Αυξάνεται η πίεση στην Ελλάδα για την επίλυση της διαμάχης σχετικά με την ονομασία προέλευσης «Καλαμάτα»
Οι παραγωγοί ζητούν από την κυβέρνηση να καταργήσει τον νόμο που επιτρέπει τη χρήση του όρου «Καλαμάτα» εκτός της Μεσσηνίας. Η λύση θα μπορούσε να είναι η θέσπιση νέας ΠΟΠ.
Οι επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Καλαμών συνεχίζουν να διχάζουν τον κλάδο στην Ελλάδα, με τους παραγωγούς της Μεσσηνίας και τους ομολόγους τους σε άλλες περιοχές της χώρας να διαφωνούν σχετικά με τη χρήση της εμπορικής ονομασίας «ελιές Καλαμάτας».
Μέχρι το 2018, οι ελιές Καλαμών που παράγονταν στη Μεσσηνία διατίθεντο στην αγορά με την ονομασία «Ελιές Καλαμάτας ΠΟΠ / Elia Kalamatas», ενώ οι ελιές της ίδιας ποικιλίας που καλλιεργούνταν σε άλλες περιοχές της χώρας διατίθεντο στην αγορά μόνο ως «ελιές Καλαμών».
Ο αμφισβητούμενος νόμος επιτρέπει σε οποιονδήποτε εντός ή εκτός της χώρας να εμπορεύεται ελιές Καλαμών με την εμπορική ονομασία «ελιές Καλαμάτας».
Ένας νόμος που θεσπίστηκε εκείνη τη χρονιά πρόσθεσε την ποικιλία ελιάς Καλαμάτας στον εθνικό κατάλογο φυτικών ποικιλιών της Ελλάδας και την αναγνώρισε ως συνώνυμη της ποικιλίας Καλαμών.
Αυτό επέτρεψε στους Έλληνες παραγωγούς εκτός Μεσσηνίας να εμπορεύονται τις ελιές τους με την εμπορική ονομασία «Καλαμάτα» – χωρίς την ένδειξη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης – και βελτίωσε τη δυνατότητά τους να πωλούν αυτές τις ελιές στο εξωτερικό, λόγω της ελκυστικότητας της ΠΟΠ στους καταναλωτές.
Δείτε επίσης: Η Ευρώπη ζητά τη γνώμη του κοινού για τη δημιουργία πλαισίου για τις γεωγραφικές ενδείξειςΈκτοτε, οι ελαιοπαραγωγοί της Μεσσηνίας διαμαρτύρονται για τη νέα νομοθεσία, υποστηρίζοντας ότι προκαλεί μεγάλη αναστάτωση στον κλάδο, καθώς επιτρέπει σε άλλες χώρες να χρησιμοποιούν την ονομασία «Καλαμάτα».
«Η κατάσταση έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα σε ολόκληρη τη χώρα, όχι μόνο στη Μεσσηνία, που είναι η περιοχή της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, αλλά και για ολόκληρη την ποικιλία Καλαμών», δήλωσε ο Γιάννης Παζιός της Συμεπόπ, της ένωσης παραγωγών ΠΟΠ της Μεσσηνίας. «Ο αμφισβητούμενος νόμος επιτρέπει σε οποιονδήποτε εντός ή εκτός της χώρας να εμπορεύεται ελιές Καλαμών με την εμπορική ονομασία ελιές Καλαμάτας».
«Η υπουργική απόφαση πρέπει να καταργηθεί, διότι το άρθρο 13.2 του Κανονισμού 1151, που ρυθμίζει τα προϊόντα ΠΟΠ, απαγορεύει τη χρήση ενός όρου που έχει καταχωριστεί ως ΠΟΠ ως συνώνυμο ποικιλίας», πρόσθεσε.
Οι παραγωγοί της Μεσσηνίας έχουν επίσης προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ελλάδας για να ακυρώσουν τη νομοθεσία του 2018.
Εμπειρογνώμονες του κλάδου και τοπικοί αξιωματούχοι σε άλλες περιοχές παραγωγής επιτραπέζιων ελιών έχουν ζητήσει να παραμείνει η νομοθεσία, υποστηρίζοντας ότι ωφελεί ευρέως τους Έλληνες παραγωγούς.
«[Η κατάργηση του νόμου] θα ήταν ένα τεράστιο αυτογκόλ», δήλωσε η γεωπόνος Πόπι Αγγέλη. «Θα στερήσει τις αγορές από χιλιάδες τόνους ποιοτικών ελληνικών ελιών κάθε χρόνο. Η προσπάθεια να διατηρηθούν οι ξένες αγορές με τους περίπου 400 τόνους ελιών [Καλαμάτας] αποκλειστικά μεσσηνιακής προέλευσης μοιάζει με κακόγουστο αστείο».
Ο Κώστας Λύρος, δήμαρχος Μεσολογγίου, πόλης της Αιτωλίας-Ακαρνανίας που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ελιών Καλαμών στην Ελλάδα, ζήτησε από τον υπουργό Γεωργίας να δημιουργήσει πιστοποίηση ΠΟΠ Καλαμών.
«Μια διαρκής απαίτηση των παραγωγών ελιών Καλαμών από την Αιτωλοακαρνανία, τη Φθιώτιδα και αλλού, εκτός από τη Μεσσηνία, είναι να επεκταθεί η χρήση της ονομασίας ΠΟΠ Καλαμών και να καλύψει την παραγωγή [ελιών] σε ολόκληρη τη χώρα», έγραψε ο Λύρος σε επιστολή του προς το υπουργείο. «Οι ελιές Καλαμών πρέπει να γίνουν εθνικό προϊόν ΠΟΠ».
Η αποσαφήνιση της σύγχυσης δεν είναι εύκολη υπόθεση· από τη στιγμή που η ποικιλία ελιάς τραπεζιού «Καλαμάτα» προστέθηκε στον εθνικό κατάλογο φυτών, έχει συμπεριληφθεί σε μητρώα φυτών σε όλο τον κόσμο.
«Οι διεθνείς κατάλογοι και οι λίστες ποικιλιών έχουν πλέον ενημερωθεί με τη νέα ονομασία», δήλωσε ο γεωπόνος Γιώργος Κορίννης στην Olive Oil Times. «Η απλή ανάκληση της νομοθεσίας του 2018 δεν θα επαναφέρει τα πράγματα στην προηγούμενη κατάσταση».
Ο Σπήλιος Λιβάνος, ο νεοδιορισμένος υπουργός Γεωργίας, δήλωσε σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με την Ελληνική Διακλαδική Ένωση Επιτραπέζιων Ελιών (ΔΟΕΠΕΛ) ότι εξετάζει τροποποιήσεις στον ισχύοντα κανονισμό. Στόχος του είναι να ενισχύσει τη χρηματοοικονομική θέση των Ελλήνων παραγωγών και να διαχωρίσει τις ονομασίες ΠΟΠ «Καλαμών» και «Καλαμάτα».
Κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, προτάθηκε ένα νέο εμπορικό σήμα – «ποικιλία Καλαμάτας» – για τις ελιές Καλαμών που παράγονται εκτός Μεσσηνίας, όπως ανέφερε το αγροτικό ειδησεογραφικό portal Agrotypos, μια πρόταση που η ΔΟΕΠΕΛ απέρριψε.
Μεταξύ άλλων ποικιλιών, η Ελλάδα παράγει πάνω από 60.000 τόνους ελιών Καλαμών κάθε χρόνο, με το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής να εξάγεται σε αγορές σε όλο τον κόσμο.
Μετά από αρκετές αναβολές, η έφεση των Μεσσηνίων παραγωγών κατά του νόμου του 2018 αναμένεται να εξεταστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο τον Απρίλιο.