Το βιολογικό ελαιόλαδο εξακολουθεί να κατέχει μικρό μερίδιο στην αναπτυσσόμενη αγορά βιολογικών τροφίμων της Ισπανίας

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι τα βιολογικά ελαιόλαδα αντιπροσωπεύουν το 1,76% των συνολικών οικογενειακών δαπανών για βιολογικά τρόφιμα στην Ισπανία.

Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση 2025 που μόλις δημοσίευσε ο Επαγγελματικός Σύλλογος Βιολογικής Παραγωγής Ecovalia, οι ετήσιες κατά κεφαλήν δαπάνες για βιολογικά τρόφιμα έφτασαν τα 66 ευρώ, περίπου 3% περισσότερο από το προηγούμενο έτος. Ενώ το 50% αυτών των δαπανών αφορά ζωικά προϊόντα, το 44% διατίθεται σε φυτικά προϊόντα.

Το βιολογικό ελαιόλαδο εξακολουθεί να κατέχει περιθωριακό μερίδιο στη συνολική βιολογική κατανάλωση, μια τάση που παρατηρείται επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια.

Για τις οικογένειες και τα εστιατόρια, οι δαπάνες για βιολογικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν το 3,2% των ετήσιων δαπανών για τρόφιμα. Κατά την ίδια περίοδο, η συνολική αγορά βιολογικών προϊόντων αυξήθηκε κατά 3%, φθάνοντας τα 3,14 δισ. ευρώ το 2024, με τα νοικοκυριά να αντιπροσωπεύουν τα 2,733 δισ. ευρώ.

Τα πρότυπα κατανάλωσης των νοικοκυριών δείχνουν ότι περίπου δύο στα τρία ισπανικά νοικοκυριά αγοράζουν βιολογικά προϊόντα. Ωστόσο, αυτή η σχετικά υψηλή διείσδυση έρχεται σε αντίθεση με τη χαμηλή ένταση αγορών, καθώς μόνο το 36% του πληθυσμού καταναλώνει βιολογικά τρόφιμα περισσότερες από μία φορές την εβδομάδα.

Η Ecovalia σημείωσε ότι οι αγορές βιολογικών προϊόντων είναι σημαντικά υψηλότερες στη Βόρεια Ευρώπη, όπου η κατά κεφαλήν δαπάνη φτάνει τα 220 ευρώ στη Σουηδία και τα 362 ευρώ στη Δανία.

Σύμφωνα με τον Álvaro Barrera, πρόεδρο της Ecovalia, η πρόοδος της Ισπανίας στην κατανάλωση βιολογικών προϊόντων είναι αξιοσημείωτη, αλλά εξακολουθεί να είναι περιορισμένη σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. «Τα τελευταία χρόνια, έχουμε περάσει από τα 26 € στα 66 € κατά κεφαλήν, κάτι που δείχνει ότι ο τομέας προχωράει. Ωστόσο, η Γαλλία βρίσκεται ήδη στα 176 ευρώ περίπου ανά άτομο, ενώ άλλες χώρες βρίσκονται ακόμη υψηλότερα. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ακόμη σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης στην εγχώρια κατανάλωση», δήλωσε ο Barrera στην El País.

Παρόλα αυτά, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ισπανία παραμένει μια δύναμη στην παραγωγή βιολογικών τροφίμων, με περισσότερα από 3,1 εκατομμύρια εκτάρια πιστοποιημένης βιολογικής γεωργικής γης, γεγονός που την καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς της ηπείρου. Οι ελαιώνες, μαζί με τα ξηρά φρούτα και τα δημητριακά, συγκαταλέγονται στις κύριες καλλιέργειες ως προς την έκταση.

Στην Ισπανία, ο βιολογικός τομέας παραμένει δομικά γεωργικός και λιγότερο επικεντρωμένος στη μεταποίηση ή σε άλλες δραστηριότητες υψηλής αξίας. Από τους περισσότερους από 68.000 εγγεγραμμένους βιολογικούς φορείς, περίπου το 84% είναι πρωτογενείς παραγωγοί.

Η Ecovalia ανέφερε ότι αυτές οι τάσεις υπογραμμίζουν τον κεντρικό ρόλο της Ισπανίας στην ευρωπαϊκή παραγωγή βιολογικών τροφίμων, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνουν τον αργό ρυθμό ανάπτυξης της εγχώριας κατανάλωσης.

Αντίθετα, η ζήτηση από το εξωτερικό παραμένει ισχυρή. Σύμφωνα με την Ecovalia, η εξαγωγική βιολογική δραστηριότητα στη χώρα αυξήθηκε κατά 105% το 2023, συμβάλλοντας στην αντιστάθμιση της αδύναμης εγχώριας ζήτησης και στην ενίσχυση των εξαγωγών.

Ωστόσο, οι επιχειρήσεις που σχετίζονται με τις εξαγωγές αντιπροσωπεύουν μόνο περίπου το 1% των περισσότερων από 68.000 βιολογικών φορέων της Ισπανίας, έναν τομέα που εξακολουθεί να κυριαρχείται από πρωτογενείς παραγωγούς και όχι από εταιρείες με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Αν και η έκθεση δεν παρέχει πλήρη ανάλυση ανά προϊόν και ανά περιοχή, δείχνει ότι η Ανδαλουσία και η Κοινότητα της Βαλένθια ηγούνται της επέκτασης των εξαγωγών βιολογικών τροφίμων. Δεδομένης της σημασίας της ελαιοκαλλιέργειας σε αυτές τις περιοχές και της μεγάλης έκτασης που αφιερώνεται σε βιολογικούς ελαιώνες, το ελαιόλαδο πιθανότατα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξωστρεφή ανάπτυξη.

Η έκθεση της Ecovalia επισημαίνει την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών ως βασικό εμπόδιο στην ανάπτυξη της ισπανικής αγοράς βιολογικών προϊόντων. Ενώ το λογότυπο πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Euroleaf, είναι ευρέως αναγνωρισμένο από τους καταναλωτές, η σημασία του δεν είναι πλήρως κατανοητή.

Όταν ερωτώνται χωρίς οπτικά στοιχεία, πολλοί καταναλωτές αναγνωρίζουν αντ' αυτού άλλες ετικέτες, όπως τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης, αποκαλύπτοντας μια επίμονη σύγχυση μεταξύ των συστημάτων πιστοποίησης και των συστημάτων επισήμανσης.

Αυτό το κενό περιορίζει την αποτελεσματικότητα της βιολογικής επισήμανσης ως κινητήριας δύναμης των αποφάσεων αγοράς. Σύμφωνα με την έκθεση, το Euroleaf παραμένει η μόνη επίσημα ρυθμιζόμενη εγγύηση συμμόρφωσης με τα βιολογικά πρότυπα της Ε.Ε., αλλά η αναγνώριση της σημασίας του πρέπει ακόμη να βελτιωθεί.

Η Ecovalia δήλωσε ότι θα χρειαστούν σαφέστερη, πιο συντονισμένη επικοινωνία και δημόσιες εκστρατείες για να βοηθήσουν τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα τι σημαίνει η ετικέτα.

---