Μελέτη: Η εντατικοποίηση της γεωργίας βλάπτει την παραγωγικότητα των ελαιώνων
Ερευνητές στην Ανδαλουσία διαπίστωσαν ότι η εντατικοποίηση της γεωργίας έβλαψε τους ελαιώνες, καθώς εξάλειψε τους φυσικούς εχθρούς των παρασίτων και υποβάθμισε την ποιότητα του εδάφους.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξή του, το πρόγραμμα «Olivares Vivo» στην Ανδαλουσία συνεχίζει να αποφέρει θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τον ρόλο ενός οικοσυστήματος με βιοποικιλότητα στους παραδοσιακούς ελαιώνες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Journal of Applied Ecology από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χαέν, η διατήρηση της βλάστησης και των φυσικών περιοχών στους ελαιώνες ενίσχυσε τη βιοποικιλότητα των ειδών και τις λειτουργίες που επιτελούν στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Δεν είναι μόνο η απώλεια ειδών που είναι δραστική, αλλά και η απώλεια λειτουργικότητας.
«Στη μελέτη μας, διαπιστώσαμε ότι η ποικιλότητα των ειδών και οι λειτουργίες που επιτελούν στους ελαιώνες επηρεάστηκαν αρνητικά από την απλοποίηση του τοπίου των ελαιώνων και την εντατική διαχείριση της φυτικής κάλυψης», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Rubén Tarifa, διδακτορικός φοιτητής στο τμήμα ζωικής και φυτικής βιολογίας και οικολογίας του πανεπιστημίου.
Δείτε επίσης: Οι εντατικές ελαιοκαλλιέργειες συμβάλλουν στην ερημοποίηση στην Ισπανία, προειδοποιούν οι ειδικοί«Τα σπάνια είδη επηρεάστηκαν περισσότερο από αυτή τη διαδικασία», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εντατικές γεωργικές πρακτικές στους ελαιώνες συνήθως προκαλούν απώλεια βιοποικιλότητας, ασκώντας έντονη πίεση στα φυτά, τα πουλιά και τα έντομα, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τον έλεγχο των κοινών παρασίτων της ελιάς.
«Δεν είναι μόνο η απώλεια ειδών δραστική, αλλά και η απώλεια λειτουργικότητας», είπε ο Tarifa. «Επιπλέον, μέχρι τώρα, δεν ήταν γνωστό αν οι εντατικές γεωργικές πρακτικές θα μπορούσαν να επηρεάζουν τα σπανιότερα είδη, ταξινομικά και λειτουργικά, ή αντίθετα, εκείνα που είναι πιο κοινά ή κυρίαρχα».
«Είναι γνωστό ότι, σε ορισμένες κοινότητες, τα σπάνια φυτά διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, υποστηρίζοντας αναντικατάστατες λειτουργίες στο οικοσύστημα», πρόσθεσε. «Για όλους αυτούς τους λόγους, προτείναμε αυτή τη μελέτη».
Όπως και σε προηγούμενες μελέτες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εντατικοποίηση της γεωργίας εξάντλησε τη βλάστηση, με τα σπάνια φυτά να υφίστανται το μεγαλύτερο βάρος της πίεσης που ασκούν αυτού του είδους οι γεωργικές πρακτικές.
Διαπιστώθηκε ότι η εντατικοποίηση επηρεάζει την ικανότητα αναπαραγωγής των φυτών μέσω της επαναλαμβανόμενης όργωσης και της χρήσης ζιζανιοκτόνων. Όταν τα ζιζανιοκτόνα χρησιμοποιούνται για παρατεταμένες περιόδους, υπάρχει κίνδυνος εξάντλησης των σπόρων ορισμένων φυτών. Αυτό οδηγεί στην απομάκρυνση αυτών των φυτών από το τοπίο, ακόμη και όταν βρίσκονται σε κατάσταση νάρκης.
Σε άλλες περιπτώσεις, η εντατικοποίηση επηρεάζει έμμεσα τα φυτά, παρεμβαίνοντας στη ζωή των ζώων που είναι ζωτικής σημασίας για την ύπαρξή τους, όπως οι επικονιαστές. Δεδομένου ότι τα σπάνια φυτά συμβάλλουν δυσανάλογα στον λειτουργικό πλούτο, η εξάντλησή τους συνήθως θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητα διαφόρων οικολογικών διεργασιών.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές έλαβαν δείγματα φυτικής κάλυψης από 40 ελαιώνες στις επαρχίες Μάλαγα, Χαέν, Κόρδοβα, Κάντιθ, Γρανάδα και Σεβίλλη.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου ότι η κάλυψη από ζιζάνια διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στη στήριξη της πανίδας των μόνιμων καλλιεργήσιμων εκτάσεων, όπως οι ελαιώνες, και της παραγωγής τους, τα γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα σε αυτές τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις θα πρέπει να υιοθετούν πρακτικές χαμηλής έντασης που ευνοούν τη λειτουργικότητα και την ποικιλομορφία των οικοσυστημάτων.