Η Ευρώπη εγκαινιάζει πρωτοβουλία για τη διάσωση των επικονιαστών
Η νέα στρατηγική που προτείνεται στοχεύει στην ανάσχεση της μείωσης του πληθυσμού των επικονιαστών, μέσω της απαγόρευσης ορισμένων φυτοφαρμάκων και της θέσπισης νέων γεωργικών μέτρων.
Οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές έχουν δρομολογήσει μια νέα πρωτοβουλία που θα αναθεωρήσει τις στρατηγικές της Ε.Ε. με στόχο να ανακόψει τη σταθερή μείωση του πληθυσμού των επικονιαστών εντόμων.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι μέλισσες, οι πεταλούδες και οι σφήκες συγκαταλέγονται στα έντομα που εξαφανίζονται με τον ταχύτερο ρυθμό στην ήπειρο.
Παρουσιάζοντας τη νέα της πρωτοβουλία, «Μια νέα συμφωνία για τους επικονιαστές», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε τον αυξανόμενο αριθμό Ευρωπαίων πολιτών και οργανώσεων που προειδοποιούν για την απώλεια των επικονιαστών και ζητούν «αποφασιστική δράση».
Δείτε επίσης: Έκθεση: Η γεωργική βιοποικιλότητα της Μεσογείου σε κίνδυνοΟ κύριος στόχος της νέας πρότασης είναι να αναστραφεί η μείωση των επικονιαστών έως το 2030.
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος θα επικεντρωθεί στη διατήρηση των ειδών επικονιαστών, στον προσδιορισμό των ενδιαιτημάτων τους και στη δημιουργία οικολογικών διαδρόμων για τους επικονιαστές.
Επικονιαστής
Ο επικονιαστής είναι ένας οργανισμός που βοηθά στη μεταφορά της γύρης από τα αρσενικά μέρη ενός λουλουδιού στα θηλυκά, διευκολύνοντας τη γονιμοποίηση και την αναπαραγωγή των φυτών. Μερικά συνηθισμένα παραδείγματα επικονιαστών είναι οι μέλισσες, οι πεταλούδες, οι νυχτοπεταλούδες, τα κολίβρια και οι νυχτερίδες.
Ο δεύτερος πυλώνας θα στοχεύει στην αποκατάσταση υποβαθμισμένων ενδιαιτημάτων και στην ενίσχυση της γεωργίας φιλικής προς τους επικονιαστές μέσω της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ). Αυτή η πολυετής στρατηγική της Ε.Ε. διαχειρίζεται κονδύλια και αποζημιώνει τους αγρότες που πληρούν ορισμένα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Ο τρίτος πυλώνας θα επικεντρωθεί στην άμβλυνση των επιπτώσεων των φυτοφαρμάκων στους επικονιαστές. Η Επιτροπή παρέθεσε παραδείγματα για τον τρόπο εφαρμογής αυτού του πυλώνα, όπως η θέσπιση νομικών απαιτήσεων για τη χρήση στρατηγικών ολοκληρωμένης διαχείρισης παρασίτων στις ευρωπαϊκές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Άλλες δράσεις ενδέχεται να αφορούν «πρόσθετες μεθόδους δοκιμών για τον προσδιορισμό της τοξικότητας των φυτοφαρμάκων για τους επικονιαστές, συμπεριλαμβανομένων των υποθανατηφόρων και χρόνιων επιδράσεων».
Η Επιτροπή αναφέρθηκε ρητά στην πρόσφατη πρότασή της για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα μείωνε δραστικά τη χρήση φυτοφαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η εφαρμογή του είναι ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση γεωργικών εκτάσεων φιλικών προς τους επικονιαστές.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημείωσε ότι η νέα πρωτοβουλία θα στοχεύει επίσης στην αποκατάσταση των οικοτόπων των επικονιαστών εντός των πόλεων.
Σε γενικότερο επίπεδο, η νέα πρωτοβουλία θα στοχεύει στην «αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, των εισβλητικών ξενικών ειδών και άλλων απειλών, όπως τα βιοκτόνα ή η φωτορύπανση, στους επικονιαστές».
Για την αξιολόγηση της μείωσης των επικονιαστών και τη διερεύνηση των αιτίων και των συνεπειών της, η Επιτροπή σημείωσε ότι η προτεινόμενη πρωτοβουλία ανοίγει το δρόμο για περισσότερη έρευνα και καινοτόμα συστήματα παρακολούθησης ικανά να βελτιώσουν την εκτίμηση των απωλειών και τη χαρτογράφηση των ενδιαιτημάτων.
«Η μείωση των επικονιαστών αποτελεί απειλή τόσο για την ανθρώπινη ευημερία όσο και για τη φύση. Η απώλεια των επικονιαστών υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη γεωργική παραγωγικότητα, επιδεινώνοντας περαιτέρω μια τάση που επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, ιδίως την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση με τον πόλεμο επιθετικότητας της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας», σημείωσε η Επιτροπή.
Παρουσιάζοντας τη νέα πρωτοβουλία, η Επιτροπή τόνισε ότι τέσσερις στις πέντε ευρωπαϊκές καλλιέργειες εξαρτώνται από τους επικονιαστές. «Η συμβολή τους στην αγροτική παραγωγή της Ε.Ε. εκτιμάται σε τουλάχιστον 5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως», έγραψε η Επιτροπή.
«Τα περισσότερα από τα ουσιαστικά οφέλη που προσφέρουν οι επικονιαστές παραμένουν μη ποσοτικοποιημένα, όπως η συμβολή τους στην επισιτιστική ασφάλεια και την υγεία, ή στη διατήρηση της υγείας και της ανθεκτικότητας του οικοσυστήματος μέσω της επικονίασης των άγριων φυτών», αναφέρεται στο έγγραφο.
Ζητώντας από τους Ευρωπαίους πολίτες να συνεργαστούν για την ευαισθητοποίηση του κοινού, η Επιτροπή θα υποστηρίξει επίσης τα κράτη μέλη που καθορίζουν εθνικές στρατηγικές για τους επικονιαστές σύμφωνα με τη νέα πρωτοβουλία.
Η επικαιροποίηση του κανονισμού έρχεται αμέσως μετά από διάφορες άλλες ευρωπαϊκές στρατηγικές για την προστασία των επικονιαστών, όπως η Πλατφόρμα της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα, η οποία περιλαμβάνει μέτρα και στόχους που εστιάζουν στην προστασία των επικονιαστών. Η Επιτροπή συμπεριέλαβε επίσης τη νέα πρωτοβουλία στον Νόμο για την Αποκατάσταση της Φύσης που παρουσιάστηκε τον περασμένο Ιούνιο. Σύμφωνα με τον νόμο αυτό, οι εθνικές στρατηγικές για την προστασία των επικονιαστών πρέπει να συμπεριληφθούν στα ευρύτερα Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης κάθε χώρας.