Στην Ιταλία, οι ελαιοκαλλιεργητές διαβλέπουν σημάδια μιας ελπιδοφόρας συγκομιδής

Μια πρώιμη έρευνα που διεξήγαγε το Olive Oil Times σε διάφορες περιοχές της Ιταλίας έδειξε ότι πολλοί παραγωγοί αισιοδοξούν για την εσοδεία 2023/24.

Αν και είναι πολύ νωρίς για να προβλεφθεί η ποσότητα ελαιολάδου που θα παραχθεί στην Ιταλία, οι περισσότεροι παραγωγοί ανέφεραν άφθονη ανθοφορία, ενώ ορισμένοι δήλωσαν ότι έχουν παρατηρήσει και βέλτιστη καρποφορία.

Ωστόσο, όλοι ανέφεραν τις πιθανές προσβολές από τη μύγα της ελιάς και τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως τις πιο πιθανές προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις επόμενες εβδομάδες.

Σημαντικά τμήματα της ιταλικής χερσονήσου επηρεάστηκαν από σημαντικές βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια της άνοιξης. 

Αν και οι βροχές δεν αντέστρεψαν τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας ξηρασίας, οι βροχοπτώσεις έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ τον Μάιο σε ορισμένες περιοχές, ενώ η κοιλάδα του Πό στο βορρά υπέστη καταστροφικές πλημμύρες.

Τις ίδιες εβδομάδες, σε διάφορες περιοχές αναφέρθηκαν επαναλαμβανόμενες καταιγίδες που συνοδεύονταν από ισχυρούς ανέμους και χαλάζι.

Σε μια νότια περιοχή όπως η Μπαζιλικάτα, όπου υπάρχουν σχεδόν 30.000 εκτάρια ελαιώνων, οι εξαιρετικά έντονες βροχοπτώσεις και οι ισχυρές χαλαζοθύελλες έπληξαν σοβαρά τους αγρότες.

Οι τρέχουσες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το δυναμικό παραγωγής ελαιολάδου της Μπαζιλικάτα για την καλλιεργητική περίοδο 2023/24 έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 50%. Η περιοχή παράγει περίπου το 2,5% της ετήσιας παραγωγής ελαιολάδου της Ιταλίας.

Σε πολλές περιοχές, οι ανοιξιάτικες βροχές αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά την παραγωγή ελαιολάδου της επερχόμενης συγκομιδής.

Η προετοιμασία για την επερχόμενη συγκομιδή ήταν καλύτερη από το αναμενόμενο για τους καλλιεργητές σε μία από τις βορειότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ιταλίας.

«Περιμέναμε ότι αυτή θα ήταν μια «κακή χρονιά», αλλά οι μοναδικές συνθήκες της περασμένης σεζόν επηρέασαν [τις ελιές] και μας έθεσαν σε καλή θέση για την τρέχουσα σεζόν, η οποία ξεκίνησε καλά, αν και όχι εξαιρετικά», δήλωσε ο Furio Battelini, τεχνικός διευθυντής της Agraria Riva del Garda, στην Olive Oil Times.

«Κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας, είχαμε μόνο πολύ ελαφρές βροχοπτώσεις, οπότε και η καρποφορία πήγε καλά», πρόσθεσε. «Σημαντικές βροχοπτώσεις έπεσαν τον Μάιο και αναπλήρωσαν τα αποθέματα νερού, οπότε φέτος δεν αναμένουμε προβλήματα με την άρδευση».

Για τους επόμενους μήνες, ο Battelini ελπίζει σε ένα ζεστό καλοκαίρι «για να κρατήσει υπό έλεγχο την εξάπλωση της μύγας της ελιάς».

Ο Pietro Pollizzi, ιδιοκτήτης της Enotre, δήλωσε στην Olive Oil Times ότι η ανθοφορία και η καρποφορία είναι πολλά υποσχόμενες στους ελαιώνες του στη βόρεια περιοχή του Βένετο. Ο Pollizzi σημείωσε ότι θα είναι σε εγρήγορση για πιθανά παθογόνα λόγω της ασυνήθιστης υγρασίας.

Η Ceil Friedman, συνιδιοκτήτρια της Cordioli, επίσης στο Βένετο, επιβεβαίωσε ότι η ανθοφορία και η καρποφορία ήταν ικανοποιητικές.

«Τώρα είμαστε πραγματικά στα χέρια της Μητέρας Φύσης», δήλωσε στην Olive Oil Times. «Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα πάντα, όπως έντομα ή μύκητες, χρησιμοποιώντας βιολογικές θεραπείες. Αλλά ο καιρός είναι ανεξάρτητος και, όπως κάθε χρόνο, φοβόμαστε τις χαλαζοθύελλες». 

Σε κρίσιμες περιοχές παραγωγής ελαιολάδου της Ιταλίας, όπως η Τοσκάνη, οι καλλιεργητές αναφέρουν σημαντική άνθηση. Ωστόσο, αυτό δεν οδήγησε πάντα σε ικανοποιητική καρποφορία.

«Η ανθοφορία ήταν καλή, αλλά η καρποφορία είναι χαμηλότερη», δήλωσε ο Daniele Santini, ιδρυτής της Entimio, στην Olive Oil Times. «Σε μερικές περιοχές θα μπορούσε σχεδόν να θεωρηθεί ως μια "κακή χρονιά"».

«Η υγρασία και η ζέστη ευνοούν την ελαιομύγα, κάτι που πρέπει να παρακολουθείται στενά», πρόσθεσε.

Στη Φλωρεντία, οι παραγωγοί της Frantoio Pruneti εξέφρασαν ανησυχίες για πιθανές απότομες αυξήσεις της θερμοκρασίας τις επόμενες εβδομάδες.

«Η ανθοφορία ήταν καλή, αλλά καθυστέρησε πρώτα λόγω του μακρύ χειμώνα και στη συνέχεια λόγω των θερμοκρασιών και των έντονων βροχοπτώσεων», δήλωσε ο συνιδιοκτήτης Gionni Pruneti στην Olive Oil Times.

Ο Pruneti επισήμανε πώς η καθυστερημένη άνθηση μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των ελιών, εάν οι νεαροί καρποί αντιμετωπίσουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.

«Οι καλύτερες καιρικές συνθήκες για τους επόμενους τρεις μήνες θα ήταν ένα ζεστό καλοκαίρι χωρίς απότομες αυξήσεις της θερμοκρασίας, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πτώση των ελιών», είπε.

Σε μια άλλη περιοχή της κεντρικής Ιταλίας, την Ούμπρια, οι παραγωγοί ελπίζουν σε καλά αποτελέσματα.

«Φέτος, ευτυχώς είχαμε μια υπέροχη ανθοφορία. Ωστόσο, άλλοι γύρω μας ανέφεραν ότι δεν είχαν», δήλωσαν οι παραγωγοί της Rastrello στην Olive Oil Times.

«Η άνοιξη μας ήταν πολύ πιο μακρά από ό,τι τα τελευταία δύο χρόνια ξηρασίας, και η μετάβασή μας στο καλοκαίρι ήταν σταδιακή, κάτι που βοήθησε στην υγιή ανάπτυξη των καρπών», πρόσθεσαν.

Οι ελιές της Rastrello επηρεάστηκαν από ισχυρές χαλαζοθύελλες και πολλές βροχοπτώσεις. «Ιδανικά, από τώρα μέχρι τον Αύγουστο, θα θέλαμε μία μέρα βροχής κάθε δύο εβδομάδες», δήλωσαν.

Στην κεντρική περιοχή του Λάτσιο, ο Francesco Agresti, ιδιοκτήτης της Agresti 1902, δήλωσε στην Olive Oil Times ότι είχε παρατηρήσει μέση ανθοφορία στους ελαιώνες του που ήταν λιγότερο εκτεθειμένοι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.

«Σε άλλες περιοχές, εκείνες που θεωρούνται ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να επηρεαστούν, εκτιμούμε τώρα [μια πιθανή απόδοση] 50% χαμηλότερη από τις καλύτερες εποχές μας», είπε ο Agresti.

«Το τελευταίο μέρος της άνοιξης μας έπληξε με ασυνήθιστο όγκο βροχοπτώσεων όσον αφορά τη συχνότητα και την ένταση», πρόσθεσε. «Εάν οι έντονες καταιγίδες συνεχιστούν, η απόδοση της σεζόν πιθανότατα θα είναι σε μεγάλο βαθμό υποβαθμισμένη».

Λόγω των μοναδικών ορογραφικών χαρακτηριστικών της, η Ιταλία έχει διάφορα ξεχωριστά κλιματικά καθεστώτα που μπορεί να διαφοροποιούν σημαντικά τις συνθήκες μεταξύ των περιφερειών και ακόμη και εντός γειτονικών καλλιεργητικών περιοχών.

Ο Domenico Sperlonga, ιδιοκτήτης της Olio dei Papi στο νότιο Λάτσιο, ανέφερε ότι η άνθηση και η καρποφορία τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι θα φτάσει το 80% της παραγωγής σε σύγκριση με τις καλύτερες χρονιές συγκομιδής.

Παρόμοια αποτελέσματα αναφέρονται σε περιοχές του νότιου τμήματος της Ιταλίας, όπου παράγεται το μεγαλύτερο μέρος του ιταλικού ελαιολάδου.

Στην Καμπανία, η Case d’Alto επιβεβαίωσε στην Olive Oil Times μια «εξαιρετική άνθηση των ελαιόδεντρων» και ανέφερε τις απότομες αυξήσεις της θερμοκρασίας ως μία από τις τρέχουσες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουν τα ελαιόδεντρα.

Εν τω μεταξύ, ο παραγωγός της Olearia San Giorgio στην Καλαβρία, τη δεύτερη μεγαλύτερη περιοχή παραγωγής ελαιολάδου της Ιταλίας, δήλωσε ότι αναμένουν μια πολλά υποσχόμενη συγκομιδή.

«Η ανθοφορία ήταν εξαιρετική, ακόμη και εν μέσω επαναλαμβανόμενων βροχοπτώσεων και του κινδύνου ότι τόση βροχή θα μπορούσε να είναι υπερβολική», δήλωσε ο ιδιοκτήτης Antonio Fazari στην Olive Oil Times. «Αυτό που ελπίζουμε τώρα είναι να σταματήσει η βροχή και να ξεκινήσει πραγματικά το καλοκαίρι. Αυτό θα ευνοούσε την υγιή συσσώρευση ελαίου στις νέες ελιές». 

«Αν βρέξει τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, αυτό θα μπορούσε να διεγείρει τον πληθυσμό της μύγας της ελιάς και να το κάνει να συμπέσει με τη στιγμή κατά την οποία οι ελιές είναι πιο ελκυστικές για τα έντομα», πρόσθεσε.

Μερικές από τις ελιές της Entimio προέρχονται επίσης από το νότο, με μέση καρποφορία να αναφέρεται στη βόρεια Απουλία και ευνοϊκή κατάσταση στη Σικελία.

Η Απουλία είναι η σημαντικότερη περιοχή παραγωγής ελαιολάδου, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ήμισυ της συνολικής παραγωγής της Ιταλίας.

Περιγράφοντας την κατάσταση στο αγρόκτημά του στο νότιο τμήμα της Απουλίας, ο Sperlonga σημείωσε ότι στην περιοχή «είχαμε υγρό και δροσερό κλίμα κατά την άνθηση, το οποίο είχε ελαφρώς αρνητική επίδραση στην καρποφορία».

«Εκεί, βιώσαμε επίσης τον πρώτο καύσωνα με διακυμάνσεις θερμοκρασίας άνω των 16 ºC», πρόσθεσε. «Αρχικά, οι συντηρητικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανή απόδοση 50 έως 60 τοις εκατό στην τρέχουσα σεζόν. Τώρα φοβόμαστε τη μύγα της ελιάς, οι επιθέσεις της οποίας θα επηρεάσουν την ποιότητα». 

Η Frantoi Cutrera αναφέρει κάποια επίδραση από τις υψηλότερες από το μέσο όρο βροχοπτώσεις στη νότια Σικελία.

«Κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας, καταγράψαμε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα βροχοπτώσεων σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Σικελίας», δήλωσε ο Τζουζέπε Αρντάγνα, επικεφαλής της μονάδας ποιότητας και παραγωγής της εταιρείας, στην Olive Oil Times. «Δεν έχει βρέξει τόσο πολύ από το 1921».

«Αυτές οι ποσότητες έχουν μειώσει την ανθοφορία κατά 15 έως 20 τοις εκατό», πρόσθεσε. «Ωστόσο, οι ελιές είναι υγιείς και δυνατές, οπότε μπορούμε ακόμα να ανακάμψουμε. Ακόμα περισσότερο, αν έχουμε ένα ξηρό και ζεστό καλοκαίρι. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορούμε να στοχεύσουμε σε ένα προϊόν υψηλής ποιότητας».

«Εάν η υγρασία επιμείνει και οι θερμοκρασίες παραμείνουν μέτριες το καλοκαίρι, θα έχουμε ιδανικές συνθήκες για την εξάπλωση διαφόρων παθογόνων, όπως μύκητες, βακτήρια και έντομα», πρόσθεσε.

Η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων χωρών παραγωγής ελαιολάδου στον κόσμο. Η επερχόμενη καλλιεργητική περίοδος παρακολουθείται στενά από ολόκληρο τον κλάδο, ειδικά με τα πτωχά αποτελέσματα που αναφέρθηκαν στις περισσότερες μεγάλες χώρες παραγωγής κατά την καλλιεργητική περίοδο 2022/23.

Στην τελευταία του έκθεση, το Ιταλικό Ινστιτούτο Υπηρεσιών για την Αγορά Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων (Ismea) ανέφερε ότι η αγορά ελαιολάδου διανύει μία από τις πιο δυναμικές περιόδους των τελευταίων ετών.

Αυτή η δυναμική τροφοδοτήθηκε κυρίως από την ιστορικά χαμηλή συγκομιδή της Ισπανίας κατά την καλλιεργητική περίοδο 2022/23 και τη μείωση της ιταλικής παραγωγής κατά 27%.

Καθώς οι τιμές του ελαιολάδου συνέχισαν να αυξάνονται το 2023, το Ismea προειδοποίησε για τη ραγδαία μείωση των αποθεμάτων ελαιολάδου και τις επιπτώσεις που θα είχε η έλλειψη στους εμφιαλωτές και τους εξαγωγείς. 

«Για τον τομέα του ελαιολάδου, όπως και για όλους τους τομείς, η αύξηση του κόστους εξακολουθεί να αποτελεί μια ανεπίλυτη πρόκληση», έγραψε η Ismea. «Επιπλέον, υπάρχει μια πρώιμη προειδοποίηση για την επόμενη ελαιοκομική περίοδο λόγω των πιο συχνών ακραίων καιρικών φαινομένων και της ξηρασίας».