AB, 2030 yılına kadar tüketim ve ihracatta artış bekliyor
Avrupa, zeytinyağı tüketiminin özellikle üretici olmayan ülkelerde artmasını ve ihracatın hem geleneksel hem de yeni pazarlarda büyümesini bekliyor.
Avrupa Birliği, hem 28 üyeli ticaret bloğu içinde hem de dünyanın geri kalanında zeytinyağı tüketiminin artacağını öngörüyor.
AB ayrıca, üye ülkelerindeki üretimin istikrarlı bir şekilde artmaya devam edeceğini ve önümüzdeki on yıl içinde yaklaşık yüzde 1,1 oranında büyüyeceğini öngörüyor.
AB'nin zeytinyağı üretiminin, üretim kapasitesindeki artışla birlikte daha da yoğunlaşması bekleniyor. İç tüketim, özellikle ana üretici ülkeler dışında artabilir.
Raporda, “AB’nin zeytinyağı üretiminin, üretim kapasitesindeki artışla birlikte daha da yoğunlaşması bekleniyor. İç tüketim, özellikle ana üretici ülkeler dışında artabilir” denildi. “Küresel düzeyde, geleneksel ve yeni pazarlardaki güçlü talep, AB ihracatında artışa yol açacaktır.”
Bu tahminler, bu ayın başlarında yayınlanan AB'nin 2019-2030 tarım görünüm raporunda yer aldı.
Ayrıca bakınız: Avrupa Birliği'nden haberlerAB, üretimin artmasını esas olarak İber Yarımadası’nda geleneksel zeytinliklerden süper yoğun zeytinliklere geçişe, sulama sistemlerinin modernizasyonuna ve ağaçların tarımsal koşullarının iyileştirilmesine bağlıyor.
Raporda ayrıca, bu üretim artışını tetikleyen faktörler arasında tüketicilerin erken hasat zeytinyağları ile özel organik ve tek çeşit zeytinyağlarına olan tercihinin artması da gösteriliyor.
Genel olarak, AB'deki zeytinyağı üretiminin önümüzdeki on yıl içinde 400.000 ton artması bekleniyor. Bu büyümenin büyük kısmının Portekiz'de gerçekleşeceği tahmin ediliyor; ayrı bir rapora göre, Portekiz 2030 yılına kadar küresel olarak üçüncü büyük zeytinyağı üreticisi olabilir.
Raporda ayrıca, Avrupa zeytinyağı sektörünün karşı karşıya olduğu zorluklardan biri olan çiftlik devri konusu da ele alınmaktadır.
Raporda, “Çiftlik devri, özellikle çoğu çiftliğin 5 hektardan (12,4 dönüm) daha küçük olduğu ve bu küçük çiftliklerin sahiplerinin yaklaşık yüzde 70’inin 55 yaş ve üzerinde olduğu İtalya ve Yunanistan’da bir zorluk olmaya devam edecek” deniyor.
Tüketim açısından rapor, talep artışının büyük kısmının ana üretici ülkeler dışından geleceğini öngörüyor. AB, bu artışın ardındaki iki neden olarak beslenme alışkanlıklarının değişmesini ve genç nesillerin sağlık ve çevreye olan duyarlılığını gösteriyor.
Genel olarak, Avrupa'nın nüfusunun bu dönemde azalması öngörülse de, zeytinyağı üretimi yapılmayan AB üye ülkelerinde zeytinyağı tüketiminin yüzde 8 artması bekleniyor.
Üretim yapmayan ülkeler, ticaret bloğundaki toplam tüketimin yüzde 32'sini oluşturacak.
Üretici ülkelerdeki zeytinyağı tüketiminin azalma eğiliminin de biraz yavaşlaması bekleniyor.
AB, bu iki eğilimi de başarılı farkındalık kampanyalarının yanı sıra zeytinyağının çeşitli gıda hizmetlerinde kullanılması gibi modern yaşam tarzlarına dahil edilmesine bağlıyor.
Tüketimdeki artışla birlikte AB, 2019 ile 2030 yılları arasında dünyanın geri kalanına yapılan ihracatın da yıllık yüzde 3,3 oranında artacağını öngörüyor. Rapor, ihracatın hem mevcut pazarlarda hem de yeni pazarlarda artma olasılığının yüksek olduğunu belirtiyor.
Bu iyimserlik, AB'nin en büyük zeytinyağı iç pazarlarından biri olan ve 31 Ocak'ta ticaret bloğundan ayrılma sürecini başlatacak olan Birleşik Krallık ile gelecekteki ilişkilerin belirsizliğine rağmen ortaya çıkmaktadır.
Ekim ayında Dünya Ticaret Örgütü'nde lehine verilen kararın ardından, İspanya'dan zeytinyağı ithalatına uygulanan mevcut gümrük vergilerini artırıp diğer AB ülkelerinden zeytinyağı ithalatına yeni gümrük vergileri uygulayıp uygulamayacağını değerlendirme sürecinde olan ABD'den de ek zorluklar gelebilir.
Üretim artışına ilişkin tahminlere rağmen, AB, on yıl boyunca ihracat ve tüketimin çok daha hızlı bir oranda artmasını beklemektedir.
Mevcut piyasa verilerine göre, AB'nin 829.000 ton zeytinyağı stoğu bulunmaktadır. Bu rekor seviyeye yakın rakam (2018'de stoklar biraz daha yüksekti), stokların büyük çoğunluğuna sahip olan İspanya gibi ülkelerde zeytinyağı fiyatlarının düşmesine kısmen neden olmuştur.
Raporda, zeytinyağı stoklarının 2030 yılına kadar 550.000 tona düşeceği öngörülmektedir. Aynı dönemde ihracatın istikrarlı bir şekilde artarak 860.000 tona ulaşacağı (şu anda 610.000 ton seviyesinde) ve ithalatın azalacağı, ancak bu düşüşün çok büyük olmayacağı tahmin edilmektedir (bu rakamlar AB ülkelerindeki hasatlara bağlı olarak oldukça büyük değişiklikler göstermektedir).