Αποδεικνύεται ότι οι ελαιώνες υψηλής πυκνότητας απορροφούν περισσότερο άνθρακα από τις παραδοσιακές φυτείες

Τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος GO Olive Carbon Balance δείχνουν ότι οι ελαιώνες υψηλής πυκνότητας δεσμεύουν σημαντικά περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα ανά εκτάριο σε σύγκριση με τους ελαιώνες παραδοσιακής φύτευσης.

Ερευνητές από την Ισπανική Ένωση Δήμων Ελαιοκαλλιέργειας (AEMO), το AgroecoliveLab και το Πανεπιστήμιο της Χαέν συνέκριναν διαφορετικά μοντέλα διαχείρισης ελαιώνων και πυκνότητες φύτευσης σε διάφορες εκμεταλλεύσεις που λειτουργούν από παραγωγούς και συνεταιρισμούς στην Ανδαλουσία και την Καστίλλη-Λα Μάντσα. Στόχος ήταν να αξιολογηθεί πόσο αποτελεσματικά κάθε σύστημα δεσμεύει διοξείδιο του άνθρακα.

Οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι όλοι οι τύποι ελαιώνων δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα, αποθηκεύοντάς το στο ξύλο τους. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι «οι ελαιώνες με υψηλότερες πυκνότητες φύτευσης παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά δέσμευσης άνθρακα».

Οι ελαιώνες υψηλής πυκνότητας, που ορίζονται ως εκείνοι που έχουν φυτευτεί με 900 έως 1.400 δέντρα ανά εκτάριο, απορρόφησαν κατά μέσο όρο 6,4 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά εκτάριο ετησίως.

Η πιο παραγωγική τοποθεσία της μελέτης ήταν ένας ελαιώνας υψηλής πυκνότητας στη Lora del Río, στην επαρχία της Σεβίλλης, ο οποίος απορρόφησε σχεδόν 12 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά εκτάριο ετησίως.

Συγκριτικά, οι παραδοσιακοί ελαιώνες με 100 έως 150 δέντρα ανά εκτάριο απομόνωσαν κατά μέσο όρο 1,2 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά εκτάριο ετησίως. Οι ελαιώνες μέσης πυκνότητας, με 200 έως 300 δέντρα ανά εκτάριο, απορρόφησαν κατά μέσο όρο 1,1 τόνους.

Παρά το γεγονός ότι είχαν 1.800 έως 2.000 δέντρα ανά εκτάριο, οι ελαιώνες εξαιρετικά υψηλής πυκνότητας που αναλύθηκαν στη μελέτη απορρόφησαν κατά μέσο όρο 2,2 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά εκτάριο ετησίως. Οι ερευνητές απέδωσαν τα χαμηλότερα ποσοστά δέσμευσης στην νεαρή ηλικία των δέντρων.

«Αυτές οι ποσότητες είναι παρόμοιες ή ακόμη και μεγαλύτερες από το ισοδύναμο CO2 που εκπέμπεται κατά τις εργασίες στο χωράφι», έγραψε ο Ρομπέρτο Γκαρσία, καθηγητής ζωικής και φυτικής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Χαέν, σε μια ανάρτηση στο blog του. «Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι ελαιώνες μπορούν όχι μόνο να πλησιάσουν την κλιματική ουδετερότητα, αλλά και να συμβάλουν ενεργά στην άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής.»

Στις επόμενες φάσεις του έργου, οι ερευνητές θα αναλύσουν πώς η διαχείριση του εδάφους, το κλάδεμα, η λίπανση, οι φυτοϋγειονομικές επεμβάσεις και η καλλιέργεια καλυπτικών φυτών επηρεάζουν τη δέσμευση άνθρακα στους ελαιώνες.

Μόλις καθιερωθεί ένα επιστημονικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό του ισοζυγίου άνθρακα διαφορετικών συστημάτων ελαιώνων και πυκνοτήτων φύτευσης, η ομάδα σχεδιάζει να αναπτύξει έναν αλγόριθμο για τον υπολογισμό των ισοζυγίων άνθρακα και μια εφαρμογή για την επικύρωση των πιστώσεων άνθρακα.

Οι ερευνητές αναμένουν επίσης ότι τα ευρήματα θα συμβάλουν στη διαμόρφωση βέλτιστων πρακτικών για την αύξηση της δέσμευσης άνθρακα στους ελαιώνες.

Το πρόγραμμα GO Olive Carbon Balance είναι μία από τις πολλές πρωτοβουλίες που εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ελαιώνες δεσμεύουν άνθρακα και πώς αυτή η ικανότητα θα μπορούσε να μετρηθεί και να αποτιμηθεί οικονομικά μέσω πιστώσεων άνθρακα.

Τον Μάιο, το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου ξεκίνησε ένα πιλοτικό πρόγραμμα αναζητώντας εθελοντές παραγωγούς για να υπολογίσουν πόσο διοξείδιο του άνθρακα δεσμεύουν οι ελαιώνες τους χρησιμοποιώντας ένα διαδικτυακό εργαλείο για τη δημιουργία πιστώσεων άνθρακα.

Εν τω μεταξύ, μια ξεχωριστή ομάδα ερευνητών από την Ανδαλουσία, πίσω από το πρόγραμμα C‑Olivar, μελέτησε πώς οι καλλιεργητικές πρακτικές επηρεάζουν τη δέσμευση άνθρακα.

Διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των συστημάτων διαχείρισης, με την απομόνωση να κυμαίνεται από 0,6 έως 2,6 τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα ανά εκτάριο. Οι ελαιώνες με τα υψηλότερα επίπεδα δέσμευσης διέθεταν συνήθως κάλυψη εδάφους και υγιέστερα εδάφη.