geriye sadece daha genç bitki materyali kalmış olacak kadar budaklanmış oldukları için analiz edilemedi.

DNA analizi ayrıca ağaçların hepsinin aynı genotipe sahip olduğunu gösterdi; bu da muhtemelen ortak bir "ana" ağaçtan kaynaklandıklarını gösteriyor. Bu, ağaçların aslen, muhtemelen soylarını sürdürme çabası içinde, daha büyük bir ağaçtan alınan dal kesimleri olduğunu düşündürüyor. Bu uygulama günümüzde de yaygındır.

Zeytin ağaçlarının yaşını belirlemede çeşitli tekniklerin doğruluğu konusunda bazı tartışmalar bulunmaktadır. Dünyanın dört bir yanındaki birçok eski zeytin ağacı, güvenilir bilimsel testlerden geçmemiştir ve gerçek yaşlarına ilişkin tahminler büyük ölçüde farklılık göstermektedir.

Dünyanın en yaşlı zeytin ağacı unvanını genellikle iki ünlü zeytin ağacı paylaşmaktadır. Yunanistan'ın Hanya kentindeki Vouves'teki zeytin ağacı, hâlâ meyve vermektedir ve ağaç halkası analizine göre 2.000 yaşında olduğu düşünülmektedir. Ancak bazı bilim insanları, yaşının 4.000 yıla yakın olduğuna inanmaktadır. Diğer aday ise, 4.000 ila 5.000 yaşında olduğu düşünülen, Beytüllahim'in Al Walaja köyündeki Al Badawi ağacıdır.

Getsemani Bahçesi (Getsemani, İbranice'de "zeytin presi" anlamına gelir), Hıristiyanlar, Yahudiler ve Müslümanlar için önemli bir yerdir. Burası, İsa Mesih'in çarmıha gerilmeden önce dua ettiği ve daha sonra Yahuda tarafından ihanete uğradığı yer olduğu düşünülmektedir.

İncil'de bu dönemde yetişkin zeytin ağaçlarının bulunduğuna dair ifadeler olsa da, bunların bugün o noktada duran ağaçlarla aynı olup olmadığı belirsizdir. Zeytin ağaçları kesildiklerinde köklerinden yeniden büyüyebilirler ve ağaçların yıllar içinde bir noktada yeniden dikilmiş veya değiştirilmiş olma ihtimali de vardır.

Örneklerin yaşı, hacıların seyahat günlüklerine dayanan, o dönem hakkında bilinenlerle uyumludur. İkinci Gethsemane baliskasının bu dönemde inşa edildiği iddia edilmektedir ve bahçenin yeniden düzenlendiği, bunun sonucunda da inşaat sürecinde zeytin ağaçlarının yenilendiği muhtemel görünmektedir.