Τα δεδομένα «ομικών» αναλύσεων αποκαλύπτουν την επίδραση του ελαιολάδου στην έκφραση των ανθρώπινων γονιδίων

Το ελαιόλαδο ασκεί άμεση επίδραση σε μόρια του οργανισμού που μεταβάλλουν τη γονιδιακή έκφραση και τη μεταβολική λειτουργία του ανθρώπου.

Το ελαιόλαδο, ένα μονοακόρεστο λίπος, αποτελεί την κύρια πηγή λιπαρών στη μεσογειακή διατροφή (MedDiet), ένα από τα πιο υγιεινά διατροφικά πρότυπα στον κόσμο. Η κατανάλωση ελαιολάδου και η τήρηση της MedDiet έχουν μελετηθεί εκτενώς σε εκατοντάδες μελέτες και έχει αποδειχθεί ότι προσφέρουν οφέλη για πολλές χρόνιες παθήσεις, όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι νευροεκφυλιστικές διαταραχές και το μεταβολικό σύνδρομο.
Δείτε επίσης: Οφέλη του ελαιολάδου
για την υγεία Αν και αυτά τα οφέλη για την υγεία είναι καλά τεκμηριωμένα, η επιστήμη δεν διέθετε τα εργαλεία για να προσδιορίσει τους μηχανισμούς πίσω από αυτές τις θετικές αντιδράσεις. Τώρα, μια σημαντική ανακάλυψη στη σύγχρονη ιατρική και τη διατροφή, γνωστή ως τεχνολογίες ομικών — μεταγραφωμική, πρωτεωμική, μεταβολωμική, αλληλεπιδραστική και ροομετρική — παρέχει έναν τρόπο για τον χαρακτηρισμό των μοριακών δεικτών και των μηχανισμών που κρύβονται πίσω από τα οφέλη για την υγεία των λειτουργικών τροφίμων, όπως το ελαιόλαδο και η Μεσογειακή Διατροφή.

Μια πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Biofactors αποκαλύπτει ότι τα πρώτα στοιχεία που προέρχονται από τις τεχνολογίες ομικής επιβεβαιώνουν ότι το ελαιόλαδο και η μεσογειακή διατροφή ασκούν πράγματι επιδράσεις σε μόρια του σώματος που μεταβάλλουν την έκφραση των ανθρώπινων γονιδίων και τη μεταβολική λειτουργία.

Μερικές από τις συγκεκριμένες επιδράσεις των δισφαινολών του ελαιολάδου στους μηχανισμούς των ασθενειών περιλαμβάνουν: «επιδράσεις σε υποδοχείς, κινάσες σηματοδότησης και παράγοντες μεταγραφής που σχετίζονται με το κυτταρικό στρες και τη φλεγμονή, το μεταβολισμό και τη βλάβη των λιποπρωτεϊνών, καθώς και την ενδοθηλιακή λειτουργία και, γενικότερα, με τις οδούς που είναι υπεύθυνες για τη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου και το μεταβολισμό, οι οποίες περιλαμβάνουν τη μιτοχονδριακή λειτουργία και σηματοδότηση, το στρες του ενδοπλασματικού δικτύου, τη βλάβη του DNA και την απόκριση σε αυξητικούς παράγοντες, κυτοκίνες και ορμόνες».

Τα δεδομένα της ομικής επιστήμης δείχνουν επίσης ότι οι φαινόλες του ελαιολάδου έχουν μια εξισορροπητική λειτουργία (ομοιοστατική) στο γαστρεντερικό σωλήνα – στομάχι, ήπαρ και πάγκρεας – καθώς και ότι επηρεάζουν τα φλεγμονώδη και αγγειακά κύτταρα σε κυτταρικό και συστηματικό επίπεδο του σώματος. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν τον ισχυρό ρόλο που διαδραματίζει το ελαιόλαδο στην έκφραση των ανθρώπινων γονιδίων, ως αντιφλεγμονώδης και ανοσορυθμιστικός παράγοντας, καθώς και στην επίδραση στα γονίδια αντιοξειδωτικών και αποτοξίνωσης του οργανισμού.

Αυτό αποτελεί πραγματικά μια σημαντική ανακάλυψη στην επιστήμη της διατροφής και την ιατρική, διότι πλέον, χάρη σε αυτές τις νέες ομικές τεχνολογίες, είναι δυνατό να κατανοηθούν οι βιοδραστικοί στόχοι που έχουν συγκεκριμένα συστατικά του ελαιολάδου στον οργανισμό.

Για παράδειγμα, πριν από αυτή τη νέα επιστήμη, η έρευνα είχε δείξει σαφώς ότι το ελαιόλαδο έχει οφέλη για την υγεία όσον αφορά τις καρδιαγγειακές παθήσεις, αλλά δεν ήταν γνωστοί οι μηχανισμοί. Με αυτή τη νέα επιστήμη, μπορεί πλέον να διαπιστωθεί ότι το ελαιόλαδο επηρεάζει γονίδια όπως τα MCP, IL7R, IFNc, TNFa και τον β-αδρενεργικό υποδοχέα B2. Το MCP1, για παράδειγμα, «είναι μια κρίσιμη χημειοκίνη υπεύθυνη για την προσέλκυση μονοκυττάρων σε φλεγμονώδεις αλλοιώσεις στο αγγειακό σύστημα».

Αυτό παρέχει σημαντικές πληροφορίες στους επιστήμονες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα τρόφιμα επηρεάζουν τις ασθένειες, τόσο στην ανάπτυξη και την εξέλιξή τους όσο και στη θεραπεία τους. Αυτή η νέα επιστήμη παρέχει επίσης ένα επιπλέον επίπεδο πειραματικής επικύρωσης και ελπίδα για την αποκάλυψη τρόπων με τους οποίους ορισμένα θρεπτικά τρόφιμα, όπως το ελαιόλαδο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κλινικές εφαρμογές για ακόμη μεγαλύτερα οφέλη.

Ο κόσμος των τεχνολογιών ομικής βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα, επομένως υπάρχουν ακόμη πολλά να ανακαλυφθούν. Ωστόσο, οι συγγραφείς υποδηλώνουν ότι στο εγγύς μέλλον, η τεχνολογία ομικής θα καταστήσει δυνατή την πρόβλεψη και την αξιολόγηση της γονιδιακής απόκρισης σε σχέση με τα λειτουργικά τρόφιμα, όπως το ελαιόλαδο, κάτι που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την παροχή εξατομικευμένης διατροφής και ιατρικής που θα μπορούσε να αναστρέψει την πορεία της νόσου.